Ο Ραμσής ήταν γιος του Φαραώ Σέτι Αʹ και συνόδευσε τον πατέρα του σε εκστρατείες στην νεότητά του. Ανήλθε στον θρόνο περίπου το 1279 π.Χ. και είχε μια από τις πιο μακραίωνες βασιλείες στην αιγυπτιακή ιστορία.
Η Μάχη της Κάδεσης
Το πέμπτο έτος της βασιλείας του, περίπου το 1274 π.Χ., πολέμησε τον στρατό του χεττείτη βασιλιά Μουαταλλί Βʹ κοντά στη Κάδεση στη σημερινή Συρία. Ο Ραμσής παρουσίασε τη μάχη στους τοίχους των ναών ως μεγάλη νίκη, αλλά οι ιστορικοί συμφωνούν ότι ήταν αναποφάσιστη.
Η συνθήκη ειρήνης
Μετά από χρόνια σύγκρουσης, περίπου το 1259 π.Χ. ο Ραμσής και ο χεττείτης βασιλιάς Χαττούσιλη Γʹ υπέγραψαν συνθήκη ειρήνης. Το ακκαδικό αντίγραφο σε πηλόπλακα, που βρέθηκε στην χεττείτη πρωτεύουσα Χαττούσα (Μπογκαζκιοϋ, Τσορουμ), εκτίθεται σήμερα στο Μουσείο Αρχαιοτήτων της Κωνσταντινούπολης, ενώ η αιγυπτιακή έκδοση είναι γλυμμένη στους τοίχους του Καρνάκ και του Ραμεσσεῖου.
Κατασκευαστικά έργα
Υπό τον Ραμσή χτίστηκε νέα πρωτεύουσα, η Πι-Ραμσής, στη δέλτα του Νείλου. Οι ναοί του Αμπού Σιμπέλ στη Νουβία, το Ραμεσσεῖον στη Θῆβες και οι προσθήκες στον Καρνάκ είναι τα διάσημα έργα της βασιλείας του. στη δεκαετία του 1960 οι ναοί του Αμπού Σιμπέλ κοπήσαν σε κομμάτια και μεταφέρθηκαν ψηλότερα, σε εκστρατεία υπό την αιγίδα της UNESCO, για να σωθούν από τη λίμνη της φράγματος του Ασουάν.
Θάνατος
Ο Ραμσής πέθανε περίπου το 1213 π.Χ. σε ηλικία κοντά στα 90 χρόνια. Η μούμια του βρίσκεται τώρα στο Εθνικό Μουσείο Αιγυπτιακής Πολιτισμικής Κληρονομιάς στην Καΐρο· τον διάδεξε ο γιος του Μερνεπτάχ.
Νεφερτάρι και μεγάλη βασιλική οικογένεια
Η «μεγάλη βασιλική σύζυγος» του Ραμσή, Νεφερτάρι, είναι η βασίλισσα που εμφανίζεται συχνότερα δίπλα στον σύζυγό της στα μνημεία της περιόδου. Ο μικρός ναός στο Αμπού Σιμπέλ είναι αφιερωμένος σε αυτήν μαζί με την θεά Χάθωρ· η παρουσία βασίλισσας με αγάλματα ίσα σε μέγεθος με αυτά του φαραώ ήταν ασυνήθιστη για την εποχή. Ο τάφος της Νεφερτάρι στην Κοιλάδα των Βασιλισσών (QV66) βρέθηκε το 1904 από τον ιταλικό αρχαιολόγο Ερνέστο Σκιαπαρέλλι, και οι τοιχογραφίες του διασώθηκαν μεταξύ 1986 και 1992 σε κοινή εργασία του Ινστιτούτου Διατήρησης Γκέτι και του Οργανισμού Αιγυπτιακών Αρχαιοτήτων. Πιστεύεται γενικά ότι ο Ραμσής είχε περισσότερο από εκατό παιδιά από πολλές γυναίκες· το KV5, ο τεράστιος τάφος που χτίστηκε για τους γιους του, έγινε παγκόσμια είδηση αφού η ομάδα του Κεντ Γουίκς το επανεξέτασε το 1995.
Μια χεττείτισσα πριγκίπισσα και οι επιστολές των βασίλισσων
Περίπου δεκατρία χρόνια μετά τη συνθήκη ειρήνης, στο 34ο έτος της βασιλείας του, ο Ραμσής παντρεύτηκε μια κόρη του χεττείτη βασιλιά Χαττούσιλη Γʹ. Στην Αίγυπτο η πριγκίπισσα πήρε το όνομα Μααθορνεφερούρε, και το γεγονός περιγράφεται στη «Στήλη του Γάμου» στο Αμπού Σιμπέλ. Ακκαδικές επιστολές που βρέθηκαν στα αρχεία της Χαττούσας δείχνουν πόσο έντονη ήταν η αλληλογραφία μεταξύ των δύο αυλών. Μερικές από αυτές τις επιστολές ανταλλάχθηκαν μεταξύ του Ραμσή και της χεττείτισσας βασίλισσας Πουντουέπα, η οποία συζητούσε θέματα όπως η καθυστερημένη προίκα με δικό της όνομα. Αυτά τα έγγραφα είναι από τις σπάνιες πηγές που δείχνουν ότι οι βασίλισσες μπορούσαν επίσης να έχουν πραγματική φωνή στην αρχαία μεσοανατολική διπλωματία.
Εορτές Σεντ και ο ερudit πρίγκιπας Χαεμουάσετ
Στην αιγυπτιακή παράδοση, η εορτή Σεντ, η οποία πίστευαν ότι ανανέωνε την δύναμη του φαραώ, γιορτάζονταν συνήθως στο 30ο έτος μιας βασιλείας και μετά επαναλαμβανόταν κάθε λίγα χρόνια. Πιστεύεται ότι ο Ραμσής γιόρτασε 13 ή 14 εορτές Σεντ κατά τη διάρκεια της μακράς του βασιλείας, αριθμός που δεν ξεπέρασε κανένας προηγούμενος φαραώ. Ο γιος του Χαεμουάσετ έπαιξε σημαντικό ρόλο στην οργάνωσή τους. Ως αρχιερέας του θεού Πτάχ στη Μέμφιδα, ο Χαεμουάσετ ανακαινίσει τις πυραμίδες και τους ναούς προηγούμενων φαραώ και πρόσθεσε επιγραφές που ανέφεραν ποιος τις είχε χτίσει. Γι' αυτό το λόγο μερικοί ερευνητές το λένε μισο-γελάστικα «πρώτος αιγυπτολόγος».
Τα ταξίδια της μούμιας και ο Οζυμάνδιας
Η μούμια του Ραμσή βρέθηκε το 1881 στο βασιλικό απόκρυφο στο Ντεϊρ ελ-Μπαχάρι, όπου οι ιερείς την είχαν μεταφέρει στην αρχαιότητα για να την προστατεύσουν από τους ληστές τάφων. Το 1976 πετάχτηκε στο Παρίσι για να θεραπευτεί μύκητα και διατηρήθηκε στο Μουσέ ντε λ'Ομ. Κατά τη «Πομπή των Χρυσών Φαραώ» στις 3 Απριλίου 2021, 22 βασιλικές μούμιες, μεταξύ τους ο Ραμσής, μεταφέρθηκαν από το Αιγυπτιακό Μουσείο στην Ταχρίρ στο νέο Εθνικό Μουσείο Αιγυπτιακής Πολιτισμικής Κληρονομιάς. Το όνομα του φαραώ ζει επίσης στη δυτική λογοτεχνία: το ποίημα «Οζυμάνδιας» του αγγλικού ποιητή Πέρσι Μπισ Σέλρι, δημοσιευμένο το 1818, παίρνει τον τίτλο από την ελληνική μορφή του θρόνου του Ραμσή, Ουσερμαάτρε.
Πηγές και επιπλέον ανάγνωση
- Encyclopaedia Britannica, “Ramses II”.
- Istanbul Archaeology Museums, Treaty of Kadesh tablet.
- UNESCO World Heritage, “Nubian Monuments from Abu Simbel to Philae”.
- K. A. Kitchen – Pharaoh Triumphant: The Life and Times of Ramesses II (Aris & Phillips, 1982)
- Getty Conservation Institute – Nefertari Wall Paintings Conservation Project (1986–1992)
- National Museum of Egyptian Civilization (NMEC) – Royal Mummies Hall
Αφήστε ένα σχόλιο
Η διεύθυνση email σας δεν θα δημοσιευθεί. Τα απαιτούμενα πεδία επισημαίνονται με *