Μετάβαση στο περιεχόμενο

Γνώση που φωτίζει τον κόσμο

Χατσεψούτ: Η πιο διάσημη γυναίκα που ηγήθηκε ως Φαραώ

Η Χατσεψούτ, της 18ης δυναστείας της Αιγύπτου, ήταν γυναίκα φαραώ που ηγήθηκε για περίπου είκοσι χρόνια τον 15ο αιώνα π.Χ. Αρχικά υπηρέτησε ως αντιπρόσωπος του μικρού Θούτμουση Γ', και αργότερα ανακρίθηκε φαραώ. Είναι γνωστή για την εμπορική της αποστολή στη Πουντ και για τον ναό της στο Ντιρ ελ-Μπαχάρι.

Χατσεψούτ: Η πιο διάσημη γυναίκα που ηγήθηκε ως Φαραώ
Φωτογραφία: ArchaiOptix / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

Η Χατσεψούτ ήταν κόρη του Φαραώ Θούτμουση Α' και παντρεύτηκε τον αδερφό της από την πλευρά του πατέρα Θούτμωση Β'. Όταν ο Θούτμωση Β' πέθανε νωρίς, ο κληρονόμος ήταν ο Θούτμωση Γ', νήπιος γιος του από άλλη γυναίκα, και η Χατσεψούτ αναλάβει την κυβέρνηση ως αντιπρόσωπός του.

Φαραώ Χατσεψούτ

Λίγα χρόνια αργότερα η Χατσεψούτ ανακρίθηκε φαραώ και πήρε όλους τους βασιλικούς τίτλους. Μερικά αγάλματα και αναγλύφια την απεικονίζουν σαν άρρεν φαραώ, με ψεύτικη γένεια και βασιλική στολή. Ο Θούτμωση Γ' παρέμεινε συνάρχοντας κατά αυτή την περίοδο.

Μια ειρηνική βασιλεία

Η βασιλεία της ήταν σε μεγάλο βαθμό μια περίοδος ειρήνης και ευημερίας. Απεστείλε μια εμπορική αποστολή στη Χώρα της Πουντ, η οποία θεωρείται ότι βρισκόταν στην ακτή της Ερυθράς Θάλασσας, και η οποία επέστρεψε φέρνοντας δέντρα λιβανιού, εβένο και ελεφαντοστό. Η αποστολή απεικονίζεται σε αναλυτικά αναγλύφια στους τοίχους του ναού της.

Ντιρ ελ-Μπαχάρι

Χτισμένος σε κλιμακωτά τερρασέρ εναντίον των βράχων δυτικά της Θήβας, ο ναός του Ντιρ ελ-Μπαχάρι είναι ένα από τα πιο εντυπωσιακά παραδείγματα της αιγυπτιακής αρχιτεκτονικής. Ένας από τους οβελίσκους που στήριξε στο Καρνάκ στέκεται ακόμα σήμερα.

Θάνατος και εξακολούθηση

Η Χατσεψούτ πέθανε περ. το 1458 π.Χ. Μια εποχή αργότερα, στη βασιλεία του Θούτμουση Γ', το όνομά της και οι εικόνες της διαγράφηκαν από πολλά μνημεία· ο λόγος διαφωνείται. Το 2007 αιγύπτιοι αρχαιολόγοι ανακοίνωσαν ότι μια νωρίτερα βρεθείσα μούμια ανήκε στην Χατσεψούτ.

Σενενμούτ και η κόρη της Νεφερούρε

Ο πιο εξέχων αξιωματούχος της βασιλείας της Χατσεψούτ ήταν ο βασιλικός επιμελητής Σενενμούτ. Ο Σενενμούτ ήταν υπεύθυνος για την ανατροφή της Νεφερούρε, κόρης της Χατσεψούτ και του Θούτμουση Β'; πολλά αγάλματα που τον δείχνουν κρατώντας την πριγκίπισσα βρίσκονται σήμερα σε μουσεία σε όλο τον κόσμο. Είναι επίσης συνδεδεμένος με την οικοδόμηση του ναού στο Ντιρ ελ-Μπαχάρι. Σε ορισμένα έγγραφα η Νεφερούρε αναφέρεται με τίτλους τυπικούς των βασιλισσών, το οποίο ερμηνεύτηκε ως σημάδι ότι η Χατσεψούτ προετοίμαζε την κόρη της για το μέλλον.

Τα έργα της στο Καρνάκ

Η Χατσεψούτ διατάξε μεγάλα κτίρια στο Καρνάκ, το κύριο κέντρο λατρείας του Αμούν. Από τους δύο οβελίσκους που σήμανε για το γιορταστικό της εορταστήριο, αυτός που στέκεται ακόμα, ύψους περίπου 29 μέτρων, είναι μεταξύ των ψηλότερων αρχαίων οβελίσκων που παραμένουν ορθίοι στην Αίγυπτο. Το «Κόκκινο Ναΐσκι», χτισμένο από κόκκινο κουαρτζίτη, κατεδαφίστηκε αργότερα· τα μπλοκ του βρέθηκαν τον 20ο αιώνα και ξαναμοναδεύτηκαν στο Ανοιχτό Μουσείο Καρνάκ. Η επιγραφή στο ορυκτό ναό του Σπέος Αρτεμίδος κοντά στα Μπενι Χασάν δείχνει την Χατσεψούτ να παρουσιάζει τον εαυτό της ως ηγέτιδα που επισκεύασε τις ζημιές της περιόδου των Ύκσος.

Πώς εντοπίστηκε η μούμια της;

Μια γυναικεία μούμια που βρέθηκε στον τάφο KV60 στη Φάραγγα των Βασιλέων, της οποίας η ταυτότητα είχε παραμείνει άγνωστη για πολύ καιρό, ανακοινώθηκε ως Χατσεψούτ το 2007 από το Ανώτατο Συμβούλιο Αρχαιοτήτων της Αιγύπτου. Το σημαντικότερο απόδειγμα ήταν ένα μικρό κουτί που φέρει το όνομα της Χατσεψούτ και περιείχε μια μολάρη: ο δόντιος ανέφερε ότι ταιριάζει σε ένα κενό στην γνάθο της μούμιας. Εκτελέστηκαν επίσης αναλύσεις DNA, αλλά μερικοί ερευνητές συνεχίζουν να αμφισβητούν πόσο βέβαιη είναι η ταυτοποίηση. Η μούμια εκτίθεται τώρα στο Εθνικό Μουσείο Αιγυπτιακής Πολιτισμικής Κληρονομιάς στο Καΐρο.

Οι λεπτομέρειες της αποστολής στη Πουντ

Τα αναγλύφια στο Ντιρ ελ-Μπαχάρι αφηγούνται την ιστορία της αποστολής στη Πουντ βήμα-βήμα: πλοία που πλέουν στην Ερυθρά Θάλασσα, σπίτια χτισμένα σε παγίδα, ο άρχοντας και η βασίλισσα της Πουντ, και δέντρα σμύρνας που μεταφέρονται με τις ρίζες τους σε καλάθια. Πιστεύεται ότι τα δέντρα που φέρθηκαν πίσω φυτεύτηκαν στις τερρασέρ του ναού· οι αρχαιολόγοι έχουν βρει οπές δέντρων εκεί. Η ακριβής τοποθεσία της Πουντ διαφωνείται ακόμα. Οι ερευνητές γενικά δείχνουν την περιοχή που περιλαμβάνει τις ακτές της σημερινής Ερυθραίας, Σουδάν, Αιθιοπίας και Σομαλίας. Μια ισοτοπική μελέτη παπίων που μουμιάστηκαν στην Αίγυπτο, δημοσιευμένη το 2020, ủngριξε επίσης την άποψη ότι η Πουντ πρέπει να ζητηθεί σε αυτή την περιοχή, γύρω από την Ακρωτήριο της Αφρικής.

Πηγές και επιπλέον ανάγνωση

  1. Encyclopaedia Britannica, “Hatshepsut”.
  2. The Metropolitan Museum of Art, Hatshepsut: From Queen to Pharaoh (2005).
  3. UNESCO World Heritage, “Ancient Thebes with its Necropolis”.
  4. Joyce Tyldesley – Hatchepsut: The Female Pharaoh (Viking, 1996)
  5. Kara Cooney – The Woman Who Would Be King (Crown, 2014)
  6. Nathaniel J. Dominy et al. – "Mummified baboons reveal the far reach of early Egyptian mariners", eLife 9 (2020)
Κοινοποίηση
Ακολουθήστε το YulaHubΜάθετε πρώτοι τις σημαντικότερες ειδήσεις της ημέρας.
RSS

Αφήστε ένα σχόλιο

Η διεύθυνση email σας δεν θα δημοσιευθεί. Τα απαιτούμενα πεδία επισημαίνονται με *