Μετάβαση στο περιεχόμενο

Γνώση που φωτίζει τον κόσμο

Πώς επιλέγεται ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗ; Το Συμβούλιο Ασφαλείας, τα βέτο, οι προσωρινές ψηφοφορίες και οι 9 Γενικοί Γραμματέοι μέχρι σήμερα

Ο Γενικός Γραμματέας, ο ανώτατος αξιωματούχος των Ηνωμένων Εθνών, έχει μία από τις πιο δύσκολες δουλειές στον κόσμο. Πώς επιλέγονται οι υποψήφιοι, πώς λειτουργούν οι «προσωρινές ψηφοφορίες» του Συμβουλίου Ασφαλείας, γιατί το βέτο είναι καθοριστικό και ποιοι έχουν κατέχει τη θέση μέχρι σήμερα;

Πώς επιλέγεται ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗ; Το Συμβούλιο Ασφαλείας, τα βέτο, οι προσωρινές ψηφοφορίες και οι 9 Γενικοί Γραμματέοι μέχρι σήμερα

Ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών επικεφαλέτευται τη Γραμματεία του ΟΗ και αποτελεί τον «κύριο διοικητικό αξιωματούχο» του οργανισμού. Ο Γενικός Γραμματέας μπορεί να θέσει υπόψη του στο Συμβούλιο Ασφαλείας απειλές κατά της ειρήνης, να ενεργήσει ως διαμεσολαβητής και να λειτουργήσει ως η φωνή της διεθνούς κοινότητας για τα παγκόσμια προβλήματα. Ο πρώτος Γενικός Γραμματέας, Trygve Lie, χαρακτήρισε τη θέση ως «την πιο αδύνατη δουλειά στον κόσμο».

Η επιλογή, βήμα προς βήμα

  • Νομική βάση: Σύμφωνα με το Άρθρο 97 του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, ο Γενικός Γραμματέας διορίζεται από τη Γενική Συνέλευση κατόπιν πρότασης του Συμβουλίου Ασφαλείας.
  • Υποψηφιότητα: Οι υποψήφιοι υποβάλλονται συνήθως σε υποψηφιότητα από τις δικές τους χώρες. Από το 2016 η διαδικασία είναι πιο διαφανής: τα βιογραφικά των υποψηφίων δημοσιεύονται και συμμετέχουν σε δημόσιες συνεδριάσεις απαντώντας σε ερωτήσεις κρατικών μελών και της πολιτικής κοινωνίας.
  • Ανεπίσημες προσωρινές ψηφοφορίες (straw polls): Τα 15 μέλη του Συμβουλίου καταθέτουν μυστικές κάλπους για κάθε υποψήφιο: «ενθάρρυνση» (encourage), «αποθάρρυνση» (discourage) ή «χωρίς γνώμη» (no opinion). Τα αποτελέσματα δείχνουν στους υποψηφίους τις πιθανότητές τους· όσοι έχουν λιγότερες πιθανότητες μπορεί να αποσυρθούν.
  • Ψηφοφορίες με χρωματική κωδικοποίηση: Στους επόμενους γύρους, οι ψήφοι των πέντε μόνιμων μελών (ΗΠΑ, Κίνα, Ρωσία, Ηνωμένο Βασίλειο, Γαλλία) επισημαίνονται με διαφορετικό χρώμα. Μια «αποθάρρυνση» από ένα μόνιμο μέλος υποδηλώνει πιθανό βέτο.
  • Επίσημη πρόταση και διορισμός: Για να προταθεί ένας υποψήφιος, απαιτούνται τουλάχιστον εννέα ψήφοι υπέρ και κανένα βέτο από κανένα μόνιμο μέλος. Η Γενική Συνέλευση στη συνέχεια επιβεβαιώνει τον διορισμό, συνήθως με συναίνεση.

Παραδόσεις: εναλλασσόμενη θητεία και διάρκεια

Η θητεία είναι πενταετής και ανανεώσιμη, αλλά σύμφωνα με την παράδοση κανένας Γενικός Γραμματέας δεν έχει υπηρετήσει περισσότερες από δύο θητείες. Υπάρχει επίσης μια μη γραπτή προσδοκία ότι η θέση εναλλάσσεται μεταξύ των περιφερειών. Το γεγονός ότι δεν έχει επιλεγεί ποτέ γυναίκα έχει αποτελέσει ένα από τα πιο πολυσυζητημένα ζητήματα τα τελευταία χρόνια.

Οι Γενικοί Γραμματέοι μέχρι σήμερα

  1. Trygve Lie (Νορβηγία), 1946–1952
  2. Dag Hammarskjöld (Σουηδία), 1953–1961
  3. U Thant (Βιρμανία/Μιανμάρ), 1961–1971
  4. Kurt Waldheim (Αυστρία), 1972–1981
  5. Javier Pérez de Cuéllar (Περού), 1982–1991
  6. Boutros Boutros-Ghali (Αίγυπτος), 1992–1996
  7. Kofi Annan (Γανα), 1997–2006
  8. Ban Ki-moon (Νότια Κορέα), 2007–2016
  9. António Guterres (Πορτογαλία), 2017–2026

Γιατί έχει σημασία

Ο Γενικός Γραμματέας δεν διαθέτει στρατό ούτε δύναμη για να λαμβάνει δεσμευτικές αποφάσεις· η επιρροή του προέρχεται από την ηθική του αυθεντία, τις διπλωματικές του δεξιότητες και τις σχέσεις του με τις μεγάλες δυνάμεις. Η επιλογή είναι, επομένως, μια αναζήτηση για κάποιον που μπορούν να αποδεχτούν και όλες οι μεγάλοι δυνάμεις και που μπορεί ταυτόχρονα να παραμείνει ανεξάρτητος. Η θητεία του Guterres λήγει στις 31 Δεκεμβρίου 2026 και ο διάδοχός του αναλαμβάνει καθήκοντα στις 1 Ιανουαρίου 2027.

Πηγές και περαιτέρω ανάγνωση

  1. Χάρτης των Ηνωμένων Εθνών, Άρθρο 97.
  2. Ηνωμένα Έννητα, σελίδες «Πρώην Γενικοί Γραμματέοι» και διαδικασία επιλογής.
  3. Security Council Report, «Appointment of the UN Secretary-General».
Κοινοποίηση
Ακολουθήστε το YulaHubΜάθετε πρώτοι τις σημαντικότερες ειδήσεις της ημέρας.
RSS

Αφήστε ένα σχόλιο

Η διεύθυνση email σας δεν θα δημοσιευθεί. Τα απαιτούμενα πεδία επισημαίνονται με *