İçeriğe geç

Dünyayı aydınlatan bilgi

Eyyûbîler: Selâhaddîn-i Eyyûbî ve Kudüs’ün Geri Alınması

Eyyûbî Devleti, 1171’de Selâhaddîn-i Eyyûbî’nin Mısır’daki Fâtımî Halifeliği’ne son vermesiyle kuruldu. Selâhaddin 1187’de Hıttîn Savaşı’nda Haçlıları yenerek Kudüs’ü geri aldı ve Üçüncü Haçlı Seferi’ne karşı direndi. Ölümünden sonra devlet aile üyeleri arasında bölündü; Mısır’da 1250’de Memlükler iktidarı ele geçirdi, Suriye’deki kollar 1260’ta Moğol istilasıyla sona erdi.

Eyyûbîler: Selâhaddîn-i Eyyûbî ve Kudüs’ün Geri Alınması
Görsel: Original is by User:Arab League. This altered version is by User:Al Ameer son / Wikimedia Commons (CC0)

Eyyûbîler, adını Selâhaddin’in babası Necmeddin Eyyûb’dan alır. Kürt kökenli bu aile, Zengî hükümdarı Nûreddin Mahmud’un hizmetinde yükseldi. Selâhaddin, amcası Şîrkûh ile birlikte Mısır’a gönderildi ve 1169’da Fâtımî halifesinin veziri oldu.

Fâtımîlerin sonu ve birleşme

Selâhaddîn-i Eyyûbî, 1171’de Fâtımî Halifeliği’ne son vererek hutbeyi Abbasi halifesi adına okuttu. Nûreddin’in 1174’teki ölümünden sonra Suriye’yi de ele geçirdi ve Haçlı devletlerini çevreleyen bir birlik kurdu. Kahire’deki Kale’nin yapımı da onun döneminde başladı.

Hıttîn ve Kudüs

4 Temmuz 1187’de Taberiye Gölü yakınlarındaki Hıttîn’de Kudüs Krallığı ordusunu ağır bir yenilgiye uğrattı. 2 Ekim 1187’de Kudüs’ü teslim aldı; şehrin halkına fidye karşılığında güvenli çıkış hakkı tanıması, onu Batı kaynaklarında da saygın bir figür yaptı.

Üçüncü Haçlı Seferi

Kudüs’ün düşüşü üzerine düzenlenen Üçüncü Haçlı Seferi’nde İngiltere Kralı Aslan Yürekli Richard, Akka’yı geri aldı; ancak Kudüs’ü ele geçiremedi. 1192’de imzalanan Remle (Yafa) Antlaşması ile Kudüs Müslümanların elinde kaldı ve Hıristiyan hacılara ziyaret izni verildi. Selâhaddin 1193’te Şam’da öldü.

Sonrası

Selâhaddin’in ölümünden sonra devlet, kardeşi el-Âdil ve oğulları arasında bölündü. Sultan el-Kâmil, 1229’da bir antlaşmayla Kudüs’ü geçici olarak Kutsal Roma İmparatoru II. Friedrich’e bıraktı. Sultan es-Sâlih Eyyûb’un satın aldığı Kıpçak memlükleri 1250’de Mısır’da iktidarı ele geçirdi; Suriye’deki Eyyûbî kolları da 1260’ta Moğol istilasıyla sona erdi.

Kaynaklar ve ileri okuma

  1. İbn Şeddâd, en-Nevâdirü’s-sultâniyye (Selâhaddin’in biyografisi).
  2. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, “Eyyûbîler” ve “Selâhaddîn-i Eyyûbî” maddeleri.
  3. Encyclopaedia Britannica, “Saladin” ve “Ayyubid dynasty” maddeleri.

Merak edilenler

Eyyûbîler nedir? Eyyûbî Devleti, 1171’de Selâhaddîn-i Eyyûbî’nin Mısır’daki Fâtımî Halifeliği’ne son vermesiyle kuruldu.

Eyyûbîler ne zaman kuruldu? Kuruluş: 1171, Selâhaddîn-i Eyyûbî.

Eyyûbîler ne zaman sona erdi? Sona eriş: 1250 (Mısır), 1260 (Suriye).

Paylaş
YulaHub'ı takip edinGünün en önemli haberlerini ilk siz öğrenin.
RSS

Bir yorum bırakın

E-posta adresiniz yayınlanmayacaktır. Gerekli alanlar * ile işaretlenmiştir