İçeriğe geç

Dünyayı aydınlatan bilgi

Akad İmparatorluğu: Akadlı Sargon’un Kurduğu Tarihin İlk İmparatorluğu

Akad İmparatorluğu, MÖ 2334 civarında Akadlı Sargon tarafından kuruldu ve Mezopotamya’yı tek bir yönetim altında toplayan ilk büyük devlet oldu. Sami dil ailesinden Akadca, Yakın Doğu’nun ortak diplomasi ve ticaret dili haline geldi. Naram-Sin döneminde zirveye ulaşan imparatorluk, MÖ 22. yüzyılda Gutların saldırıları ve kuraklıkla çöktü.

Akad İmparatorluğu: Akadlı Sargon’un Kurduğu Tarihin İlk İmparatorluğu
Fotoğraf: Shonagon / Wikimedia Commons (CC0)

Efsaneye göre Sargon, alçak bir aileden geldi ve Kiş kralının saki (içki sunucusu) olarak hizmet ederken iktidarı ele geçirdi. Ardından Sümer şehirlerini birer birer fethederek Basra Körfezi’nden Akdeniz’e kadar uzanan bir devlet kurdu. Bu devlet, tarihçiler tarafından genellikle tarihin ilk imparatorluğu olarak nitelendirilir.

Başkent Akad

Sargon’un kurduğu başkent Akad, imparatorluğa adını verdi. Ancak bu şehrin yeri bugün hâlâ arkeolojik olarak tespit edilememiştir; Dicle veya Fırat kıyısında, bugünkü Bağdat yakınlarında bir yerde olduğu düşünülür.

Dil ve kültür

Akadlar Sami dil ailesinden bir dil konuşuyordu. Sümerlerden aldıkları çivi yazısını kendi dillerine uyarladılar; Akadca, sonraki iki bin yıl boyunca Babil ve Asur’da kullanıldı ve Yakın Doğu’nun diplomasi dili oldu. Sargon’un kızı ve Ur’daki ay tanrısı tapınağının yüksek rahibesi Enheduanna’nın yazdığı ilahiler, adı bilinen ilk yazara ait eserler olarak kabul edilir.

Naram-Sin

Sargon’un torunu Naram-Sin, imparatorluğun sınırlarını genişletti ve kendini “dört yönün kralı” ilan etti. Kendisini tanrı olarak tasvir ettiren ilk Mezopotamya hükümdarlarından biridir. Zaferini anlatan ünlü stel, bugün Louvre Müzesi’nde sergilenmektedir.

Çöküş

MÖ 22. yüzyılda isyanlar, Zagros Dağları’ndan gelen Gutların saldırıları ve araştırmacıların bölgede uzun süreli bir kuraklığa işaret eden bulguları, imparatorluğun çöküşüne yol açtı. Ardından Sümer şehirleri yeniden güç kazandı.

Kaynaklar ve ileri okuma

  1. Louvre Müzesi, “Naram-Sin Zafer Steli” koleksiyon kaydı.
  2. Encyclopaedia Britannica, “Akkad” ve “Sargon” maddeleri.
  3. Samuel Noah Kramer, Tarih Sümer’de Başlar.

Merak edilenler

Akad İmparatorluğu nedir? Akad İmparatorluğu, MÖ 2334 civarında Akadlı Sargon tarafından kuruldu ve Mezopotamya’yı tek bir yönetim altında toplayan ilk büyük devlet oldu.

Akad İmparatorluğu ne zaman kuruldu? Kuruluş: MÖ 2334 civarı, Akadlı Sargon.

Akad İmparatorluğu’nun başkenti neresiydi? Başkent: Akad (yeri henüz bulunamadı).

Akad İmparatorluğu ne zaman sona erdi? Sona eriş: MÖ 2154 civarı, Gutlar ve kuraklık.

Paylaş
YulaHub'ı takip edinGünün en önemli haberlerini ilk siz öğrenin.
RSS

Bir yorum bırakın

E-posta adresiniz yayınlanmayacaktır. Gerekli alanlar * ile işaretlenmiştir