Τα κλασικά είναι βιβλία που επιβιώνουν από την εποχή στην οποία γράφτηκαν και συνεχίζουν να μιλούν στους αναγνώστες σήμερα. Ακολουθούν επτά προτάσεις για όποιον ξεκινά ένα λογοτεχνικό ταξίδι.
1. Δον Κιχώτης – Μιγκελ ντε Σερβάντες (1605–1615)
Οι περιπέτειες του Δον Κιχώτη, ο οποίος διαβάζει τόσες ιστορίες ιπποτισμού που πιστεύει ότι είναι ένας περιπλανώμενος ιππότης, και του πιστού του υπηρέτη Σάντσο Πάνσα. Θεωρείται ένα από τα πρώτα μοντέρνα μυθιστορήματα.
2. Ρομπίνσον Κρουζό – Ντάνιελ Ντεφό (1719)
Η πάλη ενός ναυτικού για την επιβίωσή του μετά από ένα ναυάγιο σε ένα ερημικό νησί: μια διαχρονική ιστορία υπομονής, εργασίας και μοναξιάς.
3. Περηφάνια και Προκατάληψη – Τζέιν Όστιν (1813)
Η γνωριμία της Ελίζαμπεθ Μπένετ και του κ. Ντάρσι, γεμάτη προκαταλήψεις. Αγαπημένο μέχρι σήμερα για τους έξυπνους διαλόγους και το λεπτό του χιούμορ.
4. Μόμπι Ντικ – Χέρμαν Μέλβιλ (1851)
Το εμμονικό κυνήγι του καπετάνιου Αχάβ για την λευκή φάλαινα: ένα επικό μυθιστόρημα για τη θάλασσα, τη φύση και το ανθρώπινο πάθος.
5. Έγκλημα και Τιμωρία – Φιόδορ Δοστογιέφσκι (1866)
Η αναμέτρηση του νεαρού Ρασκόλνικοφ με τη συνείδησή του μετά τη διάπραξη ενός εγκλήματος. Ένα αριστούργημα που εμβαθύνει στο ανθρώπινο πνεύμα.
6. Ο Μικρός Πρίγκιπας – Αντουάν ντε Σεντ-Εξυπερί (1943)
Ένα παραμύθι που φαίνεται να είναι γραμμένο για παιδιά, αλλά στην πραγματικότητα απευθύνεται στους ενήλικες, για τη φιλία και την αγάπη γύρω από την ιδέα ότι μόνο με την καρδιά βλέπει κανείς καθαρά.
7. Εκατό Χρόνια Μοναξιάς – Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκεζ (1967)
Η ιστορία της οικογένειας Μπουενδία μέσα από γενιές, και το πιο γνωστό παράδειγμα του μαγικού ρεαλισμού.
Δεν χρειάζεστε μια μεγάλη λίστα για να ξεκινήσετε το διάβασμα: επιλέξτε ένα από αυτά τα βιβλία και ανοίξτε την πρώτη σελίδα.
Γιατί ένα βιβλίο γίνεται «κλασικό»;
Η λέξη «κλασικό» συχνά φέρνει στο μυαλό παλιά βιβλία που είναι δύσκολα στην ανάγνωση, αλλά η ηλικία δεν είναι το πραγματικό μέτρο. Στο δοκίμιό του του 1981 «Γιατί να διαβάζουμε τα κλασικά;», ο Ιταλός συγγραφέας Ιτάλο Καλβίνο ορίζει το κλασικό ως ένα βιβλίο που δεν έχει τελειώσει ποτέ να λέει αυτά που έχει να πει. Με βάση αυτόν τον ορισμό, ένα κλασικό είναι ένα έργο που αποκαλύπτει κάτι νέο σε κάθε ανάγνωση και αποκτά διαφορετική σημασία όταν διαβάζεται σε διαφορετικές ηλικίες. Τα επτά βιβλία σε αυτό το άρθρο φέρουν επίσης τα ερωτήματα του αιώνα στον οποίο γράφτηκαν, όμως πραγματεύονται θέματα που παραμένουν επίκαιρα σήμερα: το όριο μεταξύ φαντασίας και πραγματικότητας, τη μοναξιά, την προκατάληψη, την εμμονή, τη συνείδηση, την αγάπη και τη μνήμη. Το γεγονός ότι διαβάζονται σε πολλές γενιές, επηρεάζουν άλλους συγγραφείς και μεταφράζονται σε πολλές γλώσσες παίζει επίσης ρόλο στο να γίνει ένα βιβλίο κλασικό.
Με ποια σειρά μπορούν να διαβαστούν;
Δεν είναι απαραίτητο να διαβάσετε αυτή τη λίστα από την αρχή μέχρι το τέλος με τη σειρά. Εάν μόλις ξεκινάτε να δημιουργείτε μια συνήθεια ανάγνωσης, η έναρξη με σύντομα, ρευστά βιβλία θα σας κρατήσει κίνητрованным. Ο Μικρός Πρίγκιπας, με περίπου εκατό σελίδες, μπορεί να ολοκληρωθεί σε μία ή δύο συνεδρίες. Μπορεί να ακολουθήσει ο γεμάτος περιπέτειες Ρομπίνσον Κρουζό και το Περηφάνια και Προκατάληψη, το οποίο είναι εύκολο στην ανάγνωση χάρη στους διαλόγους του. Το Έγκλημα και Τιμωρία είναι μεγαλύτερο και πιο πυκνό, αλλά η έντασή του παρασύρει τον αναγνώστη. Τα Εκατό Χρόνια Μοναξιάς έχουν πολλούς χαρακτήρες με τα ίδια ονόματα· το να σχεδιάζετε ένα μικρό οικογενειακό δέντρο καθώς διαβάζετε κάνει τα πράγματα πιο εύκολα. Ο Δον Κιχώτης και το Μόμπι Ντικ είναι τα μεγαλύτερα έργα· και τα δύο μπορούν να διαβαστούν σε δόσεις, με άλλα βιβλία ενδιάμεσα. Εάν κολλήσετε σε ένα βιβλίο, το να το αφήσετε και να επιστρέψετε αργότερα είναι επίσης ένας νόμιμος τρόπος ανάγνωσης.
Γιατί έχει σημασία η επιλογή της μετάφρασης και της έκδοσης;
Όλα αυτά τα βιβλία έχουν μεταφραστεί στα ελληνικά και τα περισσότερα έχουν περισσότερες από μία μεταφράσεις. Κατά την επιλογή, το πρώτο πράγμα που πρέπει να ελέγξετε είναι αν το βιβλίο περιλαμβάνει το πλήρες κείμενο. Οι συντομευμένες ή προσαρμοσμένες εκδόσεις για παιδιά είναι ιδιαίτερα συνηθισμένες για τον Ρομπίνσον Κρουζό, τον Δον Κιχώτη και το Μόμπι Ντικ· αυτές δίνουν μια περίληψη της ιστορίας αλλά δεν μεταφέρουν τη γλώσσα και το βάθος του έργου. Αναζητήστε τις λέξεις «πλήρες κείμενο» στο εξώφυλλο ή στις εσωτερικές σελίδες καθώς και το όνομα του μεταφραστή. Σημασία έχει επίσης η γλώσσα από την οποία μεταφράστηκε: προτιμώνται συνήθως οι μεταφράσεις που έχουν γίνει απευθείας από την πρωτότυπη γλώσσα. Οι επεξηγηματικές σημειώσεις διευκολύνουν την κατανόηση λεπτομερειών του πολιτισμού της εποχής. Εάν δεν μπορείτε να αποφασίσετε, η σύγκριση των πρώτων σελίδων δύο διαφορετικών μεταφράσεων σε ένα βιβλιοπωλείο ή μια βιβλιοθήκη είναι ένας πρακτικός τρόπος για να βρείτε τη γλώσσα που σας ταιριάζει καλύτερα.
Οι ζωές πίσω από τα βιβλία
Οι ζωές των συγγραφέων αυτών των έργων είναι εξίσου ενδιαφέρουσες με τα μυθιστορήματά τους. Ο Σερβάντες τραυματίστηκε στη ναυμαχία της Λεπάντο το 1571 και έχασε τη χρήση του αριστερού του χεριού· αργότερα κρατήθηκε αιχμάλωτος στην Αλγέρι για περίπου πέντε χρόνια. Ο Ντάνιελ Ντεφό ήταν δημοσιογράφος και συγγραφέας· θεωρείται ότι ο Ρομπίνσον Κρουζό επηρεάστηκε από την ιστορία του Αλεξάνταρ Σέλκιρκ, ενός Σκωτσέζου ναυτικού που έζησε μόνος για περισσότερα από τέσσερα χρόνια στα νησιά Χουάν Φερνάντεζ του Ειρηνικού. Ο Χέρμαν Μέλβιλ εργάστηκε σε πλοίο κυνηγών φαλαινών στη νεότητά του· η ιστορία του Essex, ενός πλοίου που βυθίστηκε από μια φάλαινα το 1820, αποτέλεσε επίσης έμπνευση για το Μόμπι Ντικ. Ο Δοστογιέφσκι καταδικάστηκε σε θάνατο το 1849, γλίτωσε την τελευταία στιγμή και πέρασε χρόνια σε εξορία και υποχρεωτική στρατιωτική υπηρεσία στη Σιβηρία. Αυτή η εμπειρία προσθέτει βάθος στον αναλογισμό της συνείδησης στο Έγκλημα και Τιμωρία.
Όστιν, Σεντ-Εξυπερί και Μάρκεζ
Η Τζέιν Όστιν δημοσίευσε τα μυθιστορήματά της χωρίς να χρησιμοποιήσει το δικό της όνομα· το Περηφάνια και Προκατάληψη εμφανίστηκε μόνο με μια φράση στη σελίδα του τίτλου που αναφερόταν στο προηγούμενο μυθιστόρημά της αντί για το όνομα του συγγραφέα. Το όνομα της Όστιν έγινε ευρέως γνωστό στους αναγνώστες μόνο μετά τον θάνατό της. Ο Αντουάν ντε Σεντ-Εξυπερί ήταν πιλότος· η φιγούρα του πιλότου που συντρίβεται στην έρημο στον Μικρό Πρίγκιπα φέρει ίχνη ενός πραγματικού αεροπορικού δυστύχηματος από το οποίο επιβίωσε στη Σαχάρα. Ο Σεντ-Εξυπερί εξαφανίστηκε πάνω από τη Μεσόγειο σε μια πτήση and αναγνώρισης το 1944, κατά τη διάρκεια του Δεύτερου Παγκοσμίου Πολέμου. Ο Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκεζ ήταν Κολομβιανός συγγραφέας που προήλθε από τη δημοσιογραφία· έλαβε το Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας το 1982. Η πόλη Μακόντο στα Εκατό Χρόνια Μοναξιάς βασίζεται στην Αρακατάκα, όπου ο συγγραφέας πέρασε την παιδική του ηλικία, και στις ιστορίες που του διηγούνταν οι παππούδες του.
Από την οθόνη στη σελίδα: Προσαρμογές
Τα περισσότερα από αυτά τα βιβλία έχουν προσαρμοστεί για τον κινηματογράφο και την τηλεόραση· οι προσαρμογές μπορεί μερικές φορές να αποτελέσουν μια καλή πύλη εισόδου στο βιβλίο. Το Μόμπι Ντικ έφτασε στη μεγάλη οθόνη το 1956 σε ταινία του Τζον Χιούστον. Οι πιο γνωστές προσαρμογές του Περηφάνια και Προκατάληψη είναι η σειρά της BBC του 1995 και η κινηματογραφική ταινία του 2005. Ο Μικρός Πρίγκιπας ερμηνεύτηκε ξανά ως ταινία κινουμένων σχεδίων το 2015. Τα Εκατό Χρόνια Μοναξιάς, για τα οποία 오랫동안 ειπώθηκε ότι ήταν αδύνατο να προσαρμοστούν, κυκλοφόρησαν ως σειρά ισπανόφωνη το 2024. Ωστόσο, λόγω του περιορισμένου χρόνου προβολής, οι προσαρμογές συντομεύουν τα γεγονότα και συχνά δεν μπορούν να μεταφέρουν τους εσωτερικούς κόσμους των χαρακτήρων. Το να παρακολουθήσετε την ταινία και στη συνέχεια να διαβάσετε το βιβλίο, ή το αντίθετο, είναι ένας ευχάριστος τρόπος για να συγκρίνετε δύο μορφές αφήγησης και δείχνει γιατί η ίδια ιστορία αφήνει διαφορετική εντύπωση στη σελίδα.
Πρακτικές συμβουλές για μια συνήθεια ανάγνωσης
Δεν χρειάζεστε μεγάλα διαστήματα ελεύθερου χρόνου για να διαβάσετε τα κλασικά. Το να διαβάζετε είκοσι ή τριάντα σελίδες σε μια συγκεκριμένη ώρα κάθε μέρα είναι αρκετό για να ολοκληρώσετε ένα μυθιστόρημα μέσης διάρκειας σε έναν μήνα. Το να κρατάτε ένα μικρό σημειωματάριο δίπλα στο βιβλίο και να σημειώνετε τους χαρακτήρες, τις προτάσεις που σας αρέσουν και τα ερωτήματα που σας έρχονται στο μυαλό, κάνει όσα διαβάζετε να παραμείνουν περισσότερο μαζί σας. Η συμμετοχή σε μια ομάδα ανάγνωσης, ή το να διαβάζετε το ίδιο βιβλίο μαζί με έναν φίλο, κάνει πιο εύκολο το να συζητάτε για το βιβλίο και να συνεχίζετε. Οι δημόσιες βιβλιοθήκες δανείζουν τα περισσότερα από αυτά τα κλασικά δωρεάν· πολλές βιβλιοθήκες προσφέρουν επίσης ηλεκτρονικά βιβλία και ηχητικά βιβλία. Η ακρόαση ενός ηχητικού βιβλίου στο δρόμο ή κατά τη διάρκεια ενός περιπάτου είναι επίσης μια μορφή ανάγνωσης. Το σημαντικό είναι να βλέπετε το βιβλίο όχι ως σχολική εργασία, αλλά ως μια μακρά συζήτηση με τον συγγραφέα και τους χαρακτήρες.
Για όσους θέλουν να επεκτείνουν τη λίστα
Για όσους ολοκληρώσουν αυτά τα επτά βιβλία, η παγκόσμια λογοτεχνία έχει πολλές άλλες στάσεις. Η Άννα Καρένινα (1877) του Λέο Τολστοί είναι ένα σπουδαίο μυθιστόρημα για την οικογένεια, την κοινωνία και το πάθος. Οι Άθλιοι (1862) του Βίκτορ Ουγκό εξερευνούν ζητήματα δικαιοσύνης και ελέους. Η Μεταμόρφωση (1915) του Φραντς Κάφκα είναι ένα σύντομο αλλά αξέχαστο έργο. Το 1984 (1949) του Τζορτζ Όργουελ παρατίθεται ακόμα συχνά σε συζητήσεις για την επιτήρηση και την ελευθερία. Για όσους θέλουν να ξεκινήσουν με τη τουρκική λογοτεχνία, το Aşk-ı Memnu (Απαγορευμένος Έρωτας, 1900) του Halit Ziya Uşaklıgil και το Ινστιτούτο Ρύθμισης του Χρόνου (1961) του Ahmet Hamdi Tanpınar είναι καλές επιλογές. Κάθε νέο βιβλίο σας βοηθά να δημιουργήσετε συνδέσεις με τα προηγούμενα· με τον καιρό χτίζετε τη δική σας λίστα κλασικών και ανακαλύπτετε ποιοι συγγραφείς σας αισθάνονται πιο κοντά.
Πηγές και περαιτέρω ανάγνωση
- Calvino, I. (1981), δοκίμιο "Perché leggere i classici" (Γιατί να διαβάζουμε τα κλασικά;)
- Nobel Prize, "The Nobel Prize in Literature 1982 – Gabriel García Márquez"
- Encyclopaedia Britannica, λήμματα για τους Cervantes, Defoe, Melville, Dostoevsky και Saint-Exupéry
Αφήστε ένα σχόλιο
Η διεύθυνση email σας δεν θα δημοσιευθεί. Τα απαιτούμενα πεδία επισημαίνονται με *