İçeriğe geç

Dünyayı aydınlatan bilgi

İhşîdîler: Ferganalı Bir Türk Ailesinin Mısır’daki Hanedanı

İhşîdîler, Fergana kökenli Türk komutan Muhammed b. Tuğç’un 935’te Mısır valiliğine atanmasıyla kurulan ve Mısır’da hüküm süren ikinci Türk hanedanıdır. Muhammed b. Tuğç, Fergana hükümdarlarının unvanı olan “İhşîd” unvanını halifeden aldı. Onun ölümünden sonra yönetimi fiilen Kâfûr üstlendi; 969’da Fâtımîler Mısır’ı ele geçirdi.

İhşîdîler: Ferganalı Bir Türk Ailesinin Mısır’daki Hanedanı
Fotoğraf: Unknown author / Wikimedia Commons (Public domain)

İhşîdî hanedanının kurucusu Muhammed b. Tuğç, Fergana’dan Abbasi hizmetine giren bir Türk ailesine mensuptu. Dedesi Cuf, Abbasi halifesi el-Mu‘tasım döneminde Sâmerrâ’ya gelmişti. Muhammed, çeşitli valiliklerde bulunduktan sonra 935’te Mısır valisi oldu ve bölgede düzeni sağladı.

İhşîd unvanı

Abbasi halifesi er-Râzî, 939’da Muhammed b. Tuğç’a, atalarının yurdu Fergana’nın hükümdarlarına verilen “İhşîd” unvanını verdi. Hanedan adını bu unvandan aldı. Muhammed, Fâtımîlerin Kuzey Afrika’dan gelen saldırılarını püskürttü, Suriye’nin güneyini ve Hicaz’ı da yönetimi altına aldı.

Kâfûr dönemi

Muhammed b. Tuğç’un 946’daki ölümünden sonra küçük yaştaki oğulları tahta çıktı; ancak gerçek güç, eski bir köle olan Kâfûr’un elindeydi. Kâfûr, yirmi yılı aşkın bir süre Mısır’ı yönetti ve son yıllarında resmen hükümdar oldu. Ünlü Arap şairi Mütenebbî bir süre onun sarayında bulundu.

Sona eriş

Kâfûr’un 968’deki ölümünden sonra Mısır’da karışıklık çıktı. Bu durumdan yararlanan Fâtımî komutanı Cevher, 969’da Mısır’ı fethetti ve İhşîdî hanedanı sona erdi.

Kaynaklar ve ileri okuma

  1. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, “İhşîdîler” maddesi.
  2. İbn Saîd el-Mağribî, el-Muğrib (Mısır bölümü).
  3. Encyclopaedia Britannica, “Ikhshidid dynasty” maddesi.

Merak edilenler

İhşîdîler nedir? İhşîdîler, Fergana kökenli Türk komutan Muhammed b.

İhşîdîler ne zaman kuruldu? Kuruluş: 935, Muhammed b. Tuğç.

İhşîdîler ne zaman sona erdi? Sona eriş: 969, Fâtımîlerin Mısır’ı fethi.

Paylaş
YulaHub'ı takip edinGünün en önemli haberlerini ilk siz öğrenin.
RSS

Bir yorum bırakın

E-posta adresiniz yayınlanmayacaktır. Gerekli alanlar * ile işaretlenmiştir