İçeriğe geç

Dünyayı aydınlatan bilgi

II. Kılıç Arslan: Miryokefalon Zaferiyle Anadolu’yu Türk Yurdu Yapan Sultan

II. Kılıç Arslan, 1155–1192 yılları arasında Anadolu Selçuklu Devleti’ni yönetti. Danişmendlileri ortadan kaldırarak Orta Anadolu’da birliği sağladı, 1176’da Miryokefalon’da Bizans İmparatoru I. Manuel Komnenos’u yendi. Bu zafer, Bizans’ın Anadolu’yu geri alma umudunu sona erdirdi.

II. Kılıç Arslan: Miryokefalon Zaferiyle Anadolu’yu Türk Yurdu Yapan Sultan
Fotoğraf: 1156-92 artist / Wikimedia Commons (Public domain)

Kılıç Arslan, Sultan I. Mesud’un oğludur ve babasının 1155’teki ölümüyle tahta çıktı. Saltanatının ilk yıllarında kardeşleri ve Anadolu’daki rakip Türk beylikleriyle mücadele etti.

Anadolu’da birlik

Bizans ile bir süre barış içinde kalarak doğudaki Danişmendliler’e yöneldi; 1170’lerde Sivas, Kayseri ve Malatya çevresindeki Danişmendli topraklarını ele geçirdi. Böylece Orta Anadolu’da siyasi birlik büyük ölçüde sağlandı.

Miryokefalon Savaşı

Selçukluların güçlenmesi üzerine Bizans İmparatoru I. Manuel Komnenos büyük bir orduyla Konya’ya yürüdü. 17 Eylül 1176’da Denizli–Isparta arasındaki dağlık bir geçitte, Miryokefalon’da Selçuklu ordusu Bizans ordusunu pusuya düşürerek ağır bir yenilgiye uğrattı. İmparator bu yenilgiyi Malazgirt’e benzetti. Zafer, Anadolu’nun kalıcı olarak Türk yurdu olduğunu gösteren olay olarak değerlendirilir.

Son yılları

Kılıç Arslan, yaşlılığında ülkeyi on bir oğlu arasında paylaştırdı; bu durum iç çekişmelere yol açtı. 1190’da Üçüncü Haçlı Seferi’ne katılan Alman İmparatoru Friedrich Barbarossa Konya’yı kısa bir süre işgal etti; Barbarossa birkaç hafta sonra Silifke yakınlarında Göksu Irmağı’nda boğuldu. Kılıç Arslan 1192’de Konya’da öldü.

Konstantinopolis ziyareti (1162)

Saltanatının başında Danişmendlilerle uğraşan Kılıç Arslan, batı sınırını güvenceye almak için şaşırtıcı bir adım attı: 1162'de bizzat Konstantinopolis'e giderek İmparator I. Manuel Komnenos'un konuğu oldu. Bizans kaynakları, sultanın yaklaşık üç ay şehirde kaldığını, törenler ve armağanlarla ağırlandığını anlatır. Ziyaretin sonunda yapılan antlaşmayla Kılıç Arslan imparatorun müttefiki olmayı kabul etti. Bu barış, ona doğuda Danişmendli topraklarını alacak zamanı ve rahatlığı sağladı.

Miryokefalon'dan sonra

Bizans tarihçisi Niketas Honiates'e göre Miryokefalon'da yenilen Manuel, ordusunun kalanını kurtarmak için bir antlaşma imzaladı ve Dorylaion (Eskişehir) ile Sublaion kalelerini yıkmayı kabul etti. İmparator Dorylaion'u yıkmayınca Selçuklu akınları yeniden başladı. Savaş, Bizans'ın Anadolu içlerini geri alma umudunu fiilen sona erdirdi; bundan sonra Bizans daha çok kıyı bölgelerini ve batı vadilerini korumaya yöneldi. Selçuklu tarafında ise Konya'nın bölgesel bir başkent olarak yükselişi hızlandı.

Konya'daki izleri

Kılıç Arslan döneminde Konya, Alaeddin Tepesi çevresinde bir saray ve cami kentine dönüştü. Tepedeki Alaeddin Camii'nin bölümlerinden biri onun dönemine tarihlenir; caminin avlusundaki türbede kendisi dahil birkaç Selçuklu sultanı yatar. Tepenin eteğindeki saraydan bugün yalnız bir duvar parçası kalmıştır ve "Alaeddin Köşkü" adıyla koruma altındadır. Ölümünden sonra oğulları arasında başlayan taht kavgası, ancak I. Gıyaseddin Keyhüsrev'in ikinci saltanatıyla (1205) sona erdi.

Miryokefalon'un savaş düzeni

Bizans ordusu, uzun bir ağırlık katarıyla birlikte dar bir dağ geçidinden geçmek zorundaydı. Selçuklu birlikleri geçidin iki yanındaki yamaçlara yerleşmişti. Öncü birlikler geçidi aşınca Türk okçuları ve süvarileri ağırlık katarına ve arkadaki kollara saldırdı; dar yolda araçlar ve yük hayvanları birbirine girince Bizans ordusu toparlanamadı. Niketas Honiates, imparatorun bu felaketi uzun süre unutamadığını yazar. Savaş, zırhlı ve kalabalık bir ordunun dağlık arazide hareket kabiliyetini yitirmesinin klasik örneklerinden biri olarak incelenir. Selçuklu tarafı ise bu zaferden sonra Batı Anadolu vadilerine doğru akınlarını artırdı.

Uzun saltanatın önemi

Yaklaşık otuz yedi yıl süren saltanatıyla II. Kılıç Arslan, Anadolu Selçuklu tarihinin en uzun süre tahtta kalan sultanlarındandır. Bu süre, Danişmendli topraklarının birleştirilmesine ve Konya merkezli devlet düzeninin yerleşmesine imkân verdi.

Kaynaklar ve ileri okuma

  1. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, “Kılıcarslan II” ve “Myriokephalon Savaşı” maddeleri.
  2. Osman Turan, Selçuklular Zamanında Türkiye.
  3. Encyclopaedia Britannica, “Battle of Myriocephalon” maddesi.
  4. Niketas Honiates – O City of Byzantium: Annals of Niketas Choniates (İng. çev. Harry J. Magoulias, Wayne State University Press, 1984)
  5. Claude Cahen – Pre-Ottoman Turkey (Sidgwick & Jackson, 1968)

Merak edilenler

II. Kılıç Arslan kimdir? II. Kılıç Arslan, 1155–1192 yılları arasında Anadolu Selçuklu Devleti’ni yönetti.

II. Kılıç Arslan ne zaman hüküm sürdü? Hükümdarlık dönemi: 1155 – 1192.

II. Kılıç Arslan ne zaman öldü? Ölüm: 1192, Konya.

II. Kılıç Arslan’ın babası kimdir? Babası: I. Mesud.

Paylaş
YulaHub'ı takip edinGünün en önemli haberlerini ilk siz öğrenin.
RSS

Bir yorum bırakın

E-posta adresiniz yayınlanmayacaktır. Gerekli alanlar * ile işaretlenmiştir