Filip, Makedonya Kralı III. Amyntas’ın oğludur. Gençliğinde birkaç yıl rehine olarak Thebai’de yaşadı ve burada dönemin ünlü komutanı Epaminondas’ın askerî yöntemlerini tanıdı. Ağabeyi III. Perdikkas’ın MÖ 359’da İlirlere karşı savaşta ölmesiyle yönetimi üstlendi.
Yeni ordu
Filip, ordusunu baştan düzenledi: piyadeleri altı metreyi bulan sarissa mızraklarıyla donatılmış sıkı bir falanks düzenine soktu ve bunu ağır süvarilerle destekledi. Amfipolis’i ve zengin Pangaion altın madenlerini ele geçirerek devletine güçlü bir gelir kaynağı sağladı. Methone kuşatmasında bir gözünü kaybetti.
Khaironeia
Atinalı hatip Demosthenes’in uyarılarına rağmen Filip Yunanistan’da ilerledi. MÖ 338’de Khaironeia’da Atina ve Thebai ordularını yendi; bu savaşta genç İskender süvarilere komuta etti. MÖ 337’de Sparta dışındaki Yunan şehirlerini kendi önderliğinde Korint Birliği’nde topladı ve Perslere karşı sefer kararı aldırdı.
Ölümü
MÖ 336’da eski başkent Aigai’de kızının düğün törenleri sırasında koruma birliğinden Pausanias tarafından öldürüldü. Yerine oğlu İskender geçti. 1977’de Yunanistan’daki Vergina’da (Aigai) bulunan kraliyet mezarlarından birinin Filip’e ait olduğu düşünülmektedir; bu konu tartışmalıdır.
Amfipolis'ten Olynthos'a: Kuzey Ege'de genişleme
Filip, MÖ 357'de Amfipolis'i aldıktan sonra Kuzey Ege kıyısındaki şehirleri tek tek kendi denetimine bağladı. MÖ 348'de Khalkidike Birliği'nin merkezi Olynthos'u kuşatıp yıktı ve halkının büyük kısmını köle olarak sattı. Atinalı hatip Demosthenes, MÖ 351'den itibaren verdiği "Filippikalar" ve Olynthos söylevlerinde Atinalıları Filip'e karşı harekete geçmeye çağırdı; bu söylevler bugün de siyasi hitabetin örnekleri arasında okunur.
Teselya ve Üçüncü Kutsal Savaş
Delfi'deki Apollon tapınağının hazinesi yüzünden çıkan Üçüncü Kutsal Savaş (MÖ 356–346), Filip'e Orta Yunanistan'a girme fırsatı verdi. MÖ 352'de Teselya'daki Krokus Ovası'nda Fokis ordusunu yendi; Fokisli komutan Onomarkhos bu savaşta öldü. Filip ardından Teselya Birliği'nin önderi seçildi. MÖ 346'da Atina ile Filokrates Barışı imzalandı ve Makedonya, Delfi'yi yöneten Amfiktiyonya Konseyi'nde yer aldı. Böylece Makedonya, Yunan dünyasının kenarındaki bir krallık olmaktan çıkıp onun siyasi merkezine yerleşti.
Evlilik ittifakları ve Aristoteles
Filip, komşularıyla ilişkilerini evliliklerle de güçlendirdi; antik yazarlar ondan yedi eş sayar. Bunlardan Epir prensesi Olympias, İskender'in annesidir. MÖ 337'de Makedon soylusu Attalos'un yeğeni Kleopatra Eurydike ile evlenmesi, Olympias ve İskender'le arasının açılmasına yol açtı. Plutarkhos'a göre Filip, MÖ 343 civarında filozof Aristoteles'i oğlunun eğitimi için davet etti; dersler Pella yakınındaki Mieza'da verildi. Aristoteles'in babası Nikomakhos da Filip'in babası III. Amyntas'ın hekimiydi.
Yaraları ve Vergina'daki mezar tartışması
Filip savaş alanında defalarca yaralandı. MÖ 354'teki Methone kuşatmasında bir okla gözünü kaybetti; MÖ 339'da Tuna yakınlarında Triballoilere karşı savaşırken bacağından ağır bir yara aldı ve antik yazarlara göre bundan sonra aksadı. Bu bilgiler, mezarının bulunmasında da önemli rol oynadı. Arkeolog Manolis Andronikos 1977'de Vergina'daki Büyük Tümülüs'te altın bir sandık (larnaks) ve altın çelenk içeren bir kraliyet mezarı buldu. Uzun süre bu mezarın Filip'e ait olduğu düşünüldü; 2015'te yayımlanan bir çalışma ise yanındaki başka bir mezarda bulunan, diz bölgesinde yara izi taşıyan bacak kemiklerinin Filip'e ait olabileceğini ileri sürdü. Tartışma sürüyor. Aigai arkeolojik alanı 1996'dan beri UNESCO Dünya Mirası Listesi'ndedir.
Kaynaklar ve ileri okuma
- Diodoros, Bibliotheke, XVI. kitap.
- Encyclopaedia Britannica, “Philip II” maddesi.
- UNESCO Dünya Mirası, “Archaeological Site of Aigai (modern name Vergina)”.
- Plutarkhos – Paralel Hayatlar: İskender, 7–9. bölümler
- Demosthenes – Filippikalar ve Olynthos söylevleri (MÖ 351–341)
- Antonis Bartsiokas ve diğerleri – "The lameness of King Philip II and Royal Tomb I at Vergina, Macedonia", PNAS 112 (2015)
Merak edilenler
II. Filip kimdir? II. Filip, MÖ 359–336 yılları arasında Makedonya Krallığı’nı yönetti.
II. Filip ne zaman ve nerede doğdu? Doğum: MÖ 382.
II. Filip ne zaman hüküm sürdü? Hükümdarlık dönemi: MÖ 359 – 336.
II. Filip ne zaman öldü? Ölüm: MÖ 336, Aigai (suikast).
Bir yorum bırakın
E-posta adresiniz yayınlanmayacaktır. Gerekli alanlar * ile işaretlenmiştir