Ο Βίλγε Καγάν είναι ο πιο γνωστός ηγέτης της Δεύτερης Τουρκικής (Γιοκτούρκ) Καγανάτης. Ο πατέρας του, Ιλτερίς Καγάν, είχε επαναφέρει την ανεξαρτησία των Γιοκτούρκ από την Τ'ανγκ Κίνα το 682. Ο Βίλγε ανέβηκε στον θρόνο το 716 μετά τον θάνατο του θείου του, Καπαγάν Καγάν.
Επαναφορά του κράτους
Οι πιο κοινοί του υποστηρικτές ήταν ο αδελφός του Κουλ Τιγίν και ο έμπειρος πολιτικός Τονγιούκ. Ο Κουλ Τιγίν ηγήθηκε του στρατού σε πολλές νίκες, ενώ ο Τονγιούκ έπαιξε καθοριστικό ρόλο στη διοίκηση και τη διπλωματία. Η καγανάτα έφερε ξανά υπό έλεγχο επαναστατικές φυλές και έφτασε σε μια πιο ισορροπημένη σχέση με την Τ'ανγκ Κίνα.
Οι Επιγραφές του Ορχόν
Η διαμόνεια δόξα του Βίλγε Καγάν προέρχεται από τα λίθινα μνημεία που στήθηκαν στη Κοιλάδα του Ορχόν στη Μογγολία: η επιγραφή Κουλ Τιγίν το 732 και η επιγραφή Βίλγε Καγάν το 735. Γράφονται σαν να μιλούσε ο ίδιος ο Βίλγε στον λαό του, αφηγούμενοι το παρελθόν των Τούρκων, τις καταστροφές που ακολούθησαν τη διαζύγωση και την ενότητα που χρειαζόταν το κράτος για να επιβιώσει. Ο ανιψιός του Γιολλούκ Τιγίν ονομάζεται ως συγγραφέας των κειμένων.
Οι επιγραφές παρουσιάστηκαν στους ερευνητές το 1889 από τον ρωσικό εξερευνητή Ν. Μ. Γιαδρίντσεφ, και ο δανός γλωσσολόγος Βίλχελμ Τόμσεν αποκωδικοποίησε την γραφή στο τέλος του 1893· οι πρώτες λέξεις που διάβασε ήταν «Τένγκρι» (Ουρανός/Θεός) και «Τούρκ».
Θάνατος
Ο Βίλγε Καγάν δηλητηριάστηκε το 734· σύμφωνα με τις επιγραφές, τιμώρησε τους υπεύθυνους πριν πεθάνει. Μετά τον θάνατό του η καγανάτα έπεσε σε ταραχή και ανατράφηκε το 744 από τους Ουϊγούρους, Μπασμίλ και Κάρλουκ.
Ανάληψη: η ταραχή του 716
Ο θείος του Καπαγάν Καγάν βιάστηκε και σκοτώθηκε το 716 ενώ επέστρεφε από εκστρατεία εναντίον των Βαϊρκού. Ο γιός του Ινέλ Καγάν ανέβηκε τότε στον θρόνο, αλλά δεν κράτησε πολύ. Ο Κουλ Τιγίν κίνησε εναντίον του γιού του Καπαγάν και των αξιωματούκων γύρω του, τους εξαφάνισε και άφησε τον θρόνο στον μεγαλύτερο αδελφό του Βίλγε. Ο Βίλγε Καγάν έφερε έτσι πάλι στην εξουσία την άμεση γραμμή της δυναστείας που ίδρυσε ο πατέρας του Ιλτερίς. Το ισχυρό δεσμό μεταξύ των αδελφών τονίζεται συχνά στις επιγραφές.
Η συμβουλή του Τονγιούκ και η ειρήνη με την Τ'ανγκ
Κινεζικές πηγές αναφέρουν ότι ο Βίλγε Καγάν σκέφτηκε να κατασκηνώσει τον λαό των Γιοκτούρκ σε τειχισμένες πόλεις και να ιδρύσει βουδιστικούς ναούς. Ο γέρος σύμβουλος Τονγιούκ αντέστη: είπε ότι η δύναμη των Τούρκων προέρχεται από τη νομάδική ζωή στην στέπη και ότι η εγκατάσταση σε πόλεις θα άφηνε τον λαό αδύναμο μπροστά στην Κίνα. Ο Βίλγε Καγάν άκουσε τη συμβουλή. Στη δεκαετία του 720 τα σύνορα με την Τ'ανγκ Κίνα ηρεμούν, και αναπτύχθηκε τακτικό εμπόριο μεταξύ των δύο πλευρών, στο οποίο οι Τούρκοι έδιναν άλογα και έλαβαν μετάξι.
Πού βρίσκονται σήμερα οι επιγραφές;
Οι επιγραφές Κουλ Τιγίν και Βίλγε Καγάν στέκονται στο Χοσό Τσαϊντάμ στη κοιλάδα του ποταμού Ορχόν στη Μογγολία. Η περιοχή προστέθηκε στη Λίστα Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO το 2004 ως «Πολιτιστικό Τοπίο Κοιλάδας Ορχόν». Τुकάδες αγαλματιδίων που βρέθηκαν δίπλα στις επιγραφές και ευρήματα από ανασκαφές φυλάσσονται τώρα σε μουσείο που χτίστηκε κοντά. Μια όψη των λίθων φέρει κείμενο στα Τουρκικά σε Αρχαία Τουρκική γραφή και η άλλη κινεζικό κείμενο· αυτή η δίγλωσση μορφή αντανακλά και τη σχέση της εποχής του Βίλγε Καγάν με την Τ'ανγκ Κίνα.
Συχνές ερωτήσεις
Γιατί έχουν σημασία οι Επιγραφές του Ορχόν; Είναι από τα παλαιότερα μακρά κείμενα σε τουρκική γλώσσα και από τα πρώτα μεγάλα έγγραφα שבהם ένα τουρκικό κράτος αφηγήθηκε τη δική του ιστορία στη δική του γλώσσα.
Πού βρίσκονται σήμερα; Στη Κοιλάδα του Ορχόν στη Μογγολία, μέρος του τόπου Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO «Πολιτιστικό Τοπίο Κοιλάδας Ορχόν».
Πηγές και επιπλέον ανάγνωση
- Ταλάτ Τεκίν, Ορχόν Γραφές (Orkhon Inscriptions), Ένωση Τουρκικής Γλώσσας.
- Τουρκικό Ίδρυμα Θρησκευτικών Υποθέσεων Ισλαμική Εγκυκλοπαίδεια, «Βίλγε Καγάν» και «Κοκτούρκ».
- Κέντρο Παγκόσμιας Κληρονομιάς UNESCO, «Πολιτιστικό Τοπίο Κοιλάδας Ορχόν».
- Encyclopaedia Britannica, «Orkhon inscriptions».
- Κέντρο Παγκόσμιας Κληρονομιάς UNESCO – Πολιτιστικό Τοπίο Κοιλάδας Ορχόν, εγγεγραμμένο 2004
- Ταλάτ Τεκίν – Γραμματική Αρχαίων Τουρκικών Ορχόν (Πανεπιστήμιο Ινδιάνα, 1968)
Αφήστε ένα σχόλιο
Η διεύθυνση email σας δεν θα δημοσιευθεί. Τα απαιτούμενα πεδία επισημαίνονται με *