İçeriğe geç

Dünyayı aydınlatan bilgi

Antik Atina: Demokrasinin, Parthenon’un ve Felsefenin Şehri

Antik Atina, MÖ 508’de Kleisthenes’in reformlarıyla demokratik bir yönetime kavuşan ve MÖ 5. yüzyılda Yunan dünyasının kültür merkezi olan şehir devletidir. Perslere karşı kazanılan zaferler, Perikles dönemi ve Parthenon, Sokrates, Platon ve Aristoteles gibi filozoflar Atina ile anılır. Peloponez Savaşı’nda Sparta’ya yenildi; MÖ 322’de Makedon hâkimiyetiyle demokrasisi sona erdi.

Antik Atina: Demokrasinin, Parthenon’un ve Felsefenin Şehri
Fotoğraf: Jebulon / Wikimedia Commons (CC0)

Atina, Attika yarımadasında kurulmuş eski bir Yunan şehridir. MÖ 6. yüzyılda Solon’un yasaları ve tiranların yönetiminden sonra, MÖ 508/507’de Kleisthenes vatandaşları yeni bölgelere ayıran reformlarıyla demokrasinin temelini attı. Bu sistemde yetişkin erkek vatandaşlar halk meclisinde doğrudan oy kullanabiliyordu; kadınlar, köleler ve yabancılar ise siyasi haklardan yoksundu.

Pers Savaşları

Atinalılar MÖ 490’da Maraton’da Pers ordusunu yendi. MÖ 480’de Pers Kralı Kserkses Atina’yı yaktıysa da Themistokles’in önderliğindeki Yunan donanması Salamis’te zafer kazandı. Savaştan sonra Atina, Delos Birliği’nin önderi olarak Ege’de bir deniz imparatorluğu kurdu.

Perikles ve altın çağ

Perikles döneminde Akropolis yeniden inşa edildi ve tanrıça Athena’ya adanan Parthenon yapıldı. Aiskhylos, Sophokles ve Euripides’in tragedyaları, Aristophanes’in komedyaları sahnelendi; Herodotos ve Thukydides tarih yazdı. Akropolis bugün UNESCO Dünya Mirası Listesi’ndedir.

Peloponez Savaşı ve felsefe

MÖ 431’de Sparta ile başlayan Peloponez Savaşı, MÖ 404’te Atina’nın yenilgisiyle sona erdi. Bu dönemde ve sonrasında Sokrates (MÖ 399’da idam edildi), öğrencisi Platon ve onun öğrencisi Aristoteles, Batı felsefesinin temellerini attı.

Makedon dönemi

MÖ 338’de Khaironeia’da Makedonya Kralı II. Filip’e yenilen Atina, bağımsızlığını büyük ölçüde yitirdi. Büyük İskender’in ölümünden sonra çıkan Lamia Savaşı’nın kaybedilmesiyle MÖ 322’de demokrasi sona erdi. Atina, sonraki yüzyıllarda da felsefe ve eğitim merkezi olarak önemini korudu.

Kaynaklar ve ileri okuma

  1. Thukydides, Peloponnesos Savaşı.
  2. Aristoteles (atfedilen), Atinalıların Devleti.
  3. UNESCO Dünya Mirası, “Acropolis, Athens”.

Merak edilenler

Antik Atina nedir? Antik Atina, MÖ 508’de Kleisthenes’in reformlarıyla demokratik bir yönetime kavuşan ve MÖ 5. yüzyılda Yunan dünyasının kültür merkezi olan şehir devletidir.

Antik Atina’nın altın çağı ne zamandır? Altın çağ: Perikles dönemi (MÖ 461 – 429).

Paylaş
YulaHub'ı takip edinGünün en önemli haberlerini ilk siz öğrenin.
RSS

Bir yorum bırakın

E-posta adresiniz yayınlanmayacaktır. Gerekli alanlar * ile işaretlenmiştir