Ο Τιβέριος ήταν γιός της Λιβίας από τον πρώτο της γάμο. Όταν η μητέρα του παντρεύτηκε τον αυτοκράτορα Αύγουστο, μεγάλωσε στην αυλή. Κέρδισε σημαντικές νίκες στη Γερμανία και την Παννωνία. Μετά τον θάνατο των επιλεγμένων κληρονόμων του Αύγουστου έναν-έναν, ο Τιβέριος υιοθετήθηκε το 4 μ.Χ. και έγινε αυτοκράτορας με τον θάνατο του Αύγουστου το 14.
Η κυβέρνησή του
Ο Τιβέριος προσπάθησε να διατηρήσει την τάξη που είχε δημιουργήσει ο Αύγουστος, προτιμώντας να ενισχύσει τα σύνορα παρά να ξεκινήσει νέες κατακτήσεις. Μειώνοντας τις δαπάνες, ενίσχυσε τον θησαυρό. Αλλά οι σχέσεις του με τη Γερουσία ήταν τεντωμένες, και οι δίκες προδοσίας (maiestas) δημιούργησαν σταδιακά κλίμα φόβου.
Σεϊάνος και Καπρί
Το 26 αφήνει τη Ρώμη και εγκαθίσταται στο νησί της Καπρί, αφήνοντας τη διακυβέρνηση σε μεγάλο βαθμό στον έπαρχο των Πραιτωριανών Σεϊάνο. Όταν αποκαλύφθηκε ότι ο Σεϊάνος προσπαθούσε να κατακτήσει την εξουσία, εκτελέσθηκε το 31, ακολουθούμενο από περαιτέρω δίκες και εκτελέσεις.
Ιουδαία
Υπό τον Τιβέριο, την Ιουδαία διέθετε ο Πόντιος Πιλάτος. Η Καινή Διαθήκη και ο ρωμαϊκός ιστορικός Τακίτος τοποθετούν και οι δύο τη σταύρωση του Ιησού σε αυτή την περίοδο.
Θάνατος
Ο Τιβέριος πέθανε το 37 στο Μισηνο στον Κόλπο της Νάπολης και διεκδικήθηκε από τον ανιψιό του Καλιγούλα. Οι αρχαίοι ιστορικοί τον απεικονίζουν ως σκληρό και ύποπτο, ενώ μερικοί σύγχρονοι ιστορικοί κρίνουν την διοικητική του ικανότητα πιο ευνοϊκά.
Οι πρώτες του αποστολές ως νέος ηγεμόνας
Ο Τιβέριος αναλάβει σημαντικές αποστολές πριν φτάσει καν τα μεσαία της εικοσαετίας του. Το 20 π.Χ. στάλθηκε στην Ανατολή· έπαιξε ρόλο στην τοποθέτηση ενός προ-ρωμαϊκού βασιλιά στον θρόνο της Αρμενίας, και το ίδιο έτος συμμετείχε στην αποστολή που παρέλαβε από τους Πάρθους τις λεγεώνες σημάιες που είχαν πιάσει νωρίτερα από ρωμαϊκούς στρατούς. Το 15 π.Χ. εκστράτευσε μαζί με τον αδερφό του Δρούσο εναντίον των λαών της Αλπινής περιοχής και υποτάσσει τη Ραιτία και την περιοχή της υπό ρωμαϊκή κυριαρχία.
Γάμος και η αναχώρησή του στη Ρόδο
Σύμφωνα με την επιθυμία του Αύγουστου, ο Τιβέριος αναγκάστηκε να διαζυγήσει την πολύ αγαπημένη του γυναίκα Βιψανία και να παντρευτεί την κόρη του αυτοκράτορα Ιουλία. Αυτός ο γάμος ήταν ατυχής. Το 6 π.Χ., στην κορυφή της καριέρας του, ο Τιβέριος απρόσμενα αποχώρησε από τις δημόσιες θήκες και εγκαταστάθηκε στο νησί της Ρόδου. Οι λόγοι αυτής της αναχώρησης, που διήρκεσε περίπου οκτώ χρόνια, εξηγούνται με διαφορετικούς τρόπους στις αρχαίες πηγές. Μετά τον θάνατο των εγγονών του Αύγουστου, κλήθηκε πάλι στη Ρώμη.
Η επανάσταση στην Παννωνία και το σύνορο του Ρήνου
Το 6 μ.Χ. ξέσπασε μεγάλη επανάσταση στην Παννωνία και την Ιλλυρικό. Ο Τιβέριος την καταστέλλει μετά από τρία χρόνια σκληρών μαχών. Αμέσως μετά, το 9 μ.Χ., στάλθηκε στο σύνορο του Ρήνου μετά την καταστροφή τριών λεγεώνων υπό τον Βάρο στο Δάσος του Τεύτοβουργου στη Γερμανία. Εκεί εστίασε στην ενίσχυση του συνόρου και την αποκατάσταση της τάξης παρά σε μεγάλες νέες κατακτήσεις. Αυτή η εμπειρία επηρέασε και την αναζήτηση μιας αμυντικής εξωτερικής πολιτικής κατά τη διάρκεια της βασιλείας του ως αυτοκράτορας.
Ο Γερμανικός και η δίκη του Πίσωνα
Ο υιοθετημένος ανιψιός του Τιβέριου, Γερμανικός, εκστράτευσε στη Γερμανία το 14–16 μ.Χ. και κέρδισε μεγάλη δημοφιλία στον λαό. Ο Τιβέριος τον ανατέθηκε στην Ανατολή· ο Γερμανικός άρρωστησε και πέθανε στην Αντιόχεια το 19 μ.Χ. Διαδόθηκαν φήμες ότι ο Πίσων, επάρχος της Συρίας, τον είχε δολοφονήσει, και ο Πίσων δικάστηκε ενώπιον της γερουσίας. Ο Πίσων πέθανε πριν ολοκληρωθεί η δίκη. Το περιστατικό συνέβαλε στην απώλεια της χάρης του Τιβέριου λόγω υποψιών εντός της αυλής.
Η κρίση της πίστης του 33 μ.Χ. και το παλάτι στην Καπρί
Σύμφωνα με τον Τακίτο, ξαφνική έλλειψη χρήματος και πίστης χτύπησε τη Ρώμη το 33 μ.Χ· καθώς οι χρεωφειλέτες προσπάθησαν να εισπράξουν τα χρέη, οι τιμές των γαιών πέφτουν. Ο Τιβέριος μεταφέρει ένα ταμείο 100 εκατομμυρίων σεστέρτιων από το δημόσιο ταμείο στις τράπεζες ώστε να χορηγηθούν δάνεια χωρίς τόκους για τρία χρόνια, και η κρίση υποχωρεί. Τα ερείπια της Βίλας Γιόβις που είχε χτίσει στο νησί της Καπρί, όπου πέρασε τα τελευταία του χρόνια, μπορούν να επισκεφθούν ακόμα σήμερα και είναι μεταξύ των πιο επισκεπτόμενων αξιοθεατοτήτων του νησιού.
Πηγές και επιπλέον ανάγνωση
- Τακίτος, Annals, βιβλία I–VI.
- Σουετώνιος, Lives of the Twelve Caesars: Tiberius.
- Encyclopaedia Britannica, “Tiberius”.
- Τακίτος, Annals, Βιβλίο VI (κεφάλαιο 17: η κρίση της πίστης του 33 μ.Χ.)
- Barbara Levick, Tiberius the Politician, 2nd edition, Routledge, 1999
Αφήστε ένα σχόλιο
Η διεύθυνση email σας δεν θα δημοσιευθεί. Τα απαιτούμενα πεδία επισημαίνονται με *