Chuyển đến nội dung

Tri thức soi sáng thế giới

Lịch sử ngắn gọn về phim hoạt hình: Từ những khung hình vẽ tay đến đồ họa máy tính

Hàng chục bản vẽ cho một giây chuyển động: hoạt hình là một trong những nhánh đòi hỏi khắt khe và sáng tạo nhất của điện ảnh. Những cột mốc của một hành trình từ đồ chơi quang học đến hoạt hình máy tính.

Lịch sử ngắn gọn về phim hoạt hình: Từ những khung hình vẽ tay đến đồ họa máy tính

Hoạt hình là nghệ thuật tạo ra ảo giác về chuyển động bằng cách trình chiếu các hình ảnh tĩnh hơi khác nhau một cách liên tiếp nhanh chóng. Mắt và não bộ của chúng ta không tiếp nhận những khung hình này từng cái một mà như một chuyển động liên tục. Trong hơn một thế kỷ qua, nguyên tắc đơn giản này đã phát triển thành một trong những loại hình nghệ thuật được yêu thích nhất trên thế giới.

Trước điện ảnh: đồ chơi quang học

Vào thế kỷ 19, các món đồ chơi quang học như phenakistiscope và zoetrope đã làm cho những hình vẽ trên đĩa hoặc hình trụ đang quay trở nên sống động. Các buổi trình diễn "nhà hát quang học" mà nhà phát minh người Pháp Émile Reynaud tổ chức tại Paris vào những năm 1890 được coi là một trong những buổi chiếu hoạt hình đầu tiên được trình chiếu trên màn ảnh.

Những bộ phim hoạt hình đầu tiên

Khi điện ảnh lan rộng vào đầu thế kỷ 20, các nhà làm phim hoạt hình bắt đầu quay những khung hình được vẽ trên giấy. Trong giai đoạn đầu này, mỗi khung hình phải được vẽ lại cùng với nền của nó. Việc giới thiệu các tấm celluloid trong suốt (cels) là một cuộc cách mạng: các nhân vật được vẽ trên các tấm trong suốt trong khi phần nền chỉ cần chuẩn bị một lần.

Thời kỳ hoàng kim và phim điện ảnh

Với âm thanh đồng bộ và phim màu vào những năm 1920 và 1930, hoạt hình đã phát triển nhanh chóng, dẫn đầu bởi các hãng phim lớn. Bộ phim hoạt hình dài đầu tiên của Mỹ có âm thanh và màu sắc, ra mắt năm 1937, đã chứng minh rằng loại hình này không chỉ giới hạn ở các chương trình giải trí ngắn. Trong cùng thời kỳ, các nghệ sĩ châu Âu như Lotte Reiniger đã nổi bật với những kỹ thuật độc đáo như hoạt hình bóng (silhouette animation).

Các trường phái khác nhau

Trong nửa sau của thế kỷ, anime phát triển ở Nhật Bản và tạo ra tác động toàn cầu với phong cách vẽ đặc trưng và phạm vi chủ đề rộng lớn. Ở Đông Âu, hoạt hình con rối và cắt giấy nổi bật với các tác phẩm nghệ thuật và thử nghiệm. Các bộ phim "stop-motion" bằng đất sét cũng xây dựng được một lượng khán giả trung thành.

Kỷ nguyên máy tính

Vào những năm 1980, đồ họa máy tính bắt đầu được sử dụng cho các cảnh ngắn trong phim. Việc phát hành bộ phim dài đầu tiên được thực hiện hoàn toàn bằng máy tính vào năm 1995 đã đánh dấu sự khởi đầu của một kỷ nguyên mới. Ngày nay, hoạt hình 3D đã đạt đến một trình độ đáng kinh ngạc, với các mô phỏng chân thực về ánh sáng, vải vóc và nước.

Hoạt hình tại Thổ Nhĩ Kỳ

Những thử nghiệm phim hoạt hình đầu tiên tại Thổ Nhĩ Kỳ bắt đầu từ những năm 1940. Trong những năm gần đây, ngành công nghiệp hoạt hình Thổ Nhĩ Kỳ đã phát triển đáng kể, với các loạt phim truyền hình, phim điện ảnh và phim ngắn giành giải thưởng tại các liên hoan quốc tế.

Dù công nghệ thay đổi thế nào, bản chất của hoạt hình vẫn không đổi: mang trí tưởng tượng vào cuộc sống thông qua công việc kiên trì, từng khung hình một.

Phim hoạt hình được sản xuất như thế nào?

Cơ sở của hoạt hình là các hình ảnh tĩnh được chiếu liên tiếp nhanh chóng tạo ra ảo giác về chuyển động trong mắt người xem. Tốc độ tiêu chuẩn trong điện ảnh là 24 khung hình mỗi giây. Vì việc tạo ra một bản vẽ riêng biệt cho mỗi khung hình đòi hỏi rất nhiều công sức trong hoạt hình vẽ tay, nên cùng một bản vẽ được sử dụng cho hai khung hình trong nhiều cảnh; điều này được gọi là làm việc “trên hai” (on twos) và có nghĩa là 12 bản vẽ mỗi giây.

  • Kịch bản và bảng phân cảnh (storyboard): Câu chuyện được lên kế hoạch từng cảnh theo các khung hình tương tự như truyện tranh.
  • Animatic: Các khung hình bảng phân cảnh được kết hợp với âm thanh tạm thời để tạo ra bản nháp của bộ phim; thời gian được kiểm tra ở đây.
  • Hoạt hình và hoàn thiện: Các nhân vật được làm cho sống động, màu sắc và ánh sáng được thêm vào; trong hoạt hình máy tính, mỗi khung hình được tính toán và chuyển thành hình ảnh thông qua một quy trình gọi là “kết xuất” (rendering).

Tại các hãng phim lớn, một bộ phim hoạt hình dài được hoàn thành thông qua sự hợp tác của hàng trăm người trong nhiều năm.

Stop-motion: mang các vật thể vào cuộc sống từng khung hình một

Stop-motion, sử dụng các vật thể thật thay vì bản vẽ hoặc đồ họa máy tính, là một trong những kỹ thuật hoạt hình lâu đời và đòi hỏi sự kiên nhẫn nhất. Một con rối, hình nặn bằng đất sét hoặc mô hình được di chuyển rất nhẹ cho mỗi khung hình và được chụp ảnh; khi các hình ảnh được phát theo trình tự, vật thể dường như tự di chuyển.

Các nhân vật mà Ray Harryhausen sử dụng trong các hiệu ứng phim, các nhân vật đất sét Wallace và Gromit của hãng Aardman (Anh), và bộ phim “Coraline” (2009) của hãng Laika (Mỹ) là những ví dụ nổi tiếng về kỹ thuật này. Trong quá trình quay stop-motion, chỉ vài giây phim có thể được sản xuất trong một ngày làm việc tốt. Mặc dù máy ảnh kỹ thuật số và chỉnh sửa máy tính giúp công việc dễ dàng hơn ngày nay, cảm giác thủ công, hữu hình của kỹ thuật này vẫn mang lại cho nó một vị trí đặc biệt.

Nguồn và đọc thêm

  1. Thomas F., Johnston O. (1981) – The Illusion of Life: Disney Animation
  2. Williams R. (2001) – The Animator's Survival Kit
Chia sẻ
Theo dõi YulaHubNhận những tin quan trọng nhất trong ngày sớm nhất.
RSS

Để lại bình luận

Địa chỉ email của bạn sẽ không được công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *