Murad, Çelebi Mehmed’in oğludur ve babasının 1421’deki ölümüyle tahta çıktı. Saltanatının başında amcası olduğunu iddia eden Mustafa Çelebi’nin (Düzmece Mustafa) ve kardeşi Küçük Mustafa’nın isyanlarını bastırdı; 1422’de İstanbul’u kuşattı.
Balkanlar ve Anadolu
Selanik’i 1430’da Venediklilerden aldı. Anadolu’da Fetret Devri’nde bağımsızlığını kazanan beylikleri yeniden denetim altına aldı. Macaristan ve Sırbistan ile uzun savaşlar yaptı; Macar komutan Yanoş Hunyadi en güçlü rakibi oldu.
Tahttan çekilme ve Varna
1444’te Edirne-Segedin barışının ardından tahtı 12 yaşındaki oğlu II. Mehmed’e bırakarak Manisa’ya çekildi. Haçlı ordusunun barışı bozup ilerlemesi üzerine yeniden orduya komuta etti ve 10 Kasım 1444’te Varna’da Haçlıları yendi; Macar ve Leh Kralı Ulaszló (Władysław) savaşta öldü. 1446’da yeniden tahta geçti.
II. Kosova ve ölümü
Ekim 1448’de II. Kosova Savaşı’nda Hunyadi’nin ordusunu yendi. II. Murad 1451’de Edirne’de öldü ve Bursa’daki Muradiye Külliyesi’ne defnedildi. Edirne’de yaptırdığı Üç Şerefeli Camii, Osmanlı mimarisinin gelişiminde önemli bir aşamadır.
1443–1444: Uzun Sefer ve Edirne-Segedin barışı
1443'te Yanoş Hunyadi'nin önderliğindeki Macar-Leh ordusu Balkanlarda derinlere ilerledi; bu sefer "Uzun Sefer" olarak bilinir. Kış koşulları ve Osmanlı direnişi karşısında geri çekilen ordu, Osmanlıları yine de barışa razı etti. 1444'te imzalanan Edirne-Segedin barışı on yıllık bir ateşkes öngörüyordu.
Aynı dönemde Anadolu'da Karamanoğlu İbrahim Bey de Osmanlı topraklarına saldırıyordu. II. Murad, iki cephede birden savaşmamak için önce Karaman ile anlaştı, ardından tahtı oğluna bırakarak Manisa'ya çekildi.
Mora, Arnavutluk ve İskender Bey
- Heksamilion (1446): II. Murad, Mora Yarımadası'nın girişini koruyan Heksamilion surlarını yıktı ve Mora despotlarını vergiye bağladı.
- İskender Bey: Osmanlı sarayında yetişen Arnavut soylusu Gjergj Kastrioti, 1443'te Osmanlı ordusundan ayrılarak Arnavutluk'ta direniş başlattı.
- Akçahisar (1450): II. Murad, İskender Bey'in merkezi Akçahisar'ı (Krujë) kuşattı; ancak kaleyi alamadan geri döndü.
Şair ve hami bir sultan
II. Murad, "Murâdî" mahlasıyla şiirler yazdı ve sarayında şair ile âlimleri destekledi. Onun döneminde pek çok eser Arapça ve Farsçadan Türkçeye çevrildi; Türkçe, saray edebiyatında daha fazla yer bulmaya başladı.
Bursa'da yaptırdığı Muradiye Külliyesi, bugün UNESCO listesindeki "Osmanlı İmparatorluğu'nun Doğuşu" alanının parçasıdır. Rivayete göre vasiyeti üzerine türbesinin kubbesinin ortası açık bırakıldı; böylece mezarına yağmur yağabilmektedir. Bu sade türbe, hayatının bir döneminde tahtını gönüllü olarak bırakan bir hükümdarın kişiliğiyle sık sık birlikte anılır.
Tahta dönüş ve Fatih'e bıraktığı devlet
Varna zaferinden sonra II. Murad yeniden Manisa'ya çekildi; ancak genç II. Mehmed'in ilk saltanatı uzun sürmedi. 1446'da Edirne'de çıkan ve Buçuktepe olarak bilinen yeniçeri ayaklanması, yönetimin zor durumda kaldığını gösterdi. Sadrazam Çandarlı Halil Paşa'nın da etkisiyle II. Murad tahta geri çağrıldı ve ölümüne kadar hükümdarlık yaptı.
II. Murad 1451'de öldüğünde oğluna Anadolu'da ve Balkanlarda sınırları sağlamlaşmış, ordusu deneyimli ve hazinesi düzenli bir devlet bıraktı. Bu miras, iki yıl sonra İstanbul'un fethinin önemli dayanaklarından biri oldu.
Üç Şerefeli Camii neden önemli?
1447'de tamamlanan Edirne Üç Şerefeli Camii, geniş bir merkezî kubbe, revaklı bir avlu ve dört minareyi bir araya getiren ilk Osmanlı camilerindendir. Adını, üç şerefeli (üç balkonlu) minaresinden alır. Mimarlık tarihçileri bu yapıyı, bir asır sonra Mimar Sinan'ın büyük kubbeli camilerine giden yolun önemli bir aşaması olarak görür.
Kaynaklar ve ileri okuma
- Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, “Murad II” maddesi.
- Halil İnalcık, Osmanlı İmparatorluğu Klasik Çağ (1300–1600).
- Encyclopaedia Britannica, “Murad II” maddesi.
- Colin Imber – The Crusade of Varna, 1443–45 (Ashgate, 2006)
- UNESCO Dünya Mirası – "Bursa and Cumalıkızık: the Birth of the Ottoman Empire" (2014)
- Halil İnalcık – Fatih Devri Üzerinde Tetkikler ve Vesikalar (Türk Tarih Kurumu, 1954)
- Godfrey Goodwin – A History of Ottoman Architecture (Thames & Hudson, 1971)
Merak edilenler
II. Murad kimdir? II. Murad, 1421–1451 yılları arasında (kısa bir ara ile) hüküm süren Osmanlı padişahıdır.
II. Murad ne zaman ve nerede doğdu? Doğum: 1404, Amasya.
II. Murad ne zaman hüküm sürdü? Hükümdarlık dönemi: 1421 – 1444, 1446 – 1451.
II. Murad ne zaman öldü? Ölüm: Şubat 1451, Edirne.
Bir yorum bırakın
E-posta adresiniz yayınlanmayacaktır. Gerekli alanlar * ile işaretlenmiştir