Μετάβαση στο περιεχόμενο

Γνώση που φωτίζει τον κόσμο

Βόλφγκανγκ Αμαντέους Μότσαρτ: Πάνω από 600 Έργα σε μια Ζωή 35 Ετών και η Ιστορία μιας Ιδιοφυΐας

Συνθέτοντας από την ηλικία των πέντε ετών, περιοδεύοντας στην Ευρώπη ως παιδί και αφήνοντας αριστουργήματα σε κάθε είδος, από τη συμφωνία έως την όπερα, πριν πεθάνει στα 35 του: Η ζωή του Μότσαρτ, τα πιο γνωστά του έργα, ο θρύλος του Σαλιέρι και προτάσεις για το πώς να ξεκινήσετε με τη μουσική του.

Βόλφγκανγκ Αμαντέους Μότσαρτ: Πάνω από 600 Έργα σε μια Ζωή 35 Ετών και η Ιστορία μιας Ιδιοφυΐας

Ένα από τα πρώτα ονόματα που έρχονται στο μυαλό όταν γίνεται λόγος για κλασική μουσική, ο Βόλφγκανγκ Αμαντέους Μότσαρτ υπήρξε, παρά τη σύντομη ζωή του, ένας από τους πιο παραγωγικούς και αγαπημένους συντέτες στην ιστορία της μουσικής. Άφησε αριστουργήματα σε κάθε είδος της εποχής του, από τη συμφωνία και το κοντσέρτο έως την όπερα και τη μουσική δωματίου. Η φυσικότητα και η σαφήνεια των μελωδιών του τον καθιστούν αγαπημένο τόσο των ειδικών της μουσικής όσο και των ακροατών που έρχονται τώρα σε επαφή με την κλασική μουσική.

Το παιδί-θαύμα

Ο Μότσαρτ γεννήθηκε στο Σάλτσμπουργκ το 1756, γιος του Λεόπολντ Μότσαρτ, μουσικού της αυλής και γνωστού δασκάλου βιολιού. Άρχισε να παίζει τσέμπαλο σε πολύ μικρή ηλικία και έγραψε τα πρώτα του μικρά κομμάτια στην ηλικία των πέντε ετών. Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1760, ο πατέρας του τον πήρε μαζί με την αδελφή του Νάνερλ στις μεγάλες πόλεις της Ευρώπης, όπως το Μόναχο, τη Βιέννη, το Παρίσι και το Λονδίνο. Η ικανότητα του παιδιού να παίζει με δεμένα μάτια, να επαναλαμβάνει κομμάτια που είχε ακούσει μόνο μία φορά και να αυτοσχεδιάζει προκάλεσε τον θαυμασμό στις αυλές, ενώ αυτά τα ταξίδια τον έφεραν σε επαφή με τα μουσικά στυλ της εποχής.

Τα χρόνια στη Βιέννη

Νιώθοντας περιορισμένος στην υπηρεσία του Αρχιεπισκόπου του Σάλτσμπουργκ, ο Μότσαρτ μετακόμισε στη Βιέννη το 1781, ένα τολμηρό βήμα για την εποχή: προσπάθησε να κερδίσει τα προς το ζην χωρίς μια μόνιμη θέση στην αυλή, διδάσκοντας, δίνοντας συναυλίες και πουλώντας τα έργα του. Η τελευταία δεκαετία του στη Βιέννη ήταν η περίοδος των σπουδαιότερων έργων του. Παντρεύτηκε την Κονστάνζε Βέμπερ και έγινε φίλος με τον Γιόζεφ Χάυντν, ο οποίος είπε στον πατέρα του Μότσαρτ ότι ο γιος του ήταν ο μεγαλύτερος συνθέτης που γνώριζε.

Σημαντικά έργα

  • Όπερες: Οι Γάμοι του Φίγκαρο (1786), Ντον Τζοβάνι (1787), Così fan tutte (1790) και Ο Μαγικός Αυλός (1791). Η Απαγωγή από το Σεράι (1782) διαδραματίζεται σε ένα οθωμανικό παλάτι και αντανακλά τη «τουρκική» μόδα της εποχής.
  • Συμφωνίες: Από τις 41 συμφωνίες του, οι τελευταίες τρεις (Αρ. 39, 40 και 41, γνωστές ως «του Διός») είναι ιδιαίτερα διάσημες.
  • Κοντσέρτα: 27 κοντσέρτα για πιάνο, καθώς και κοντσέρτα για βιολί, κλαρινέτο και κόρνο.
  • Άλλα: Η σερενάτα Eine kleine Nachtmusik και το φινάλε της Σονάτας για πιάνο αρ. 11, γνωστό ως Τουρκικό Εμβατήριο.

Ο θάνατός του και το Ρέκβιεμ

Ο Μότσαρτ αρρώστησε το φθινόπωρο του 1791 και πέθανε στη Βιέννη στις 5 Δεκεμβρίου, σε ηλικία μόλις 35 ετών. Η αιτία θανάτου δεν είναι γνωστή με βεβαιότητα, αλλά οι ιστορικοί επισημαίνουν φυσικά αίτια, όπως κάποια λοίμωξη ή νεφρική νόσο. Το Ρέκβιεμ στο οποίο εργαζόταν έμεινε ημιτελές και ολοκληρώθηκε από τον μαθητή του Φραντς Κσάβερ Σούσμαγρ. Η ιστορία ότι ο αντίζηλός του Αντόνιο Σαλιέρι τον δηλητηρίασε είναι ένας θρύλος, που έγινε δημοφιλής από ένα θεατρικό έργο του Πούσκιν και την ταινία Amadeus του 1984, αλλά δεν έχει καμία ιστορική βάση.

Πού να ξεκινήσετε με τον Μότσαρτ

Για τους αρχάριους, το Eine kleine Nachtmusik, η Συμφωνία αρ. 40, το αργό μέρος του Κοντσέρτου για πιάνο αρ. 21, το Κοντσέρτο για κλαρινέτο και η άρια της Βασίλισσας της Νύχτας από τον Μαγικό Αυλό αποτελούν μια καλή αρχή.

Ο κατάλογος Köchel: τι σημαίνουν οι αριθμοί «K.»;

Συντομογραφίες όπως «K. 525» ή «KV 626» που εμφανίζονται δίπλα στους τίτλους των έργων του Μότσαρτ ανάγονται στον κατάλογο που δημοσίευσε το 1862 ο Αυστριακός βοanικός και μουσικολόγος Λούντβιχ Ρίτερ φον Köchel. Ο Köchel προσπάθησε να ταξινομήσει τα έργα του Μότσαρτ με τη σειρά που συντέθηκαν, επομένως οι αριθμοί αυξάνονται κατά προσέγγιση καθώς ο συνθέτης ωρίμαζε.

  • K. 1: Ένα από τα πρώτα μικρά κομμάτια για πληκτροφόρα που έγραψε ο Μότσαρτ ως παιδί.
  • K. 525: Η σερενάτα «Eine kleine Nachtmusik», με ημερομηνία 1787.
  • K. 626: Το Ρέκβιεμ, το τελευταίο έργο που ο συνθέτης δεν μπόρεσε να ολοκληρώσει.

Ο κατάλογος αναθεωρήθηκε πολλές φορές κατά τον επόμενο αιώνα υπό το φως νέων εγγράφων και μελετών χειρογράφων· οι ημερομηνίες ορισμένων έργων άλλαξαν και ορισμένα αποδείχθηκε ότι δεν ήταν του Μότσαρτ. Γι' αυτόν τον λόγο, ορισμένα έργα ενδέχεται να αναφέρονται με δύο διαφορετικούς αριθμούς.

Ακολουθώντας τα βήματα του Μότσαρτ σε Σάλτσμπουργκ και Βιέννη

Για όσους θέλουν να γνωρίσουν τη ζωή του Μότσαρτ από κοντά, ξεχωρίζουν δύο πόλεις:

  • Σάλτσμπουργκ – Γενέτειρα: Το σπίτι στην οδό Getreidegasse 9 είναι ο τόπος όπου γεννήθηκε ο Μότσαρτ το 1756 και σήμερα λειτουργεί ως μουσείο. Η «Κατοικία του Μότσαρτ», στην οποία μετακόμισε αργότερα η οικογένεια, είναι επίσης ανοιχτή για τους επισκέπτες.
  • Σάλτσμπουργκ – Mozarteum: Το ίδρυμα και το πανεπιστήμιο που φέρουν το όνομα του συνθέτη αποτελούν ένα από τα κέντρα μελέτης του Μότσαρτ, με τα χειρόγραφα και την έρευνά του.
  • Βιέννη – Mozarthaus: Το διαμέρισμα στην οδό Domgasse 5 είναι το μόνο από τα σπίτια του Μότσαρτ στη Βιέννη που σώζεται ακόμη· «Οι Γάμοι του Φίgαρο» συντέθηκαν κατά τα χρόνια που ζούσε εκεί.
  • Βιέννη – Νεκροταφείο St. Marx: Ο Μότσαρτ ενταφιάστηκε εδώ το 1791· η ακριβής τοποθεσία του τάφου του είναι άγνωστη και το σημερινό μνημείο έχει τοποθετηθεί συμβολικά.

Συχνές ερωτήσεις

Είναι αληθινό το «φαινόμενο Μότσαρτ»;

Μια μελέτη του 1993 ανέφερε μια βραχύβια βελτίωση σε ορισμένες χωρικές εργασίες μετά την ακρόαση Μότσαρτ. Μεταγενέστερη έρευνα έδειξε ότι το φαινόμενο είναι μικρό, προσωρινό και δεν αφορά αποκλειστικά τον Μότσαρτ, αλλά σχετίζεται περισσότερο με την απόλαυση και την διέγερση του ακροατή.

Πηγές και περαιτέρω ανάγνωση

  1. Maynard Solomon, Mozart: A Life, HarperCollins, 1995.
  2. Internationale Stiftung Mozarteum (Salzburg), κατάλογος Köchel και βιογραφία του Μότσαρτ.
  3. Christopher F. Chabris, “Prelude or requiem for the ‘Mozart effect’?”, Nature, 1999.
  4. International Mozarteum Foundation – Köchel Catalogue (KV online)
  5. Mozarthaus Vienna – Wien Museum
  6. Britannica – Wolfgang Amadeus Mozart
Κοινοποίηση
Ακολουθήστε το YulaHubΜάθετε πρώτοι τις σημαντικότερες ειδήσεις της ημέρας.
RSS

Αφήστε ένα σχόλιο

Η διεύθυνση email σας δεν θα δημοσιευθεί. Τα απαιτούμενα πεδία επισημαίνονται με *