Μετάβαση στο περιεχόμενο

Γνώση που φωτίζει τον κόσμο

Η COP31 στην Αττάλεια οδηγείται σε παράταση: Η διαφωνία για τα ορυκτά καύσιμα προκαλεί αδιέξοδο στη σύνοδο κορυφής

Οι διευθετήσεις δύο εβδομάδων της COP31 απέτυχαν να ολοκληρωθούν στις 20 Νοεμβρίου. Αφού αφαιρέθηκε κάθε αναφορά στα ορυκτά καύσιμα από το προσχέδιο, η ΕΕ προειδοποίησε για μια «σύνοδο κορυφής για τα ορυκτά καύσιμα»· ένα τρίτο προσχέδιο αναμένεται στις 21 Νοεμβρίου.

Η COP31 στην Αττάλεια οδηγείται σε παράταση: Η διαφωνία για τα ορυκτά καύσιμα προκαλεί αδιέξοδο στη σύνοδο κορυφής

Η κλιματική σύνοδος κορυφής των Ηνωμένων Εθνών COP31 στην Αττάλεια της Τουρκίας δεν ολοκληρώθηκε την προγραμματισμένη τελευταία ημέρα της, την Παρασκευή 20 Νοεμβρίου 2026. Σύμφωνα με το Al Jazeera, σχεδόν 200 χώρες βρίσκονται σε αδιέξοδο σχετικά με ένα προσχέδιο που δεν αναφέρει πλέον τα ορυκτά καύσιμα. Το Euronews έγραψε ότι οι διαπραγματευτές δίνουν μάχη για τα ορυκτά καύσιμα και την κλιματική χρηματοδότηση. Μια καθυστερημένη συνεδρίαση κλεισίματος την Παρασκευή ενέκρινε μόνο ορισμένα τεχνικά θέματα· η ευρύτερη πολιτική συμφωνία αναβλήθηκε.

Ο πρόεδρος της COP31 και Υπουργός Περιβάλλοντος, Αστικοποίησης και Κλιματικής Αλλαγής της Τουρκίας, Μουράτ Κουρούμ, δήλωσε στην ολομέλεια: «Είμαστε κοντά στη γραμμή τερματισμού, αλλά δεν έχουμε φτάσει ακόμα». Ένα τρίτο προσχέδιο αναμένεται το Σάββατο, 21 Νοεμβρίου. Αυτή η αναφορά βασίζεται στους απολογισμούς των δύο πηγών από τις 20–21 Νοεμβρίου και γράφτηκε χωρίς να είναι γνωστό το περιεχόμενο αυτού του προσχεδίου.

Τι άλλαξε στο προσχέδιο;

Σύμφωνα με το Al Jazeera και το Euronews, η διαδικασία ξεκίνησε με ένα αρχικό προσχέδιο που δημοσιεύθηκε τη Δευτέρα 17 Νοεμβρίου από την Αυστραλία, τη χώρα συνδιοργάνωσης και επικεφαλής διαπραγματευτή. Αυτό το κείμενο ζητούσε ταχύτερη κατάργηση των ορυκτών καυσίμων. Μια πιο συνοπτική εκδοχή που κυκλοφόρησε την Πέμπτη 19 Νοεμβρίου αφαίρεσε κάθε αναφορά στα ορυκτά καύσιμα. Το Al Jazeera γράφει ότι αυτό ακολούθησε τις αντιρρήσεις από τη Σαουδική Αραβία και άλλους μεγάλους παραγωγούς πετρελαίου και φυσικού αερίου· το Euronews, χωρίς να κατονομάζει κάποια χώρα, αναφέρει ότι η δεύτερη εκδοχή αφαίρεσε όλες τις αναφορές και έστειλε τους διαπραγματευτές πίσω στο τραπέζι των συνομιλιών. Υπενθυμίζεται ότι οι παραγωγοί πετρελαίου είχαν αντισταθεί σε παρόμοια διατύπωση στη COP28 το 2023.

Τι λέει η Ευρωπαϊκή Ένωση;

Η Ευρωπαϊκή Ένωση δήλωσε ότι το προσχέδιο, ως έχει, κινδυνεύει να μετατρέψει αυτή τη COP για το κλίμα σε «σύνοδο κορυφής για τα ορυκτά καύσιμα». Σύμφωνα με το Euronews, η Γαλλία και ο Παναμάς ήταν μεταξύ των χωρών που κοινοποίησαν μια επιστολή την Παρασκευή, επιμένοντας σε «μια σαφή απομάκρυνση από τα ορυκτά καύσιμα»· το Al Jazeera γράφει ότι ο Παναμάς υπέγραψε την επιστολή μαζί με περίπου μία ντουζίνα άλλες χώρες. Ο υπουργός Περιβάλλοντος του Παναμά, Χουάν Κάρλος Ναβάρο, δήλωσε ότι «δεν είναι αποδεκτό» να υπάρχει μια COP ή ένα έγγραφο συνοδευτικού χαρακτήρα που να μην αναφέρει καν τα ορυκτά καύσιμα, και προειδοποίησε ότι ο Παναμάς θα μπορούσε να αποχωρήσει από τις συνομιλίες. Σύμφωνα με το Euronews, κατηγόρησε επίσης μια «πετρελαϊκή μαφία» ότι εμποδίζει την πρόοδο.

Τι θέλουν άλλες χώρες;

Ο υπουργός Κλιματικής Αλλαγής του Βανουάτου, Ραλφ Ρεγκενβάνου, δήλωσε ότι η χώρα του θέλει να αφαιρεθούν από το κείμενο οι αναφορές σε «ψευδείς λύσεις». Η υπουργός Περιβάλλοντος της Γκάνας, Ζανέτορ Αγκιεμάν-Роουλινγκς, αντέδρασε στις πλούσιες χώρες που υπολείπονται στην κλιματική χρηματοδότηση, λέγοντας: «Δεν ήρθαμε εδώ για να ζητιανέψουμε». Το Euronews αναφέρει ότι ο Γενικός Γραμματέας του OPEC, Χαϊθάμ αλ-Γκάις, συναντήθηκε με τον Ρώσο απεσταλμένο για το κλίμα, Ρουσλάν Εντελγκερίεφ, στη COP31, και ότι η ανάρτηση του OPEC στο X αναφέρθηκε σε «συμπεριληπτικές και ισορροπημένες προσεγγίσεις». Ο Αυστραλός υπουργός Κλίματος Κρις Μπόουεν δήλωσε ότι θα εργαστεί «για όσο διάστημα χρειαστεί, προκειμένου να γίνει η δουλειά».

Άλλα ζητήματα στο προσχέδιο

Σύμφωνα με το Al Jazeera, το προσχέδιο προτείνει την αύξηση του μεριδίου της ηλεκτρικής ενέργειας στην παγκόσμια τελική κατανάλωση ενέργειας στο 35 τοις εκατό έως το 2035. Το κείμενο δεν αναφέρει ότι η ενέργεια πρέπει να είναι ανανεώσιμη και ορισμένες χώρες θέλουν να προστεθεί η λέξη «καθαρή». Ορισμένες χώρες αντιτίθενται επίσης στην επέκταση της τεχνολογίας δέσμευσης άνθρακα, την οποία αποκαλούν δαπανηρή και αναπόδεικτη και έναν δρόμο για τους ρυπαντές ώστε να συνεχίσουν να καίνε πετρέλαιο και φυσικό αέριο. Σχετικά με τη χρηματοδότηση για την προσαρμογή, το αναθεωρημένο κείμενο απέσυρε έναν στόχο 120 δισεκατομμυρίων δολαρίων για τη βοήθεια των φτωχότερων χωρών ώστε να προσαρμοστούν στην κλιματική αλλαγή. Οι αναπτυσσόμενες χώρες είναι οργισμένες επειδή τα πλούσια έθνη υπολείπονται των δεσμεύσεών τους για την κλιματική χρηματοδότηση.

Το υπόβαθρο της συνόδου κορυφής

Η σύνοδος κορυφής πραγματοποιείται στο πλαίσιο της Συμφωνίας του Παρισιού του 2015 και του στόχου της να διατηρήσει την παγκόσμια θέρμανση στους 1,5 βαθμούς Κελσίου. Το Al Jazeera σημειώνει ότι μια έκθεση του ΟΗΕ τον περασμένο μήνα έδειξε ότι ο κόσμος οδεύει προς την υπέρβαση του ορίου των 1,5 βαθμών. Οι Ηνωμένες Πολιτείες, ιστορικά ο μεγαλύτερος εκπομπέας, απουσιάζουν για δεύτερη χρονιά αφότου ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ τερμάτισε την κλιματική συνεργασία. Οι πηγές σημειώνουν επίσης ότι ο πόλεμος που εμπλέκει τις Ηνωμένες Πολιτείες, το Ισραήλ και το Ιράν, καθώς και το υψηλότερο κόστος ζωής, έχουν αποσπάσει την προσοχή από τις συνομιλίες. Οι περιβαλλοντικές οργανώσεις θεωρούν ότι η συνάντηση στερείται φιλοδοξίας· το Al Jazeera γράφει ότι ομάδες όπως ο Μοχάμεντ Άντοου του Power Shift Africa δήλωσαν ότι βρίσκεται σε καλό δρόμο για να είναι η «χειρότερη COP ποτέ».

Γιατί έχει σημασία η διατύπωση της COP28;

Για μεγάλο χρονικό διάστημα, τα ορυκτά καύσιμα αποτελούσαν κλειστό θέμα στις κλιματικές διαπραγματεύσεις. Η απόφαση της COP28 το 2023 περιέλαβε, για πρώτη φορά, τη διατύπωση «μετάβαση μακριά από τα ορυκτά καύσιμα στα ενεργειακά συστήματα με δίκαιο, εύρυθμο και ισότιμο τρόπο». Για τον λόγο αυτόν, ένα προσχέδιο που δεν αναφέρει καθόλου τα ορυκτά καύσιμα αποτελεί, για πολλές χώρες, βήμα προς τα πίσω. Για τους εξαγωγείς πετρελαίου και φυσικού αερίου, από την άλλη πλευρά, το ζήτημα αφορά το μέλλον των οικονομιών και των εσόδων τους. Επειδή οι αποφάσεις λαμβάνονται με τη συναίνεση και των σχεδόν 200 χωρών, η αντίρρηση μιας και μόνης χώρας ή μιας μικρής ομάδας μπορεί να καθυστερήσει ένα κείμενο για μεγάλο χρονικό διάστημα. Γι' αυτόν τον λόγο οι συνεδριάσεις παράτασης έχουν γίνει οικείο μέρος των COP.

Γιατί γίνονται τόσο συχνά συνεδριάσεις παράτασης;

Οι κλιματικές σύνοδοι κορυφής του ΟΗΕ είναι προγραμματισμένες σε χρονοδιάγραμμα δύο εβδομάδων, αλλά επειδή οι αποφάσεις πρέπει να λαμβάνονται με τη συμφωνία όλων των μερών, η τελευταία ημέρα συχνά παρατείνεται. Οι διαπραγματευτές περνούν συνήθως τις τελευταίες δύο ημέρες εργαζόμενοι σε νέες εκδοχές που δείχνουν ποια χώρα αντιτίθεται σε ποια γραμμή του προηγούμενου προσχεδίου. Σε αυτή τη διαδικασία, οι φτωχές χώρες και τα μικρά νησιωτικά κράτη δίνουν έμφαση σε ζητήματα όπως η χρηματοδότηση και οι απώλειες και ζημιές, ενώ οι χώρες παραγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου προσπαθούν να περιορίσουν τη γλώσσα για την ενέργεια. Μια παράταση είναι σημάδι ότι αυτό το παζάρι εξακολουθεί να βρίσκεται σε εξέλιξη, αλλά δεν σημαίνει ότι το αποτέλεσμα θα είναι πιο φιλόδοξο· οι πηγές δεν διατυπώνουν καμία πρόβλεψη σχετικά με αυτό.

Τι πρέπει να προσέξει κανείς;

Αρκετά σημεία θα αξίζει να παρακολουθηθούν τις επόμενες ώρες: αν το τρίτο προσχέδιο που θα δημοσιευθεί το Σάββατο περιέχει οποιαδήποτε διατύπωση για τα ορυκτά καύσιμα, αν ο Παναμάς υλοποιήσει την προειδοποίησή του να εγκαταλείψει τις συνομιλίες, και αν ο στόχος χρηματοδότησης για την προσαρμογή επιστρέψει στο κείμενο. Το αν ο στόχος μεριδίου ηλεκτρικής ενέργειας θα λάβει χαρακτηρισμό «καθαρή» ή «ανανεώσιμη», και πώς θα διαμορφωθεί η γλώσσα για τη δέσμευση άνθρακα, θα καθορίσουν επίσης τη φύση οποιουδήποτε συμβιβασμού. Αυτές οι πληροφορίες αντικατοπτρίζουν τους απολογισμούς των δύο πηγών πριν από το Σάββατο· το τελικό αποτέλεσμα δεν είναι ακόμη γνωστό.

Τι σημαίνει αυτό;

Βραχυπρόθεσμα, η παράταση παρατείνει μια διπλωματική δοκιμασία για την Τουρκία ως οικοδεσπότη· η προεδρία προσπαθεί να φέρει τα διαφορετικά συμφέροντα σε ένα ενιαίο κείμενο. Μεσοπρόθεσμα, η τύχη της γλώσσας για τα ορυκτά καύσιμα θα καθορίσει την ισχύ του πολιτικού σήματος σχετικά με τους στόχους του Παρισιού. Για τις αναπτυσσόμενες χώρες, οι δεσμεύσεις χρηματοδότησης είναι τουλάχιστον εξίσου σημαντικές με τη γλώσσα για τα ορυκτά καύσιμα για την υλοποιησιμότητα της κλιματικής πολιτικής. Αυτές οι εκτιμήσεις, ωστόσο, εξαρτώνται από το πώς θα εξελιχθούν οι διαπραγματεύσεις και ενδέχεται να αλλάξουν μόλις δημοσιευθεί το τελικό κείμενο.

Αυτή η αναφορά συντάχθηκε στις 21 Νοεμβρίου 2026, 19:30 ώρα Τουρκίας· τα στοιχεία και οι λεπτομέρειες ενδέχεται να διαφέρουν μεταξύ των πηγών και θα πρέπει να παρακολουθούνται καθώς οι εξελίξεις ενημερώνονται.

Συχνές ερωτήσεις

Γιατί παρατάθηκε η COP31;

Σχεδόν 200 χώρες δεν μπόρεσαν να συμφωνήσουν σε ένα προσχέδιο που δεν αναφέρει πλέον τα ορυκτά καύσιμα, ούτε στην κλιματική χρηματοδότηση· η καθυστερημένη συνεδρίαση στις 20 Νοεμβρίου ενέκρινε μόνο τεχνικά θέματα.

Γιατί αφαιρέθηκαν τα ορυκτά καύσιμα από το προσχέδιο;

Σύμφωνα με το Al Jazeera, η πιο συνοπτική εκδοχή του προσχεδίου της 19ης Νοεμβρίου αφαίρεσε τις αναφορές μετά από αντιρρήσεις από τη Σαουδική Αραβία και άλλους μεγάλους παραγωγούς πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Τι είπε ο Παναμάς;

Ο υπουργός Περιβάλλοντος Ναβάρο δήλωσε ότι ένα κείμενο που δεν αναφέρει καθόλου τα ορυκτά καύσιμα είναι απαράδεκτο και ότι ο Παναμάς θα μπορούσε να αποχωρήσει από τις συνομιλίες.

Τι συμβαίνει στη συνέχεια;

Ένα τρίτο προσχέδιο αναμένεται το Σάββατο, 21 Νοεμβρίου.

Πηγές και περαιτέρω ανάγνωση

  1. Al Jazeera, “Fossil fuel talks deadlock pushes COP31 climate summit into overtime”, 20 Νοεμβρίου 2026.
  2. Euronews, “Fossil fuel row sees COP31 talks spill into overtime”, 21 Νοεμβρίου 2026.
Κοινοποίηση
Ακολουθήστε το YulaHubΜάθετε πρώτοι τις σημαντικότερες ειδήσεις της ημέρας.
RSS

Αφήστε ένα σχόλιο

Η διεύθυνση email σας δεν θα δημοσιευθεί. Τα απαιτούμενα πεδία επισημαίνονται με *