Các tác phẩm kinh điển là những cuốn sách vượt qua thời đại mà chúng được viết ra và vẫn tiếp tục truyền cảm hứng cho độc giả ngày nay. Dưới đây là bảy gợi ý cho bất kỳ ai đang bắt đầu hành trình văn chương của mình.
1. Don Quixote – Miguel de Cervantes (1605–1615)
Những cuộc phiêu lưu của Don Quixote, một người đọc quá nhiều truyện hiệp sĩ đến mức tin rằng mình là một hiệp sĩ lang thang, cùng với người tùy tùng trung thành Sancho Panza. Đây được coi là một trong những cuốn tiểu thuyết hiện đại đầu tiên.
2. Robinson Crusoe – Daniel Defoe (1719)
Cuộc đấu tranh sinh tồn của một thủy thủ sau khi bị đắm tàu trên một hòn đảo hoang: một câu chuyện vượt thời gian về lòng kiên nhẫn, sự lao động và nỗi cô độc.
3. Kiêu hãnh và Định kiến – Jane Austen (1813)
Sự quen biết giữa Elizabeth Bennet và ông Darcy, đầy rẫy những định kiến. Tác phẩm vẫn được yêu thích cho đến ngày nay nhờ những lời đối thoại dí dỏm và sự hài hước tinh tế.
4. Moby-Dick – Herman Melville (1851)
Cuộc săn đuổi đầy ám ảnh của Thuyền trưởng Ahab đối với con cá voi trắng: một cuốn tiểu thuyết sử thi về biển cả, thiên nhiên và đam mê của con người.
5. Tội ác và Hình phạt – Fyodor Dostoevsky (1866)
Sự đối diện với lương tâm của chàng thanh niên Raskolnikov sau khi phạm tội. Một kiệt tác đi sâu vào tâm trí con người.
6. Hoàng tử bé – Antoine de Saint-Exupéry (1943)
Một câu chuyện tưởng chừng như viết cho trẻ em nhưng thực sự dành cho người lớn, nói về tình bạn và tình yêu xoay quanh ý tưởng rằng người ta chỉ có thể nhìn thấy rõ ràng bằng trái tim.
7. Trăm năm cô đơn – Gabriel García Márquez (1967)
Câu chuyện về gia tộc Buendía qua nhiều thế hệ, và là ví dụ nổi tiếng nhất của chủ nghĩa hiện thực huyền ảo.
Bạn không cần một danh sách dài để bắt đầu đọc: hãy chọn một trong những cuốn sách này và mở trang đầu tiên.
Tại sao một cuốn sách trở thành tác phẩm "kinh điển"?
Từ "kinh điển" thường gợi nhắc đến những cuốn sách cũ khó đọc, nhưng tuổi tác không phải là thước đo thực sự. Trong bài tiểu luận năm 1981 "Tại sao nên đọc các tác phẩm kinh điển?", nhà văn người Ý Italo Calvino định nghĩa kinh điển là một cuốn sách chưa bao giờ kết thúc việc nói những gì nó cần nói. Theo định nghĩa này, một tác phẩm kinh điển là một tác phẩm luôn cho thấy điều gì đó mới mẻ trong mỗi lần đọc và mang một ý nghĩa khác nhau khi được đọc ở những độ tuổi khác nhau. Bảy cuốn sách trong bài viết này cũng mang theo những câu hỏi của thế kỷ mà chúng được viết ra, nhưng chúng giải quyết những chủ đề vẫn còn quan trọng cho đến ngày nay: ranh giới giữa tưởng tượng và thực tại, sự cô đơn, định kiến, sự ám ảnh, lương tâm, tình yêu và ký ức. Việc được đọc qua nhiều thế hệ, ảnh hưởng đến các nhà văn khác và được dịch ra nhiều ngôn ngữ cũng đóng một vai trò trong việc biến một cuốn sách thành kinh điển.
Nên đọc theo thứ tự nào?
Bạn không nhất thiết phải đọc danh sách này theo thứ tự từ đầu đến cuối. Nếu bạn chỉ đang xây dựng thói quen đọc sách, hãy bắt đầu với những cuốn sách ngắn và mạch lạc để giữ động lực. "Hoàng tử bé", với khoảng một trăm trang, có thể đọc xong trong một hoặc hai lần ngồi. Tiếp theo có thể là cuốn "Robinson Crusoe" đầy phiêu lưu và "Kiêu hãnh và Định kiến", vốn dễ đọc nhờ vào các lời đối thoại. "Tội ác và Hình phạt" dài và dày đặc hơn, nhưng sự căng thẳng của nó sẽ cuốn hút người đọc. "Trăm năm cô đơn" có nhiều nhân vật trùng tên; việc vẽ một sơ đồ gia phả nhỏ khi đọc sẽ giúp mọi thứ dễ dàng hơn. "Don Quixote" và "Moby-Dick" là những tác phẩm dài nhất; cả hai đều có thể đọc theo từng phần, xen kẽ với các cuốn sách khác. Nếu bạn bị khựng lại ở một cuốn sách, việc đặt nó xuống và quay lại sau cũng là một cách đọc hợp lý.
Tại sao việc lựa chọn bản dịch và ấn bản lại quan trọng?
Tất cả những cuốn sách này đều đã được dịch sang nhiều ngôn ngữ, và hầu hết đều có nhiều hơn một bản dịch. Khi lựa chọn, điều đầu tiên cần kiểm tra là liệu cuốn sách đó có phải là văn bản đầy đủ hay không. Các ấn bản rút gọn hoặc chuyển thể cho trẻ em đặc biệt phổ biến đối với "Robinson Crusoe", "Don Quixote" và "Moby-Dick"; chúng đưa ra bản tóm tắt câu chuyện nhưng không truyền tải được ngôn ngữ và chiều sâu của tác phẩm. Hãy tìm cụm từ “văn bản đầy đủ” trên bìa hoặc các trang bên trong và tên của người dịch. Ngôn ngữ mà nó được dịch từ đó cũng quan trọng: các bản dịch trực tiếp từ ngôn ngữ gốc thường được ưu tiên hơn. Các chú thích giải thích giúp hiểu rõ hơn về các chi tiết văn hóa của thời kỳ đó. Nếu bạn không thể quyết định, việc so sánh những trang đầu của hai bản dịch khác nhau tại hiệu sách hoặc thư viện là một cách thực tế để tìm ra ngôn ngữ phù hợp nhất với bạn.
Cuộc đời đằng sau những trang sách
Cuộc đời của các tác giả của những tác phẩm này cũng thú vị như chính tiểu thuyết của họ. Cervantes đã bị thương trong trận hải chiến Lepanto năm 1571 và mất khả năng sử dụng tay trái; sau đó ông bị giam cầm ở Algiers trong khoảng năm năm. Daniel Defoe là một nhà báo và nhà văn; "Robinson Crusoe" được cho là chịu ảnh hưởng từ câu chuyện của Alexander Selkirk, một thủy thủ người Scotland đã sống cô độc hơn bốn năm trên quần đảo Juan Fernández ở Thái Bình Dương. Herman Melville từng làm việc trên một con tàu săn cá voi khi còn trẻ; câu chuyện về con tàu Essex, bị một con cá voi đánh chìm vào năm 1820, cũng đã truyền cảm hứng cho "Moby-Dick". Dostoevsky từng bị kết án tử hình vào năm 1849, được tha mạng vào phút cuối và phải trải qua nhiều năm lưu đày và nghĩa vụ quân sự bắt buộc ở Siberia. Trải nghiệm này đã làm tăng thêm chiều sâu cho sự chất vấn về lương tâm trong "Tội ác và Hình phạt".
Austen, Saint-Exupéry và Márquez
Jane Austen đã xuất bản các tiểu thuyết của mình mà không sử dụng tên thật; "Kiêu hãnh và Định kiến" xuất hiện với chỉ một cụm từ trên trang tiêu đề ám chỉ cuốn tiểu thuyết trước đó của bà thay vì tên tác giả. Tên của Austen chỉ được độc giả biết đến rộng rãi sau khi bà qua đời. Antoine de Saint-Exupéry là một phi công; hình ảnh người phi công gặp nạn trên sa mạc trong "Hoàng tử bé" mang dấu ấn của một vụ tai nạn máy bay có thật mà ông đã sống sót ở Sahara. Saint-Exupéry mất tích trên vùng Địa Trung Hải trong một chuyến bay trinh sát vào năm 1944, trong Thế chiến thứ hai. Gabriel García Márquez là một nhà văn người Colombia xuất thân từ nghề báo; ông đã nhận giải Nobel Văn học vào năm 1982. Thị trấn Macondo trong "Trăm năm cô đơn" được lấy cảm hứng từ Aracataca, nơi tác giả đã trải qua thời thơ ấu, và từ những câu chuyện do ông bà ông kể lại.
Từ màn ảnh đến trang sách: Các bản chuyển thể
Hầu hết các cuốn sách này đã được chuyển thể thành phim và truyền hình; các bản chuyển thể đôi khi có thể là một cánh cửa tốt để bước vào thế giới của cuốn sách. "Moby-Dick" đã lên màn ảnh rộng vào năm 1956 trong một bộ phim do John Huston đạo diễn. Các bản chuyển thể nổi tiếng nhất của "Kiêu hãnh và Định kiến" là loạt phim truyền hình của BBC năm 1995 và phim điện ảnh năm 2005. "Hoàng tử bé" được diễn giải lại thành một bộ phim hoạt hình vào năm 2015. "Trăm năm cô đơn", vốn từ lâu được cho là không thể chuyển thể, đã được phát hành dưới dạng một loạt phim bằng tiếng Tây Ban Nha vào năm 2024. Tuy nhiên, do thời lượng hạn chế, các bản chuyển thể thường rút ngắn các sự kiện và không thể truyền tải hết thế giới nội tâm của nhân vật. Xem phim rồi đọc sách, hoặc ngược lại, là một cách thú vị để so sánh hai hình thức kể chuyện và cho thấy tại sao cùng một câu chuyện lại để lại ấn tượng khác nhau trên trang giấy.
Lời khuyên thực tế để xây dựng thói quen đọc sách
Bạn không cần những khoảng thời gian rảnh rỗi dài để đọc các tác phẩm kinh điển. Đọc hai mươi hoặc ba mươi trang vào một khung giờ cố định mỗi ngày là đủ để hoàn thành một cuốn tiểu thuyết có độ dài trung bình trong một tháng. Việc giữ một cuốn sổ nhỏ bên cạnh cuốn sách và ghi chú lại các nhân vật, những câu văn bạn thích và những câu hỏi nảy sinh trong đầu sẽ giúp những gì bạn đọc đọng lại lâu hơn. Tham gia một nhóm đọc sách, hoặc cùng đọc một cuốn sách với một người bạn, sẽ giúp việc thảo luận về cuốn sách và duy trì thói quen trở nên dễ dàng hơn. Các thư viện công cộng cho mượn hầu hết các tác phẩm kinh điển này miễn phí; nhiều thư viện cũng cung cấp sách điện tử và sách nói. Nghe sách nói khi đang di chuyển hoặc khi đi bộ cũng là một hình thức đọc. Điều quan trọng là hãy xem cuốn sách không phải là bài tập về nhà mà là một cuộc trò chuyện dài với tác giả và các nhân vật.
Dành cho những ai muốn mở rộng danh sách
Đối với những người đã hoàn thành bảy cuốn sách này, văn học thế giới còn rất nhiều điểm dừng chân khác. "Anna Karenina" (1877) của Leo Tolstoy là một cuốn tiểu thuyết tuyệt vời về gia đình, xã hội và đam mê. "Những người khốn khổ" (1862) của Victor Hugo khám phá các vấn đề về công lý và lòng khoan dung. "Hóa thân" (1915) của Franz Kafka là một tác phẩm ngắn nhưng khó quên. "1984" (1949) của George Orwell vẫn thường xuyên được trích dẫn trong các cuộc tranh luận về sự giám sát và tự do. Đối với những ai muốn bắt đầu với văn học Thổ Nhĩ Kỳ, "Aşk-ı Memnu" (Tình yêu cấm đoán, 1900) của Halit Ziya Uşaklıgil và "The Time Regulation Institute" (1961) của Ahmet Hamdi Tanpınar là những lựa chọn tốt. Mỗi cuốn sách mới giúp bạn tạo ra sự kết nối với những cuốn trước đó; theo thời gian, bạn sẽ xây dựng được danh sách kinh điển của riêng mình và khám phá ra những nhà văn nào mang lại cảm giác gần gũi nhất với bạn.
Nguồn và tài liệu đọc thêm
- Calvino, I. (1981), tiểu luận "Perché leggere i classici" (Tại sao nên đọc các tác phẩm kinh điển?)
- Giải Nobel, "The Nobel Prize in Literature 1982 – Gabriel García Márquez"
- Encyclopaedia Britannica, các mục về Cervantes, Defoe, Melville, Dostoevsky và Saint-Exupéry
Để lại bình luận
Địa chỉ email của bạn sẽ không được công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *