Μετάβαση στο περιεχόμενο

Γνώση που φωτίζει τον κόσμο

Φωτισμός και Μινιατούρα: Χρυσοδιακοσμημένες Σελίδες και οι Μάστορες της Ζωγραφικής Βιβλίων από το Χεράτ στην Κωνσταντινούπολη

Στον ισλαμικό κόσμο ένα βιβλίο ήταν έργο τέχνης που συνδυάζει την καλλιγραφία, τον φωτισμό, τη μινιατούρα και τη δέσμευση. Τα μοτίβα και η τεχνική του φωτισμού (tezhip), οι σχολές μινιατούρας του Χεράτ, της Ταμπρίζ και της Κωνσταντινούπολης, μάστορες όπως ο Μπιχζάντ, ο Ματρακτσι Νασούχ, ο Νακκας Οσμάν και ο Λεβνί, και αυτές οι τέχνες σήμερα.

Φωτισμός και Μινιατούρα: Χρυσοδιακοσμημένες Σελίδες και οι Μάστορες της Ζωγραφικής Βιβλίων από το Χεράτ στην Κωνσταντινούπολη

Στον ισλαμικό κόσμο ένα χειρόγραφο βιβλίο ήταν κοινή εργασία μαστρών διαφόρων τεχνών: ο καλλιγράφος έγραφε το κείμενο, ο φωτιστής διακόσμησε τις σελίδες με χρυσό, ο ζωγράφος (nakkaş) εικονογράφησε γεγονότα, και ο βιβλιοδέτης δέσμευσε το βιβλίο σε δέρμα. Οι πιο εκπληκτικές από αυτές τις τέχνες είναι ο φωτισμός και η μινιατούρα.

Φωτισμός: διακόσμηση με χρυσό

Η τουρκική λέξη tezhip προέρχεται από μια αραβική λέξη που σημαίνει «να χρυσω». Ανοιχτές σελίδες, κεφαλίδες κεφαλαίων, περιθώρια και καλλιγραφικά πάνελ διακοσούνται με διακοσμήματα από λεπτυνμένο χρυσό και φυσικά πιγμέντα. Τα μοτίβα Rumi με κυλινδόμενους κλάδους και φύλλα, τα ανθοειδή μοτίβα hatayi, τα μοτίβα συννέφους από την κινεζική τέχνη και τα ηλιοειδή μεδάλια şemse είναι τα κύρια στοιχεία. Το σχέδιο σχεδιάζεται πρώτα στο χαρτί, μεταφέρεται στη σελίδα τρυπώντας το με βελόνα, μετά εφαρμόζονται ο χρυσός και τα χρώματα με πινέλο· ο χρυσός βελώνεται με λίθο αχάτη για να φωτίσει.

Μινιατούρα: οι εικόνες στα βιβλία

Οι μινιατούρες είναι μικρές, αναλυτικές ζωγραφιές που εικονογραφούν γεγονότα σε χειρόγραφα. Αντί για το βάθος και τη σκίαση της δυτικής ζωγραφικής, χαρακτηρίζονται από επίπεδα χρώματα, συνθέσεις που βλέπονται από πάνω και πλούσια λεπτομέρεια.

  • Σχολή Χεράτ: Ο Καμάλ αλ-Ντιν Μπιχζάντ, εκπαιδευμένος στο τιμούριδικο δικαστήριο στα τέλη του 15ου αιώνα, λογίζεται μεταξύ των μεγαλύτερων μαστρών της μινιατούρας· έδωσε ζωή και φυσικότητα στα πρόσωπα.
  • Σχολή Ταμπρίζ: Αναπτύχθηκε υπό τους Σαφαβίδες, επηρεασμένη από τον Μπιχζάντ, με φωτεινά χρώματα και πλούσιες συνθέσεις.
  • Οθωμανική μινιατούρα: Αναπτύχθηκε στο παλατιακό εργαστήριο, η οθωμανική μινιατούρα ξεχωρίζει για την ρεαλιστική απεικόνιση που τεκμηριώνει ιστορικά γεγονότα, εκστρατείες και γιορτές. Στον 16ο αιώνα ο Ματρακτσι Νασούχ είναι γνωστός για τις τοπογραφικές μινιατούρες των πόλεων στην εκστρατεία του Σουλεϊμάν του Μεγαλόπρεπου στο βόρειο Ιράκ, και ο Νακκας Οσμάν για τις εικονογραφίες σε έργα για τη ζωή των σουλτάνων· στον 18ο αιώνα ο Λεβνί για τις ζωντανές σκηνές γιορτών στο «Surname-i Vehbi» και τις μονόπροσωπες του πορτρέτες.

Σήμερα

Ως η τυπογραφία εξαπλώθηκε, η παράδοση των χειρογράφων ενισχύθηκε, αλλά ο φωτισμός και η μινιατούρα αναβιώθηκαν τον 20ο αιώνα. Σήμερα διδάσκονται σε πανεπιστημιακά τμήματα παραδοσιακών τουρκικών τεχνών και μέσω σχέσεων μάστορα-μαθητή. Η τέχνη της μινιατούρας εγγράφηκε στη λίστα της UNESCO για την Ακατάχρηστο Πολιτιστική Κληρονομιά της Ανθρωπότητας το 2020 μετά από κοινή υποβολή από Αζερμπαϊτζάν, Ιράν, Τουρκία και Ουζμπεκιστάν. Η Βιβλιοθήκη Μουσείου Τοπκαπι Σαράι και το Μουσείο Τουρκικών και Ισλαμικών Τεχνών διαθέτουν μερικές από τις πλουσιότερες συλλογές.

Υλικά και τεχνική

Ο φωτισμός και η μινιατούρα είναι τέχνες που απαιτούν υπομονή και μακρά διαδικασία προετοιμασίας. Οι μάστορες προετοίμαζαν τα περισσότερα από τα υλικά τους και εκτελούσαν κάθε στάδιο χρησιμοποιώντας παραδοσιακές μεθόδους.

  • Χαρτί aharlı: Το χαρτί καλύπτονταν με «ahar», ένα μίγμα από λευκό αυγού ή αμύλο, και μετά βελωνόταν με έναν λεία λίθο που λέγεται «mühre»· έτσι το μελάνι και η μπογιά μέναν στην επιφάνεια αντί να απορροφηθούν στο χαρτί.
  • Χρυσός: Λεπτή χρυσή φύλλο εδαφίζονταν με γόμμα ή ζελατίνη για να γίνει υγρό χρώμα, εφαρμόζονταν με πινέλο και, μόλις στεγνώσει, βελωνόταν με το mühre.
  • Πιγμέντα: Τα χρώματα προέρχονταν σε μεγάλο βαθμό από μεταλλικά και φυτικά πηγές· το πολύτιμο βαθύ μπλε τόνο, για παράδειγμα, γινόταν από λάπις λάζουλι.

Το nakkaşhane: το παλατιακό εργαστήριο τέχνης

Στο οθωμανικό παλάτι, οι τέχνες του βιβλίου πραγματοποιούνταν σε ένα δικαστικό εργαστήριο που λέγεται «nakkaşhane». Εδώ ζωγράφοι και φωτιστές από διαφορετικές καταγωγές εργάζονταν μαζί, διακοσμώντας τα χειρόγραφα που προετοίμαζαν για τον σουλτάνο.

Στον 16ο αιώνα ο Καρά Μιμί έγινε ένας από τους πρωτοπόρους ενός στυλ που αποδίδει λουλούδια όπως τουλίπες, γαρύφαλλα και υάκινθους με σχεδόν φυσικό τρόπο. Στον ίδιο αιώνα ο Ματρακτσι Νασούχ απεικόνισε τις πόλεις όπου ο στρατός σταμάτησε σε εκστρατείες σε αναλυτικές, σχεδόν χαρτογραφικές εικόνες, ενώ ο Νακκας Οσμάν έγινε γνωστός για τις μινιατούρες βιβλίων ιστορίας όπως το Hünername. Στον 18ο αιώνα ο Λεβνί φέρνει νέα ζωντάνια στη μινιατούρα με τις σκηνές γιορτών του Surname-i Vehbi και τις μονόπροσωπες του ζωγραφιές. Το μεγαλύτερο μέρος των έργων αυτών των μαστρών διατηρείται σήμερα στη Βιβλιοθήκη Μουσείου Τοπκαπι Σαράι.

Πηγές και επιπλέον ανάγνωση

  1. Εγκυκλοπαίδεια Ισλάμ του Ιδρύματος Τυρκικού Diyanet (TDV İA), λήμματα «Tezhip» και «Minyatür».
  2. Ακατάχρηστη Πολιτιστική Κληρονομιά UNESCO, «Τέχνη της μινιατούρας» (2020).
  3. And, M., «Minyatürlerle Osmanlı-İslâm Mitologyası» (Οθωμανο-Ισλαμική Μυθολογία στις Μινιατούρες), Yapı Kredi Yayınları.
  4. Μουσείο Τοπκαπι Σαράι, συλλογή χειρογράφων.
  5. TDV Encyclopedia of Islam – Tezhip (φωτισμός)
  6. TDV Encyclopedia of Islam – Nakkaşhane
  7. TDV Encyclopedia of Islam – Levnî
Κοινοποίηση
Ακολουθήστε το YulaHubΜάθετε πρώτοι τις σημαντικότερες ειδήσεις της ημέρας.
RSS

Αφήστε ένα σχόλιο

Η διεύθυνση email σας δεν θα δημοσιευθεί. Τα απαιτούμενα πεδία επισημαίνονται με *