Ο Μεχμέτ II ήταν γιος του Οθωμανού σουλτάνου Μουράτ II. Ο πατέρας του του παραχώρησε τον θρόνο το 1444, αλλά λόγω της νέας του ηλικίας και των κρίσεων της εποχής ο Μουράτ επέστρεψε στον θρόνο το 1446. Ο Μεχμέτ έγινε σουλτάνας για δεύτερη φορά, και οριστικά, μετά τον θάνατο του πατέρα του το 1451.
Η άλωση της Κωνσταντινούπολης
Ο Μεχμέτ προετοίμασε αμέσως να πάρει την Κωνσταντινούπολη. Χτίσε το φρούριο Ρουμελίχισαρ στην ευρωπαϊκή όχθη του Βοσπόρου και fece να χωνευτεί τα μεγαλύτερα κανόνια της εποχής. Η πολιορκία ξεκίνησε στις 6 Απριλίου 1453. Το να τραβήξει πλοία ξηράς για να μπεί στον Χρυσό Κέρατο, παρακάμπτοντας την αλυσίδα που τον έκλειδε, είναι ένα από τα πιο διάσημα επεισόδια της. Η πόλη έπεσε στις 29 Μαΐου 1453, και ο τελευταίος βυζαντινός αυτοκράτορας, Κωνσταντίνος XI, πέθανε αμυνόμενος την. Ο Μεχμέτ έγινε γνωστός ως «Φατιχ», ο Κυριεύσας.
Επέκταση του κράτους
Πρόσθεσε τη Σερβία, τον Μορέα, την Αυτοκρατορία της Τραπεζούντας (1461) και τη Βοσνία στα Οθωμανικά έδαφη. Το 1475 το Χανάτο της Κριμαίας ήρθε υπό Οθωμανική υπεροχότητα, και το 1473 νίκησε τον ηγεμόνα των Ακ Κογιουνλού, Ουζούν Χασάν, στο Οτλμπελί. Τον τελευταίο χρόνο της ζωής του η Οτράντο στην Ιταλία καταλήφθηκε.
Πολιτισμός και διοίκηση
Ο Μεχμέτ εξέδωσε κωδικούς νόμων που οργάνωναν το κράτος, ανέκατε την Κωνσταντινούπολη και χτίσε τον ναό Φατιχ και το συγκρότημά του καθώς και τα πρώτα κτίρια του Σαραΐ Τοπκαπι. Γνωρίζεται ότι μιλούσε αρκετές γλώσσες, ενδιέφερε για την επιστήμη και τις τέχνες, και κάθισε για πορτρέτο στον βενετζιάνο ζωγράφο Τζέντιλε Μπελίνι.
Θάνατος
Ο Μεχμέτ πέθανε το 1481 κοντά στη Γκέμπζε ενώ εξελαύνονταν για νέα εκστρατεία και θάφτηκε στο τάφο του δίπλα στον ναό Φατιχ στην Κωνσταντινούπολη. Ο γιος του Μπαγιαζίτ II τον διάδοξε.
Πώς ξαναχτίστηκε η Κωνσταντινούπολη μετά την άλωση;
Μετά την άλωση, ο Μεχμέτ εγκατέστησε μουσουλμάνα, ελληνικά, αρμενικά και εβραϊκά νοικοκυριά από την Ανατολία και τους Βαλκάνια στην Κωνσταντινούπολη για να αναζωογονήσει μια πόλη του οποίου ο πληθυσμός είχε πέσει δραματικά. Αμέσως μετά την άλωση χάρισε στους Τζενovéζους της Γαλάτας ένα χάρτιον που εγγυάταν τα δικαιώματά τους. Τον Ιανουάριο του 1454 ανέδειξε τον γνώμονα Γεννάδιο Σχολάριο ως Οικουμενικό Πατριάρχη. Αυτά τα ρυθμίσεις έθεσαν τα θεμέλια για να ζουν οι διαφορετικές κοινότητες της πόλης με τις δικές τους θρησκευτικές ιδρύσεις.
Ο κωδικός νόμου και η τάξη του κράτους
Ο οργανωτικός κωδικός νόμου που προετοιμάστηκε στην εποχή του Μεχμέτ ρυθμίζει τους λειτουργούς, τους βαθμούς και τις τελετουργίες του παλατιού και του κράτους. Η θέση του μεγαλοβιζύρη ως ανώτατου λειτουργού του κράτους ορίστηκε ξεκάθαρα σε αυτή την περίοδο. Ο κωδικός περιέχει μια διάταξη που δηλώνει ότι, για την τάξη του κόσμου, ο πρίγκιπας που αναλαμβάνει τον θρόνο μπορεί να θανατώσει τους αδερφούς του. Εάν αυτή η ρήτρα ήταν αρχικό μέρος του κειμένου και πώς πρέπει να ερμηνευθεί, διαφωνούν οι ιστορικοί.
Ο κύκλος του στην επιστήμη και την τέχνη
Ο Μेचμέτ ίδρυσε τις οκτώ μαντρασές που γνωρίζονται ως Σαν-ι Σεμάν μέσα στο συγκρότημα Φατιχ· για πολύ καιρό ήταν οι ανώτερες ιδρύσεις οθωμανικής εκπαίδευσης. Προσκάλησε τον αστρολόγο και μαθηματικό Αλί Κουστζι, που είχε έρθει από το Σαμαρκάντ, στην Κωνσταντινούπολη και του διευκόλυνε να διδάξει στη μαντρασά της Αγίας Σοφίας. Το πορτρέτο του Μεχμέτ από τον Τζέντιλε Μπελίνι, ημερομηνίας 1480, βρίσκεται σήμερα στην Εθνική Πινακοθήκη στο Λονδίνο. Ο Μεχμέτ είχε επίσης μια βιβλιοθήκη αποτελούμενη από ελληνικά και λατινικά έργα.
Οι πολιορκίες που απέτυχαν
Δεν τελείωσαν με επιτυχία όλες οι εκστρατείες του Μεχμέτ. Το 1456 πολιορκεί την Μπελιγράδι· η πολιορκία απέτυχε λόγω της άμυνας που οδήγησε ο ουγγρικός στρατηγός Ιωάννης Χουνιάντι, και ο Μεχμέτ τραυματίστηκε. Η πολιορκία που στήριξε κατά των Ιπποτών της Ρόδου το 1480 επίσης δεν οδήγησε πουθενά. Αυτές οι αποτυχίες σήμαιναν ότι και οι δύο στόχοι επιτεύχθηκαν μόνο στην εποχή του προγόνου του, του Σουλεϊμάν του Μεγαλοπρεπούς: η Μπελιγράδι πιάστηκε το 1521 και η Ρόδος το 1522.
Γιατί διαφωνείται η αιτία του θανάτου του;
Η αιτία του θανάτου του Μεχμέτ στις 3 Μαΐου 1481 δεν είναι γνωστή με βεβαιότητα. Μερικές σύγχρονες πηγές γράφουν ότι πάσχε καιρό από ποδάγρα και παρόμοια νοσήματα. Άλλες αφηγήσεις ισχυρίζονται ότι δολόφονε, και οι υποψίες στραφούν στους ιατρούς του παλατιού. Οι ιστορικοί τονίζουν ότι οι διαθέσιμες πληροφορίες δεν επαρκούν για να επιβεβαιωθεί καμία από τις δύο απόψεις. Μετά τον θάνατο του, ξεκίνησε μάχη για τον θρόνο μεταξύ των γιών του, Μπαγιαζίτ και Τζεμ.
Συχνές ερωτήσεις
Πόσων χρονών ήταν ο Μεχμέτ όταν πήρε την Κωνσταντινούπολη; Ήταν 21.
Πηγές και επιπλέον ανάγνωση
- Τουρκία Διγιάνετ Βάκφι Ισλάμ Ανσικλοπεδισι, «Μεχμέτ II».
- Χαλίλ Ιναλτσίκ, Φατιχ Δεβρι Υζερίνδε Τετκικλερ βε Βεσικάλαρ, Τουρκική Ιστορική Εταιρεία.
- Encyclopaedia Britannica, «Μεχμέτ II».
- Φραντς Μπαμπίνγκερ – Mehmed the Conqueror and His Time (Princeton University Press, 1978)
- The National Gallery, London – Gentile Bellini, «The Sultan Mehmet II» (1480)
Αφήστε ένα σχόλιο
Η διεύθυνση email σας δεν θα δημοσιευθεί. Τα απαιτούμενα πεδία επισημαίνονται με *