Chuyển đến nội dung

Tri thức soi sáng thế giới

Hayreddin Barbarossa và Trận Preveza: Đô đốc huyền thoại của Địa Trung Hải

Một thủy thủ sinh ra trên đảo Lesbos đã vươn lên từ bờ biển Bắc Phi để chỉ huy hải quân Ottoman và, vào năm 1538, đã đánh bại hạm đội liên minh của châu Âu tại Preveza. Cuộc đời của Hayreddin Barbarossa và dấu ấn của ông trong lịch sử Địa Trung Hải.

Hayreddin Barbarossa và Trận Preveza: Đô đốc huyền thoại của Địa Trung Hải

Hayreddin Barbarossa (Barbaros Hayreddin Paşa) là đô đốc nổi tiếng nhất trong lịch sử hải quân Ottoman. Được biết đến trong các nguồn tài liệu châu Âu với cái tên "Barbarossa", Hayreddin sinh ra trên đảo Lesbos vào quý cuối cùng của thế kỷ 15. Cùng với anh trai Oruç Reis, ông đã dành thời thơ ấu của mình làm thủy thủ ở Địa Trung Hải.

Từ Bắc Phi đến Istanbul

Vào đầu thế kỷ 16, Hayreddin và các anh em của mình đã xây dựng một lực lượng hải quân hùng mạnh trên bờ biển Bắc Phi, với Algiers làm căn cứ. Trong thời kỳ này, họ được cho là đã giúp đưa nhiều người Hồi giáo Andalusia bị đàn áp từ Tây Ban Nha đến Bắc Phi bằng tàu. Sau cái chết của Oruç Reis, Hayreddin đã đưa Algiers vào dưới quyền kiểm soát của nhà nước Ottoman. Năm 1533, Suleiman Đại đế đã triệu tập ông đến Istanbul và phong ông làm Kapudan Pasha, tổng tư lệnh hải quân.

Preveza, 1538

Năm 1538, Liên minh Thánh, bao gồm Giáo hoàng, Venice, Tây Ban Nha và các quốc gia khác, đã tập hợp một hạm đội lớn dưới quyền chỉ huy của đô đốc nổi tiếng người Genoa là Andrea Doria. Với ưu thế về số lượng tàu, hạm đội này đã đối đầu với hải quân Ottoman dưới quyền Barbarossa ngoài khơi Preveza trên bờ biển phía tây Hy Lạp vào tháng 9 năm 1538. Barbarossa đã khéo léo tận dụng gió, địa lý bờ biển và khả năng cơ động của các con tàu để giành chiến thắng quyết định. Chiến thắng tại Preveza đã đảm bảo quyền thống trị hải quân của Ottoman ở Địa Trung Hải trong nhiều thập kỷ.

Hơn cả một đô đốc

  • Nhà tổ chức: Ông đã mở rộng xưởng đóng tàu Istanbul, đẩy nhanh tiến độ đóng tàu và huấn luyện một đội ngũ thủy thủ dày dạn kinh nghiệm.
  • Hồi ký: Tác phẩm Gazavât-ı Hayreddin Paşa, cuốn hồi ký do ông đọc cho người khác chép lại, là một nguồn tư liệu quan trọng về các cuộc chiến tranh hải quân thời bấy giờ.
  • Nhà ngoại giao: Ông đã tham gia vào các chiến dịch hải quân chung trong thời kỳ liên minh với Pháp.

Di sản lâu dài

Hayreddin Barbarossa qua đời tại Istanbul vào năm 1546; lăng mộ của ông nằm trên bờ biển Bosphorus ở Beşiktaş. Được thiết kế bởi kiến trúc sư Mimar Sinan, lăng mộ có một bức tượng của vị đô đốc đặt bên cạnh. Tại Thổ Nhĩ Kỳ, Ngày Hải quân được tổ chức vào tháng 9 hàng năm nhân kỷ niệm chiến thắng tại Preveza. Tàu thuyền, đường phố và trường học đều mang tên ông.

Lăng mộ ở Beşiktaş và truyền thống hải quân

Barbaros Hayreddin Pasha qua đời tại Istanbul vào năm 1546 và được chôn cất tại Beşiktaş, trên bờ biển Bosphorus, trong một lăng mộ do kiến trúc sư Mimar Sinan xây dựng. Vị trí hướng ra biển của lăng mộ mang ý nghĩa biểu tượng đối với các thủy thủ Ottoman: người ta kể rằng trong nhiều năm, hạm đội khi ra khơi thực hiện chiến dịch đều chào Barbaros bằng loạt đại bác khi đi ngang qua trước lăng mộ của ông.

Lực lượng Hải quân Thổ Nhĩ Kỳ lấy ngày 27 tháng 9, trùng với ngày kỷ niệm Trận Preveza, làm “Ngày Lực lượng Hải quân”, tách biệt với Ngày Hàng hải và Cabotage. Tượng đài Barbaros gần lăng mộ và Bảo tàng Hải quân ngay bên cạnh là những nơi lưu giữ di sản này cho du khách ngày nay.

Đọc về Barbaros qua lời kể của chính ông

Một trong những nguồn tư liệu thú vị nhất về cuộc đời của Barbaros là “Gazavât-ı Hayreddin Paşa”, được cho là viết dựa trên chính những lời kể của ông. Tác phẩm mô tả sống động thời trẻ của ông bên các anh em, những cuộc đấu tranh ở Bắc Phi và các chiến dịch hải quân. Các nhà sử học sử dụng tác phẩm này, vốn mang tính chất của một thiên anh hùng ca, bằng cách đối chiếu nó với các kho lưu trữ châu Âu và các tài liệu của Ottoman.

  • Bảo tàng Hải quân (Beşiktaş): Trưng bày các tàu galley của Ottoman, thuyền hoàng gia và các hiện vật từ lịch sử hàng hải.
  • Lăng mộ Barbaros: Một trong những tác phẩm đầu tay của Mimar Sinan, một công trình đơn giản và ấn tượng.
  • Tượng đài Barbaros Hayreddin Pasha: Gần lăng mộ, nằm trên quảng trường nhìn ra eo biển Bosphorus.

Thành công của Barbaros không chỉ giới hạn ở chiến trường; việc tổ chức các xưởng đóng tàu Ottoman, huấn luyện các thủy thủ dày dạn kinh nghiệm và kết nối các căn cứ dọc theo bờ biển Bắc Phi thành một mạng lưới cũng được đẩy mạnh trong thời kỳ của ông. Di sản thể chế này đã cho phép hải quân Ottoman duy trì vị thế là một cường quốc hiệu quả ở Địa Trung Hải trong suốt thế kỷ 16.

Các câu hỏi thường gặp

Cái tên "Barbarossa" bắt nguồn từ đâu?

Người châu Âu lần đầu tiên đặt cái tên "Barbarossa", trong tiếng Ý nghĩa là "râu đỏ", cho Oruç Reis với bộ râu đỏ, và sau đó là cho Hayreddin. Trong tiếng Thổ Nhĩ Kỳ, cái tên này trở thành "Barbaros".

Preveza ngày nay ở đâu?

Preveza là một thị trấn ven biển ở phía tây Hy Lạp tại lối vào Vịnh Ambracian.

Nguồn và đọc thêm

  1. Bách khoa toàn thư Hồi giáo TDV – mục từ “Barbaros Hayreddin Paşa”
  2. Bộ Tư lệnh Lực lượng Hải quân Thổ Nhĩ Kỳ – Bộ Tư lệnh Bảo tàng Hải quân
  3. Encyclopaedia Britannica – Barbarossa (Khayr al-Din)
Chia sẻ
Theo dõi YulaHubNhận những tin quan trọng nhất trong ngày sớm nhất.
RSS

Để lại bình luận

Địa chỉ email của bạn sẽ không được công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *