Μετάβαση στο περιεχόμενο

Γνώση που φωτίζει τον κόσμο

Αρχαία Αίγυπτος: Η Φαραωνική Πολιτισμός Που Διάρκεσε Τρεις Χιλιάδες Χρόνια Στον Νεῖλο

Η Αρχαία Αίγυπτος ήταν ένας πολιτισμός που γεννήθηκε περίπου το 3100 π.Χ. με την ένωση της Άνω και Κάτω Αιγύπτου και διάρκεσε περίπου τρεις χιλιάδες χρόνια. Είναι γνωστή για τις πυραμίδες της, την ιερογλυφική γραφή και τους φαραώ. Μετά την Περσική, Μακεδονική και Πτολεμαϊκή κυριαρχία, έγινε μέρος της Ρώμης το 30 π.Χ.

Αρχαία Αίγυπτος: Η Φαραωνική Πολιτισμός Που Διάρκεσε Τρεις Χιλιάδες Χρόνια Στον Νεῖλο
Φωτογραφία: Ricardo Liberato / Wikimedia Commons (CC BY-SA 2.0)

Ο αρχαίος Αιγυπτιακός πολιτισμός αναπτύχθηκε κατά μήκος του Νείλου, της ετήσιας πλημμύρας του οποίου έκανε τη γη εύφορη. Σύμφωνα με την παράδοση, περίπου το 3100 π.Χ. ένας άρχοντας με όνομα Νάρμερ (Μένης) ενώνει την Άνω και την Κάτω Αίγυπτο. Οι ιστορικοί διαιρούν αυτή τη μακρά ιστορία σε περισσότερες από τριάντα δυναστείες και αρκετές μεγάλες περιόδους.

Η Αρχαία Αυτοκρατορία: η εποχή των πυραμίδων

Στην Αρχαία Αυτοκρατορία (π. 2686–2181 π.Χ.) η πρωτεύουσα ήταν η Μέμφις. Το Βαθμωτό Πυραμίδι και οι πυραμίδες της Γκίζας χτίστηκαν σε αυτή την περίοδο, η μεγαλύτερη από τις οποίες είναι η Μεγάλη Πυραμίδα, χτισμένη τον 26ο αιώνα π.Χ. για τον Φαραώ Χέοψ.

Η Μέση και η Νέα Αυτοκρατορία

Στη Μέση Αυτοκρατορία η κεντρική κυβέρνηση ενίσχυσε πάλι και η λογοτεχνία ανθίσει. Η Νέα Αυτοκρατορία (π. 1550–1070 π.Χ.) ήταν η πιο δυνατή εποχή της Αιγύπτου: Χατσεψούτ, Θούτμωσις Γʹ, Αχενάτον με τη λατρεία του Ατόν, Τουταγχαμών, διάσημος για τον τάφο του, και Ραμέσσης Βʹ βασίλευσαν τότε. Η Αιγυπτιακή εξουσία εκτείνονταν από τη Νουβία μέχρι τη Συρία.

Η Ύστερη Περίοδος και το τέλος

Το 525 π.Χ. οι Πέρσες κατέκτησαν την Αίγυπτο. Το 332 π.Χ. ο Αλέξανδρος ο Μέγας μπήκε στην Αίγυπτο· μετά τον θάνατό του η δυναστεία που ίδρυσε ο στρατηγός του Πτολεμαίος βασίλευσε για περίπου τριακόσια χρόνια. Με τον θάνατο της Κλεοπάτρας Ζʹ το 30 π.Χ., η Αίγυπτος έγινε ρωμαϊκή επαρχία.

Κληρονομιά

Η ιερογλυφική γραφή αποκωδικοποιήθηκε το 1822 από τον Ζαν-Φρανσουά Σαμπολιόν με τη βοήθεια του ελληνικού κειμένου στη Πέτρα της Ροζέττας, που βρέθηκε το 1799. Η γνώση της Αιγύπτους για την ιατρική, τα μαθηματικά, το ημερολόγιο και την αρχιτεκτονική επηρέασε βαθιά τους μεταγενέστερους πολιτισμούς.

Η πλημμύρα του Νείλου και το ημερολόγιο

Η ζωή των Αιγυπτίων οργανωνόταν γύρω από την ετήσια πλημμύρα του Νείλου. Το έτος διαιρούταν σε τρεις εποχές: Αχετ, η εποχή της πλημμύρας; Περετ, όταν η γη βγαινε από το νερό και σπειρόταν; και Σεμου, η εποχή της συγκομιδής. Το ύψος της πλημμύρας παρακολουθούνταν με νειλόμετρα, κλιμακωμένες δομές μέτρησης σε τόπους όπως η Ελεφαντίνη, και οι φόροι καθορίζονταν ανάλογα. Οι Αιγύπτιοι χρησιμοποιούσαν ένα διοικητικό ημερολόγιο 365 ημερών που αποτελούνταν από δώδεκα μήνες των 30 ημερών plus πέντε ημέρες που προστίθεταν στο τέλος του έτους. Η επανεμφάνιση του αστέρα Σίριος (Σοπδετ) στα αυγερά θεωρούταν σημάδι ότι η πλημμύρα πλησιάζει. Αυτό το ημερολόγιο αργότερα έδωσε έμπνευση και στο Ιούλιο ημερολόγιο που χρησιμοποιούνταν στη Ρώμη.

Ιατρικά και μαθηματικά πάπυροι

Τα πάπυροι που έχουν διασωθεί από την Αίγυπτο δείχνουν πόσο προηγμένη ήταν η επιστημονική γνώση. Το Πάπυρος Έντγουιν Σμιθ, ημερομηνίας περίπου 1600 π.Χ., περιγράφει 48 περιπτώσεις τραυματισμών ταξινομημένες από το κεφάλι και κάτω, υπό τις ενότητες εξέτασης, διάγνωσης και θεραπείας· ξεχωρίζει για μια προσέγγιση βασισμένη περισσότερο στην παρατήρηση παρά στη μαγεία. Το Πάπυρος Έμπερς από περίπου 1550 π.Χ. περιέχει εκατοντάδες συνταγές. Το Μαθηματικό Πάπυρος Ρίνντ, που βρίσκεται τώρα στο Βρετανικό Μουσείο, με υπολογισμούς κλασμάτων και προβλήματα εμβαδών και όγκων που αντιγράφηκαν από τον γραμματέα Αχμωσ, είναι στην ουσία ένα εγχειρίδιο που χρησιμοποιούνταν στη διδασκαλία.

Ποιος χτίσει τις πυραμίδες;

Είναι διαδεδομένη πεποίθηση ότι οι πυραμίδες χτίστηκαν από σκλάβους, αλλά οι αρχαιολογικές ευρήσεις ζωγραφίζουν διαφορετική εικόνα. Στο οικισμό των εργατών που ανακαλύφθηκε νότια των πυραμίδων στη Γκίζα, βρέθηκαν φούρνοι, χώροι ζυθοποιίας, μεγάλες ποσότητες ζώων οστών και οι τάφοι των εργατών. Η θέση αυτών των τάφων κοντά στο βασιλικό νεκροταφείο και θεραπευμένα κλάσματα που δείχνουν ότι οι εργάτες έλαβαν ιατρική φροντίδα δείχνουν μια εργατική δύναμη χωρισμένη σε οργανωμένες ομάδες που λάβανε τροφή ως ανταμοιβή. Οι τεχνίτες που χτίσαν τους τάφους της Κοιλάδας των Βασιλέων, εν μέρει, ζούσαν για γενιές στο χωριό Ντεϊρ ελ-Μεντίνα.

Η πρώτη γνωστή απεργία στην ιστορία

Οι τεχνίτες της Ντεϊρ ελ-Μεντίνα ήταν μια γραμματοειδής κοινότητα και άφησαν πίσω τους χιλιάδες οστράκα, δηλαδή, κομμάτια κεραμικής και πέτρας με γραφή πάνω τους. Αυτά τα έγγραφα περιγράφουν αναλυτικά την καθημερινότητα, από την ενοικίαση, χρέη και αγορές μέχρι οικογενειακές διαπραγματεύσεις. Ένας πάπυρος στο Αιγυπτιακό Μουσείο του Τορίνο καταγράφει ότι στο 29ο έτος της βασιλείας του Ραμέσση Γʹ, τον 12ο αιώνα π.Χ., εργάτες των οποίων οι σιτηρές αναβολές άργησαν σταμάτησαν τη δουλειά και κατευθύνθηκαν στους ναούς. Αυτό το γεγονός θυμάται ως η παλαιότερη απεργία που γνωρίζεται από γραπτά αρχεία και φωτίζει επίσης τις οικονομικές δυσκολίες του κράτους.

Πηγές και επιπλέον ανάγνωση

  1. Encyclopaedia Britannica, “ancient Egypt”.
  2. British Museum, “Rosetta Stone” collection record.
  3. UNESCO World Heritage, “Memphis and its Necropolis – the Pyramid Fields from Giza to Dahshur”.
  4. British Museum – Rhind Mathematical Papyrus collection record
  5. Museo Egizio (Turin) – Strike Papyrus (Cat. 1880)
  6. Ancient Egypt Research Associates (AERA) – excavations of the Giza workers’ settlement
Κοινοποίηση
Ακολουθήστε το YulaHubΜάθετε πρώτοι τις σημαντικότερες ειδήσεις της ημέρας.
RSS

Αφήστε ένα σχόλιο

Η διεύθυνση email σας δεν θα δημοσιευθεί. Τα απαιτούμενα πεδία επισημαίνονται με *