Chuyển đến nội dung

Tri thức soi sáng thế giới

Gallipoli 1915: Cuộc phòng thủ bảo vệ Dardanelles và ký ức được mọi bên tôn vinh

Năm 1915, các lực lượng hải quân hùng mạnh nhất thế giới đã cố gắng vượt qua eo biển Dardanelles nhưng vấp phải sự phòng thủ phi thường trên biển và trên bộ. Diễn biến của chiến dịch Gallipoli, sự trỗi dậy của Mustafa Kemal và một ký ức chung mà cả hai bên đều tôn vinh ngày nay.

Gallipoli 1915: Cuộc phòng thủ bảo vệ Dardanelles và ký ức được mọi bên tôn vinh

Trong Chiến tranh Thế giới thứ nhất, vào năm 1915, Anh và Pháp đặt mục tiêu vượt qua eo biển Dardanelles, tiến tới Istanbul, loại Đế quốc Ottoman ra khỏi cuộc chiến và mở một tuyến đường biển tới đồng minh Nga của họ. Nhưng kế hoạch đã thất bại trước sự phòng thủ phi thường của những người lính Ottoman. Gallipoli (Çanakkale) đã trở thành một trong những biểu tượng mạnh mẽ nhất về sự hy sinh và lòng yêu nước trong lịch sử Thổ Nhĩ Kỳ.

Ngày 18 tháng 3 năm 1915: chiến thắng hải quân

Vào ngày 18 tháng 3, hạm đội Đồng minh, bao gồm một số thiết giáp hạm mạnh nhất thời bấy giờ, đã phát động một cuộc tấn công lớn vào eo biển. Tuy nhiên, những quả thủy lôi được tàu rải mìn Nusret bí mật đặt vào ban đêm vài ngày trước đó, cùng với hỏa lực từ các khẩu đội pháo trên bờ, đã biến cuộc tấn công thành một thất bại nặng nề. Ba thiết giáp hạm lớn bị chìm, những chiếc khác bị hư hại nặng và hạm đội buộc phải rút lui. Tại Thổ Nhĩ Kỳ, ngày 18 tháng 3 được kỷ niệm là Ngày Chiến thắng Çanakkale và Ngày Tưởng niệm Liệt sĩ.

Các trận chiến trên bộ

Không thể vượt qua bằng đường biển, quân Đồng minh đã đổ bộ lên Bán đảo Gallipoli vào ngày 25 tháng 4 năm 1915. Quân đội Anh, Pháp, Úc và New Zealand (ANZAC) cùng binh lính từ các thuộc địa đã chiến đấu với quân đội Ottoman trong nhiều tháng bằng chiến tranh chiến hào. Các trận chiến tại Ariburnu (Vịnh Anzac), Seddülbahir (Mũi Helles), Chunuk Bair và Anafartalar (Suvla) nằm trong số những trận chiến đẫm máu nhất của cuộc chiến. Chiến dịch kéo dài đến tháng 1 năm 1916 này đã kết thúc với việc quân Đồng minh rút hoàn toàn khỏi bán đảo.

Sự trỗi dậy của Mustafa Kemal

Trung tá Mustafa Kemal đã nổi bật nhờ tầm nhìn xa và lòng dũng cảm mà ông thể hiện trong việc ngăn chặn quân đội đổ bộ tại Ariburnu và trong các trận chiến tại Chunuk Bair và Anafartalar. Gallipoli là nơi thiên tài quân sự của ông được công nhận và là nơi rèn giũa vị lãnh đạo sau này sẽ dẫn dắt cuộc Chiến tranh Độc lập.

Chủ nghĩa anh hùng và sự hy sinh

Tại Gallipoli, những người lính từ khắp mọi miền Anatolia, và cả từ những vùng đất khác, đã sát cánh chiến đấu bên nhau. Trong số những câu chuyện được truyền lại qua nhiều thế hệ, nổi tiếng nhất là câu chuyện về Hạ sĩ Seyit, người được cho là đã vác một quả đạn pháo nặng trên lưng tại một khẩu đội pháo khi cần cẩu bị hỏng. Người ta nói rằng nhiều trường học đã mất đi toàn bộ học sinh tốt nghiệp trong trận chiến này. Chiến dịch đã gây ra tổn thất to lớn cho cả hai bên; hàng trăm ngàn binh sĩ đã thiệt mạng, bị thương hoặc đổ bệnh.

Một ký ức chung

Ngày nay, Bán đảo Gallipoli được bảo tồn như Khu di tích lịch sử Gallipoli. Tại Úc và New Zealand, Ngày Anzac được kỷ niệm hàng năm vào ngày 25 tháng 4, và hàng ngàn người đổ về bán đảo để tham dự các buổi lễ bình minh. Hình ảnh con cháu của những cựu thù đứng cạnh nhau trong sự tôn trọng trên cùng một mảnh đất cũng đã biến Gallipoli thành biểu tượng của hòa bình và ký ức chung.

Cuộc rút quân và hậu quả của cuộc chiến trong lịch sử thế giới

Khi chiến dịch trên bộ không đạt được mục tiêu, các cường quốc Entente quyết định rút khỏi bán đảo. Quân đội tại các mặt trận Anzac và Suvla được sơ tán vào tháng 12 năm 1915, và những binh sĩ cuối cùng tại Mũi Helles rút đi vào ngày 9 tháng 1 năm 1916. Hậu quả của chiến dịch không chỉ giới hạn ở bán đảo:

  • Vì eo biển vẫn bị đóng cửa, viện trợ không thể đến được Nga bằng đường biển; điều này làm trầm trọng thêm vị thế khó khăn của Nga trong cuộc chiến.
  • Winston Churchill, Bộ trưởng Hải quân và là một trong những người lập kế hoạch cho chiến dịch, đã buộc phải rời bỏ chức vụ đó vào tháng 5 năm 1915.
  • Tại Úc và New Zealand, ngày 25 tháng 4 trở thành ngày tưởng niệm quốc gia, Ngày Anzac.

Tham quan Bán đảo Gallipoli

Ngày nay, các chiến trường được bảo vệ bởi Tổng cục Di tích Lịch sử Gallipoli và Chiến tranh Çanakkale, thuộc Bộ Văn hóa và Du lịch. Các điểm dừng chân chính trên bán đảo bao gồm Đài tưởng niệm Liệt sĩ Çanakkale, Nghĩa trang Trung đoàn Bộ binh 57, Chunuk Bair (Conkbayırı), Ari Burnu và Vịnh Anzac. Pháo đài Kilitbahir và các trung tâm du khách ở Eceabat là điểm khởi đầu tốt để hiểu về diễn biến của cuộc chiến.

Hàng năm, Ngày Liệt sĩ và các buổi lễ Chiến thắng Hải quân Çanakkale được tổ chức vào ngày 18 tháng 3, và một buổi lễ bình minh được tổ chức tại Ari Burnu vào ngày 25 tháng 4. Vì bán đảo rất đông đúc vào những thời điểm này, việc đi lại và lưu trú cần được lên kế hoạch trước. Cần nhớ rằng khu vực này là nơi tưởng niệm; hành vi tôn trọng được mong đợi tại các nghĩa trang.

Các câu hỏi thường gặp

Câu nói "Çanakkale geçilmez" bắt nguồn từ đâu?

Cụm từ này, có nghĩa là "Çanakkale không thể vượt qua", đã trở nên phổ biến sau thất bại của nỗ lực vượt eo biển bằng đường biển vào năm 1915 và đã trở thành biểu tượng cho cuộc phòng thủ Gallipoli.

Làm thế nào để tôi có thể tham quan Bán đảo Gallipoli?

Bán đảo, nơi có thể đến qua Çanakkale và Eceabat, là một khu vực lịch sử rộng lớn với đầy đủ các nghĩa trang, đài tưởng niệm và bảo tàng. Các chuyến tham quan có hướng dẫn viên là một cách tốt để hiểu về diễn biến của chiến dịch ngay tại thực địa.

Nguồn và đọc thêm

  1. Tổng cục Di tích Lịch sử Gallipoli và Chiến tranh Çanakkale (Bộ Văn hóa và Du lịch Thổ Nhĩ Kỳ)
  2. Đài tưởng niệm Chiến tranh Úc – Gallipoli
  3. Bảo tàng Chiến tranh Hoàng gia – Tại sao chiến dịch Gallipoli thất bại
Chia sẻ
Theo dõi YulaHubNhận những tin quan trọng nhất trong ngày sớm nhất.
RSS

Để lại bình luận

Địa chỉ email của bạn sẽ không được công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *