İçeriğe geç

Dünyayı aydınlatan bilgi

Selevkos İmparatorluğu: Antakya’yı Kuran Helenistik Devlet

Selevkos İmparatorluğu, Büyük İskender’in komutanlarından I. Selevkos tarafından MÖ 312’de kuruldu. En geniş döneminde Anadolu’dan Orta Asya ve Hindistan sınırına kadar uzandı. Antakya bu imparatorluğun başkenti olarak kuruldu. MÖ 190’da Manisa yakınlarında Roma’ya yenildikten sonra küçüldü ve MÖ 63’te Roma eyaleti haline geldi.

Selevkos İmparatorluğu: Antakya’yı Kuran Helenistik Devlet
Görsel: Thomas Lessman (Contact!) / Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0)

Büyük İskender’in ölümünden sonra komutanları imparatorluğu paylaşmak için savaştı. Bu komutanlardan Selevkos, MÖ 312’de Babil’i ele geçirdi; bu tarih Selevkos takviminin başlangıcı kabul edilir. Selevkos, kısa sürede İran ve Orta Asya’ya kadar uzanan doğu topraklarına hâkim oldu.

Hindistan ve Antakya

Selevkos, Hindistan’da Maurya İmparatorluğu’nun kurucusu Çandragupta ile bir antlaşma yaparak İndus bölgesini ona bıraktı; karşılığında yüzlerce savaş fili aldı. MÖ 301’de İpsos Savaşı’ndan sonra Kuzey Suriye’yi de aldı ve MÖ 300’de Asi Nehri kıyısında Antakya’yı (Antiokheia) kurdu. Antakya, sonraki yüzyıllarda Doğu Akdeniz’in en büyük şehirlerinden biri oldu.

Helenistik kültür

Selevkoslar, Yunan dili ve kültürünü Ortadoğu ve Orta Asya’ya yaydı. Kurdukları birçok şehirde Yunan tarzı tiyatro ve gymnasionlar yapıldı. Bu dönemde Yunan ve Doğu kültürleri arasında yoğun bir etkileşim yaşandı.

Roma ve gerileme

III. Antiokhos (MÖ 222–187), doğuda büyük seferler yaparak imparatorluğu yeniden güçlendirdi; ancak batıda Roma ile karşı karşıya geldi. MÖ 190’da bugünkü Manisa yakınlarındaki Magnesia’da Roma ordusuna yenildi ve Apameia Antlaşması ile Toroslar’ın kuzey ve batısındaki Anadolu topraklarını kaybetti. Doğuda ise Partlar İran ve Mezopotamya’yı ele geçirdi.

Sona eriş

MÖ 2. ve 1. yüzyıllarda taht kavgalarıyla zayıflayan devlet, Suriye ile sınırlı kaldı. MÖ 63’te Romalı komutan Pompeius, Suriye’yi Roma eyaleti yaparak Selevkos hanedanına son verdi.

Kaynaklar ve ileri okuma

  1. Polybios, Tarih.
  2. Titus Livius, Ab Urbe Condita, XXXVII. kitap (Magnesia).
  3. Encyclopaedia Britannica, “Seleucid kingdom” maddesi.

Merak edilenler

Selevkos İmparatorluğu nedir? Selevkos İmparatorluğu, Büyük İskender’in komutanlarından I.

Selevkos İmparatorluğu ne zaman kuruldu? Kuruluş: MÖ 312, I. Selevkos Nikator.

Selevkos İmparatorluğu’nun başkenti neresiydi? Başkentleri: Dicle kıyısındaki Seleukeia, Antakya.

Selevkos İmparatorluğu en geniş sınırlarına ne zaman ulaştı? En geniş sınırlar: Anadolu’dan Orta Asya’ya.

Paylaş
YulaHub'ı takip edinGünün en önemli haberlerini ilk siz öğrenin.
RSS

Bir yorum bırakın

E-posta adresiniz yayınlanmayacaktır. Gerekli alanlar * ile işaretlenmiştir