İçeriğe geç

Dünyayı aydınlatan bilgi

Tolunoğulları: Mısır’da Kurulan İlk Türk Hanedanı

Tolunoğulları, Abbasi ordusundaki Türk komutan Ahmed b. Tolun’un 868’de Mısır valiliğine atanmasıyla kurulan ve Mısır’da hüküm süren ilk Türk hanedanıdır. Ahmed b. Tolun, Mısır’ı fiilen bağımsız yönetti ve Suriye’yi de topraklarına kattı. Kahire’deki İbn Tolun Camii bu hanedanın en önemli eseridir. 905’te Abbasiler Mısır’ı geri aldı.

Tolunoğulları: Mısır’da Kurulan İlk Türk Hanedanı
Görsel: Wikimedia Commons / Wikimedia Commons (CC0)

Ahmed b. Tolun’un babası Tolun, Buhara bölgesinden Abbasi sarayına gönderilmiş bir Türk askeriydi. Ahmed, Sâmerrâ’da askerî ve dinî eğitim aldı. 868’de Mısır valisinin vekili olarak Mısır’a gönderildi ve kısa sürede bölgenin tek hâkimi oldu.

Bağımsız Mısır

Ahmed b. Tolun, Abbasi halifesine bağlılığını sürdürmekle birlikte Mısır’ın gelirlerini kendi yönetimine bıraktı ve Türk, Sudanlı ve Rum askerlerden oluşan güçlü bir ordu kurdu. 878’de Suriye’yi de ele geçirdi. Fustat’ın yanında yeni bir yönetim merkezi olarak el-Katâî şehrini kurdu; sulama kanallarını ve tarımı geliştirerek Mısır ekonomisini güçlendirdi.

İbn Tolun Camii

876–879 yılları arasında yapılan İbn Tolun Camii, Kahire’nin günümüze özgün hâliyle ulaşan en eski camilerinden biridir. Dış merdivenli minaresi, Sâmerrâ’daki Melviye minaresini hatırlatır. Cami, UNESCO Dünya Mirası Listesi’ndeki Tarihî Kahire alanı içindedir.

Sona eriş

Ahmed b. Tolun 884’te öldü; oğlu Humâreveyh devleti genişletti ve kızı Katrünnedâ’yı Abbasi halifesiyle evlendirdi. Ancak lüks harcamalar hazineyi zayıflattı. Humâreveyh’in 896’da öldürülmesinden sonra hanedan hızla güç kaybetti ve 905’te Abbasi ordusu Mısır’ı yeniden ele geçirdi.

Kaynaklar ve ileri okuma

  1. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, “Tolunoğulları” ve “Ahmed b. Tolun” maddeleri.
  2. UNESCO Dünya Mirası, “Historic Cairo”.
  3. Encyclopaedia Britannica, “Ṭūlūnid dynasty” maddesi.

Merak edilenler

Tolunoğulları nedir? Tolunoğulları, Abbasi ordusundaki Türk komutan Ahmed b.

Tolunoğulları ne zaman kuruldu? Kuruluş: 868, Ahmed b. Tolun.

Tolunoğulları ne zaman sona erdi? Sona eriş: 905, Abbasiler.

Paylaş
YulaHub'ı takip edinGünün en önemli haberlerini ilk siz öğrenin.
RSS

Bir yorum bırakın

E-posta adresiniz yayınlanmayacaktır. Gerekli alanlar * ile işaretlenmiştir