İçeriğe geç

Dünyayı aydınlatan bilgi

II. Selim: Kıbrıs’ın Fethi ve Selimiye Camii’nin Padişahı

II. Selim, Kanuni Sultan Süleyman’ın oğludur ve 1566–1574 yılları arasında hüküm sürdü. Devlet işlerinde büyük ölçüde Sadrazam Sokullu Mehmed Paşa etkili oldu. Kıbrıs 1571’de fethedildi, aynı yıl İnebahtı’da donanma ağır bir yenilgi aldı ancak kısa sürede yeniden kuruldu. Mimar Sinan’ın ustalık eseri Edirne Selimiye Camii onun adını taşır.

II. Selim: Kıbrıs’ın Fethi ve Selimiye Camii’nin Padişahı
Görsel: Nakkaş Osman, Şemâ'ilnâme, 1579, Istanbul, Topkapı Sarayı Müzesi, Н. 1563. / Wikimedia Commons (Public domain)

Selim, Kanuni Sultan Süleyman ile Hürrem Sultan’ın oğludur. Kardeşleri Mustafa ve Bayezid’in ölümünden sonra tek veliaht kaldı. Babası 1566’da Zigetvar seferinde ölünce tahta çıktı.

Sokullu Mehmed Paşa

II. Selim döneminde devlet yönetiminde en etkili isim, Kanuni’nin son sadrazamı Sokullu Mehmed Paşa oldu. Sokullu’nun önerisiyle Don ve İdil nehirlerini bir kanalla birleştirme projesi denendi (1569); ancak sefer başarılı olmadı. Süveyş Kanalı fikri de bu dönemde gündeme geldi.

Kıbrıs ve İnebahtı

1570’te Venedik’in elindeki Kıbrıs’a sefer düzenlendi; Lefkoşa 1570’te, Magosa 1571’de alındı ve ada Osmanlı toprağı oldu. Bunun üzerine Venedik, İspanya ve Papalık’ın oluşturduğu Kutsal İttifak donanması 7 Ekim 1571’de İnebahtı’da Osmanlı donanmasını yendi. Osmanlılar bir kış içinde yeni bir donanma inşa etti ve 1574’te Tunus’u İspanyollardan aldı.

Selimiye ve ölümü

Mimar Sinan’ın “ustalık eserim” dediği Selimiye Camii, II. Selim’in emriyle Edirne’de yapıldı (1569–1575) ve bugün UNESCO Dünya Mirası Listesi’ndedir. II. Selim Aralık 1574’te İstanbul’da öldü ve Ayasofya’nın bahçesindeki türbesine defnedildi. Yerine oğlu III. Murad geçti.

Şehzadelik yılları ve taht yolu

Selim, şehzadeliği sırasında Konya, Manisa ve Kütahya gibi sancaklarda görev yaptı. Kardeşi Bayezid ile arasındaki taht rekabeti 1559'da Konya yakınlarındaki savaşla çatışmaya dönüştü. Yenilen Bayezid, oğullarıyla birlikte Safevî İran'ına sığındı; uzun bir diplomatik süreçten sonra 1561'de orada öldürüldü.

Kanuni 1566'da Zigetvar kuşatması sırasında öldüğünde Sadrazam Sokullu Mehmed Paşa bu haberi bir süre gizli tuttu. Amaç, kale düşmeden ordunun dağılmasını önlemek ve Kütahya'daki Selim'in tahta güvenle çıkmasını sağlamaktı. Selim, Belgrad'da orduyla buluştu.

Barışlar ve uzak denizler

  • Edirne Antlaşması (1568): Habsburglarla imzalanan antlaşma, Macaristan'daki sınırları olduğu gibi tanıdı ve Avusturya'nın yıllık ödemesini sürdürdü.
  • Yemen (1568–1571): Yemen'de çıkan büyük isyan, Koca Sinan Paşa komutasındaki kuvvetlerle bastırıldı.
  • Açe Sultanlığı: Sumatra'daki Açe Sultanlığı'nın Portekizlilere karşı yardım isteği üzerine topçu ve ustalar gönderildi.
  • Venedik barışı (1573): Venedik, Kıbrıs'ın Osmanlı toprağı olduğunu kabul etti ve savaş tazminatı ödemeyi üstlendi.

İnebahtı yenilgisinden sonra Kılıç Ali Paşa yönetiminde yeniden kurulan donanma, Osmanlı deniz gücünün kısa sürede toparlandığını gösterdi.

Selimiye'nin mimarisi

Selimiye Camii'nin kubbesi yaklaşık 31 metre çapındadır ve kubbe sekiz büyük ayak üzerinde yükselir. Caminin köşelerinde 70 metreyi aşan dört ince minare bulunur. Mimar Sinan bu eseri seksen yaşlarındayken tamamladı; hayatını anlatan Tezkiretü'l-Bünyan, Selimiye'yi onun en olgun eseri olarak anar. Cami ve külliyesi 2011'de UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne alındı.

Ayasofya'daki türbe ve son yıllar

II. Selim, saltanatının son yıllarında Mimar Sinan'a Ayasofya'nın onarımı ve güçlendirilmesi görevini verdi. Sinan, yapının duvarlarına destek payandaları ekledi ve çevresini açtırarak binayı koruma altına aldı. Bu çalışma, Bizans döneminden kalan yapının sonraki yüzyıllara ulaşmasında önemli bir adım sayılır.

Padişahın ölümünden sonra Ayasofya'nın bahçesinde, yine Sinan'ın tasarladığı türbesi inşa edildi. Türbenin iç duvarları İznik çinileriyle kaplıdır. Oğlu III. Murad'ın tahta çıkışında hayatını kaybeden şehzadeler de bu türbeye defnedildi. Bugün türbe, Ayasofya çevresindeki sultan türbeleri arasında ziyaret edilebilen yapılardandır.

Kaynaklar ve ileri okuma

  1. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, “Selim II” maddesi.
  2. UNESCO Dünya Mirası, “Selimiye Mosque and its Social Complex”.
  3. Encyclopaedia Britannica, “Selim II” maddesi.
  4. Gülru Necipoğlu – The Age of Sinan: Architectural Culture in the Ottoman Empire (Reaktion Books, 2005)
  5. Giancarlo Casale – The Ottoman Age of Exploration (Oxford University Press, 2010)
  6. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi – "Ayasofya Camii" maddesi

Merak edilenler

II. Selim kimdir? II. Selim, Kanuni Sultan Süleyman’ın oğludur ve 1566–1574 yılları arasında hüküm sürdü.

II. Selim ne zaman ve nerede doğdu? Doğum: 1524, İstanbul.

II. Selim ne zaman hüküm sürdü? Hükümdarlık dönemi: 1566 – 1574.

II. Selim’in babası kimdir? Babası: Kanuni Sultan Süleyman.

Paylaş
YulaHub'ı takip edinGünün en önemli haberlerini ilk siz öğrenin.
RSS

Bir yorum bırakın

E-posta adresiniz yayınlanmayacaktır. Gerekli alanlar * ile işaretlenmiştir