Urartu adı Asur kaynaklarından gelir; Urartular kendi ülkelerine “Biainili” derdi. MÖ 9. yüzyılın ortasında Kral I. Sarduri, Van Gölü’nün doğu kıyısındaki kayalık üzerine Tuşpa’yı kurarak başkent yaptı.
Genişleme
Kral Menua ve oğlu I. Argişti döneminde Urartu, Kafkasya’dan Kuzey Suriye’ye kadar genişledi. Argişti, MÖ 782’de bugünkü Erivan’ın bulunduğu yerde Erebuni Kalesi’ni kurdu. Urartu, bu dönemde Asur ile Doğu Anadolu ve Kuzey Suriye üzerindeki hâkimiyet için mücadele etti.
Kaleler, kanallar ve madencilik
Urartular dağların sarp yamaçlarına güçlü kaleler, saraylar ve tapınaklar inşa etti. Menua döneminde yapılan ve Van’a su taşıyan yaklaşık 50 kilometrelik Menua Kanalı (Şamram Kanalı) hâlâ kısmen kullanılmaktadır. Urartular tunç işçiliği, at koşum takımları, kalkanlar ve kazanlarıyla da ünlüdür. Çivi yazısını kendi dillerine uyarlayarak çok sayıda yazıt bıraktılar.
Sona eriş
MÖ 714’te Asur Kralı II. Sargon’un seferi Urartu’ya ağır bir darbe vurdu; Kimmer ve İskit akınları da krallığı zayıflattı. Urartu, MÖ 7. yüzyılda bir süre yeniden toparlandıysa da MÖ 6. yüzyılın başında, muhtemelen Medlerin ve İskitlerin saldırıları sonucu yıkıldı. Van Kalesi ve Çavuştepe gibi Urartu kalıntıları bugün önemli arkeolojik alanlardır.
Kaynaklar ve ileri okuma
- Encyclopaedia Britannica, “Urartu” maddesi.
- Oktay Belli, Urartu kazı ve araştırma yayınları.
- Kültür ve Turizm Bakanlığı, Van Kalesi Höyüğü ve Tuşpa kayıtları.
Merak edilenler
Urartu Krallığı nedir? Urartu Krallığı, MÖ 9. yüzyılın ortasından MÖ 6. yüzyılın başına kadar Doğu Anadolu’da, Van Gölü çevresinde hüküm süren bir krallıktır.
Urartu Krallığı’nın başkenti neresiydi? Başkent: Tuşpa (Van Kalesi).
Urartu Krallığı ne zaman sona erdi? Sona eriş: MÖ 6. yüzyılın başı.
Bir yorum bırakın
E-posta adresiniz yayınlanmayacaktır. Gerekli alanlar * ile işaretlenmiştir