Rua, kardeşi Oktar ile birlikte Hunların başına geçti; Oktar’ın ölümünden sonra tek başına hüküm sürdü. Onun döneminde Hunlar, Tuna boyu ve Pannonia’da güçlü bir merkez oluşturdu.
Doğu Roma ile ilişkiler
Rua, Doğu Roma İmparatoru II. Theodosius’u Hunlara her yıl altın ödemeye zorladı. Kaynaklara göre bu vergi yıllık 350 libre (yaklaşık 115 kilogram) altındı. Rua ayrıca Roma’ya kaçan Hun tebaasının iade edilmesini istedi.
Batı Roma ile ittifak
Batı Roma’nın güçlü komutanı Aetius, gençliğinde Hunların yanında rehine olarak bulunmuştu ve Rua ile yakın ilişkileri vardı. Hun birlikleri birkaç kez Aetius’un iç savaşlarında ve Galya’daki seferlerinde onu destekledi; karşılığında Hunlara Pannonia’da topraklar bırakıldığı bilinir.
Ölümü
Rua 434’te Doğu Roma’ya karşı yeni bir sefer hazırlığı sırasında öldü. Kilise tarihçisi Sokrates, ölümünü yıldırım çarpmasına bağlar. Yerine yeğenleri Bleda ve Attila geçti.
Kardeşi Oktar'ın ölümü
Rua'nın kardeşi Oktar (Optar), Hunların batı kanadını yönetiyordu. Kilise tarihçisi Sokrates Skolastikos'a göre Oktar, Ren bölgesindeki Burgundlara karşı bir sefer sırasında, 430 civarında bir gece aşırı yemek yedikten sonra ani olarak öldü. Liderini kaybeden Hun birliği, ardından Burgundlar karşısında ağır bir yenilgiye uğradı. Bu olaydan sonra Hunların yönetimi tek başına Rua'nın elinde toplandı. Sokrates'in anlatısı dinî bir bakışla yazıldığı için ayrıntıları dikkatle değerlendirilir.
422 Trakya akını
Çağdaş kronikçi Marcellinus Comes, 422'de Hunların Trakya'yı yağmaladığını kaydeder. Pek çok tarihçi bu akını Rua'nın önderliğine bağlar; Doğu Roma'nın Hunlara ilk düzenli altın ödemelerine bu akından sonra başladığı düşünülür. O sırada Doğu Roma ordusunun bir bölümü İran sınırında Sâsânîlerle savaşıyordu; Hunların bu zamanlamadan yararlandığı kabul edilir. Böylece Hunlar, yağma yerine düzenli vergiye dayanan bir ilişki kurmaya başladı.
Aetius'un 433 dönüşü
Batı Roma'da komutan Aetius, 432'de rakibi Bonifatius ile yaptığı savaşta yenilince Hunların yanına sığındı. Ertesi yıl, 433'te, Rua'nın verdiği Hun desteğiyle İtalya'ya döndü ve imparatorluk sarayındaki eski gücüne yeniden kavuştu. Bu yardım, Hunlar ile Batı Roma arasındaki ittifakın en açık örneklerinden biridir. Pannonia'daki bazı toprakların Hunlara bırakılmasının bu dönemle bağlantılı olduğu düşünülür; ancak bölgenin tam sınırları ve devir tarihi tartışmalıdır.
Son elçilik ve kaçak boylar
Priskos'un aktardığına göre Rua, ömrünün sonunda Tuna boyundaki bazı boyların Roma tarafına geçmesine öfkelendi. Amilzurlar, İtimarlar, Tunsurlar ve Boisklar gibi boyların geri verilmesini istedi ve verilmezse barışı bozacağını bildirdi. Doğu Roma, Plinthas ve Epigenes'i elçi olarak göndermeye hazırlanırken Rua öldü. Görüşmeler bu kez yeğenleri Bleda ve Attila ile yürütüldü ve 435'teki Margus Antlaşması'yla sonuçlandı; kaçakların iadesi şartı bu antlaşmaya da girdi.
Kaynaklarda Rua'nın adı ve Hun merkezi
Rua'nın adı kaynaklarda farklı biçimlerde yazılır: Yunanca metinlerde "Rhoua" ya da "Rougas", Latince ve Gotça kökenli anlatılarda "Roas" veya "Rugila" biçimleri görülür. Bu farklılık, Hun adlarının Roma yazarlarınca kulaktan aktarılmasının bir sonucudur. Rua döneminde Hun gücünün merkezi, Tuna'nın kuzeyindeki Büyük Macar Ovası ve Tisza vadisi çevresinde toplanmıştı. Hunlara bağlı topluluklar arasında Gotlar gibi Germen halklarının da bulunduğu bilinir; bu çok halklı yapı, Attila döneminde daha da genişledi.
Kaynaklar ve ileri okuma
- Priskos, Tarih parçaları.
- Sokrates Skolastikos, Kilise Tarihi, VII. kitap.
- Encyclopaedia Britannica, “Hun” maddesi.
- Marcellinus Comes, Chronicon (Brian Croke çevirisi ve yorumu, 1995)
- Peter Heather, The Fall of the Roman Empire: A New History, 2005
- Otto J. Maenchen-Helfen, The World of the Huns: Studies in Their History and Culture, University of California Press, 1973
Merak edilenler
Rua (Ruga) kimdir? Rua, 5. yüzyılın başlarında Avrupa Hunlarını yöneten hükümdardır ve Attila ile Bleda’nın amcasıdır.
Rua (Ruga) ne zaman hüküm sürdü? Hükümdarlık dönemi: 420’ler – 434.
Rua (Ruga) ne zaman öldü? Ölüm: 434.
Bir yorum bırakın
E-posta adresiniz yayınlanmayacaktır. Gerekli alanlar * ile işaretlenmiştir