Muhammad (bình an cho người) là nhà tiên tri mà người theo đạo Hồi tin là sứ giả cuối cùng của Thượng Đế, người được mặc khải Kinh Qur'an. Ngành nghiên cứu về cuộc đời, lời nói và thực hành của ông được gọi là sira. Đối với người Hồi giáo, ông không chỉ là hình mẫu với tư cách là người mang đức tin mà còn là một người chồng, người cha, người hàng xóm, người thầy và nhà lãnh đạo chính trị.
Sinh ra và thời niên thiếu
Theo truyền thống, Muhammad sinh ra tại Mecca vào năm 571, năm được các nguồn sử liệu gọi là "Năm Con Voi", thuộc thị tộc Banu Hashim của bộ lạc Quraysh. Cha ông là Abdullah qua đời trước khi ông chào đời, và mẹ ông là Amina qua đời khi ông lên sáu. Ông được nuôi dưỡng đầu tiên bởi người ông nội Abd al-Muttalib và sau đó là người chú Abu Talib. Khi còn trẻ, ông kiếm sống bằng nghề chăn cừu và buôn bán; nhờ sự trung thực và đáng tin cậy, người dân Mecca gọi ông là "al-Amin" (người đáng tin cậy).
Năm 25 tuổi, ông kết hôn với Khadija, một phụ nữ được kính trọng và giàu có mà ông quản lý công việc kinh doanh buôn bán. Khadija là người ủng hộ lớn nhất của ông trong những thời điểm khó khăn nhất của cuộc đời.
Sứ mệnh tiên tri và thời kỳ ở Mecca (610–622)
Năm 40 tuổi, Muhammad nhận được mặc khải đầu tiên trong Hang Hira. Những tín đồ đầu tiên bao gồm vợ ông Khadija, người em họ Ali, người bạn thân Abu Bakr và người nô lệ được phóng thích Zayd ibn Haritha. Sau ba năm ra đạo kín đáo, ông bắt đầu công khai truyền bá Hồi giáo. Trọng tâm thông điệp của ông là sự độc nhất của Thượng Đế, sự bình đẳng giữa con người, sự quan tâm đến người nghèo và trẻ mồ côi, cùng trách nhiệm giải trình ở thế giới bên kia.
- Sự bách hại: Các nhà lãnh đạo Mecca coi đức tin mới là mối đe dọa đối với trật tự hiện hành. Những người Hồi giáo không có sự bảo vệ, đặc biệt là những nô lệ theo đạo Hồi, đã phải chịu sự bách hại khắc nghiệt.
- Di cư sang Abyssinia (615): Để bảo vệ họ, Nhà tiên tri đã cử một nhóm người Hồi giáo đến vùng đất của vua Negus, một vị vua Cơ Đốc giáo nổi tiếng công minh. Vua Negus đã che chở cho họ; sự kiện này được ghi nhớ là một trong những ví dụ rực rỡ nhất về sự tôn trọng giữa các tín ngưỡng trong lịch sử Hồi giáo.
- Cuộc tẩy chay và Năm Buồn Thương: Banu Hashim phải chịu lệnh cấm vận kinh tế và xã hội kéo dài khoảng ba năm. Ngay sau khi lệnh này kết thúc, vào năm 619, Khadija và Abu Talib qua đời; năm đó được ghi nhớ là "Năm Buồn Thương".
- Cuộc hành trình ban đêm và sự thăng thiên: Theo tín ngưỡng Hồi giáo, có một đêm Nhà tiên tri được đưa từ Thánh đường Thiêng liêng ở Mecca đến Thánh đường al-Aqsa, và từ đó lên các tầng trời. Năm thời gian cầu nguyện hàng ngày đã trở thành nghĩa vụ từ sự kiện này.
Cuộc di cư Hijra và thời kỳ ở Medina (622–632)
Sau khi người Hồi giáo Medina thề trung thành tại Aqaba, người Hồi giáo bắt đầu di cư đến Medina. Vào năm 622, chính Nhà tiên tri đã di cư đến Medina cùng với Abu Bakr. Sự kiện này được coi trọng đến mức dưới thời Umar, nó được chọn làm điểm khởi đầu cho lịch Hồi giáo (Hijri).
- Thánh đường Nhà tiên tri: Được xây dựng sau khi ông đến Medina, đây là trung tâm giáo dục, tham vấn và phúc lợi xã hội cũng như nơi thờ cúng.
- Tình anh em (mu’akhat): Những người di cư từ Mecca (Muhajirun) và người dân Medina chào đón họ (Ansar) được tuyên bố là anh em; người Ansar chia sẻ nhà cửa và sinh kế của họ với những người di cư.
- Hiến pháp Medina: Một thỏa thuận bằng văn bản được soạn thảo nhằm xác định quyền và nghĩa vụ của người Hồi giáo, các bộ lạc Do Thái ở Medina và những cư dân khác của thành phố. Các nhà sử học coi đây là một văn bản hiến pháp thời kỳ đầu quy định sự chung sống của các cộng đồng khác nhau.
- Chiến tranh và hòa bình: Các trận chiến Badr (624), Uhud (625) và Hào (627) là những cuộc giao tranh lớn với Mecca. Hiệp ước Hudaybiyya năm 628, mặc dù thoạt đầu có vẻ bất lợi cho người Hồi giáo, nhưng đã cho phép Hồi giáo lan rộng nhanh chóng trong thời gian hòa bình.
- Việc chiếm Mecca (630): Nhà tiên tri tiến vào Mecca hầu như không đổ máu và ban hành lệnh ân xá chung cho những người dân Mecca đã chống đối ông trong nhiều năm. Lệnh ân xá này được ghi nhớ là một trong những ví dụ nổi bật nhất về lòng thương xót và sự tha thứ trong lịch sử.
Cuộc hành hương từ biệt và sự qua đời của ông
Vào năm 632, Nhà tiên tri đã thực hiện cuộc hành hương từ biệt, chuyến hành hương duy nhất của ông sau cuộc di cư Hijra, và có bài phát biểu trước hàng chục nghìn người Hồi giáo. Trong các bài giảng này, ông nhấn mạnh sự thiêng liêng của mạng sống, tài sản và danh dự, quyền của phụ nữ và sự bình đẳng của con người:
يَا أَيُّهَا النَّاسُ، أَلَا إِنَّ رَبَّكُمْ وَاحِدٌ، وَإِنَّ أَبَاكُمْ وَاحِدٌ، أَلَا لَا فَضْلَ لِعَرَبِيٍّ عَلَى أَعْجَمِيٍّ، وَلَا لِعَجَمِيٍّ عَلَى عَرَبِيٍّ، وَلَا لِأَحْمَرَ عَلَى أَسْوَدَ، وَلَا أَسْوَدَ عَلَى أَحْمَرَ، إِلَّا بِالتَّقْوَى“Hỡi loài người! Chúa của các ngươi là một và cha của các ngươi là một. Người Ả Rập không có sự vượt trội nào hơn người không phải Ả Rập, và người không phải Ả Rập cũng không có sự vượt trội nào hơn người Ả Rập; người da đỏ cũng không có sự vượt trội nào hơn người da đen, và người da đen cũng không có sự vượt trội nào hơn người da đỏ, ngoại trừ lòng kính sợ Thượng Đế.”
Vài tháng sau cuộc hành hương từ biệt, vào năm 632, Muhammad qua đời tại Medina ở tuổi 63 và được chôn cất trong căn phòng của ông nằm cạnh Thánh đường Nhà tiên tri. Ngày nay, ngôi mộ của ông nằm dưới mái vòm xanh của Thánh đường Nhà tiên tri.
Tính cách và hạnh kiểm
Các nguồn sử liệu miêu tả ông là một người sống giản dị, tự làm việc nhà, thể hiện sự ân cần với trẻ em và người già, coi trọng việc tham vấn và đối xử công bằng ngay cả với kẻ thù của mình. Kinh Qur'an miêu tả ông như sau:
وَمَا أَرْسَلْنَاكَ إِلَّا رَحْمَةً لِّلْعَالَمِينَ ﴿١٠٧﴾“Ta không cử ngươi (hỡi Muhammad) đến trừ để làm lòng thương xót cho muôn loài.”
Di sản
Vào thời điểm Muhammad qua đời, Bán đảo Ả Rập, nơi từng bị chia cắt bởi các bộ lạc chiến tranh, đã được thống nhất dưới một đức tin và một cộng đồng duy nhất. Những lời dạy và thực hành của ông (sunna) đã được biên soạn thành các tập hợp hadith và trở thành nguồn cơ sở thứ hai của Hồi giáo sau Kinh Qur'an. Trong các thế kỷ tiếp theo, văn minh Hồi giáo đã trải qua một thời kỳ huy hoàng về khoa học, nghệ thuật và tư tưởng trên một vùng rộng lớn kéo dài từ Tây Ban Nha đến Trung Á.
Hiến pháp Medina
Ngay sau cuộc di cư đến Medina, Nhà tiên tri đã soạn thảo một thỏa thuận bằng văn bản nhằm điều chỉnh mối quan hệ giữa những người Di cư, những Người trợ giúp (Ansar) và các bộ lạc Do Thái sống trong thành phố. Được biết đến với tên gọi “Hiến pháp” hoặc “Hiến chương Medina”, tài liệu này xác định nghĩa vụ phòng thủ chung của các bên, cách thức giải quyết tranh chấp và quyền của người Do Thái được hành đạo theo tôn giáo của họ. Văn bản này được lưu giữ trong tiểu sử về Nhà tiên tri của Ibn Ishaq. Nhiều nhà nghiên cứu coi đây là một ví dụ ban đầu về “hiến pháp” xác định các cộng đồng tín ngưỡng khác nhau trong một trật tự chính trị chung.
Hudaybiyya: chiến thắng mang lại bởi hòa bình
Vào năm 628, Nhà tiên tri cùng các Bạn hữu lên đường đến Mecca để hành hương tiểu tu, nhưng người Mecca đã từ chối cho họ vào. Hiệp ước được ký kết sau các cuộc đàm phán tại Hudaybiyya thoạt đầu có vẻ chứa đựng các điều khoản bất lợi cho người Hồi giáo, và một số Bạn hữu đã cảm thấy thất vọng. Tuy nhiên, thỏa thuận hòa bình kéo dài mười năm đã cho phép Hồi giáo lan rộng nhanh chóng ở Ả Rập. Chương Kinh Qur'an al-Fath, được mặc khải sau hiệp ước, mô tả sự kiện này là “một chiến thắng rõ ràng”. Hai năm sau, Mecca đã được chiếm lại hầu như không đổ máu.
Các câu hỏi thường gặp
Có hình ảnh nào về Nhà tiên tri Muhammad được tạo ra trong đạo Hồi không?
Trong truyền thống Hồi giáo, vì sự tôn trọng và để tránh bất kỳ sự mở đường nào cho việc thờ thần tượng, khuôn mặt của các vị tiên tri không được miêu tả. Do đó, các tác phẩm về ông thường sử dụng tên của ông được viết bằng thư pháp, hoặc các tấm bảng gọi là "Hilye-i Şerif" mô tả ngoại hình và tính cách của ông bằng lời văn.
"Bình an cho người" có nghĩa là gì?
Cụm từ này dịch nghĩa tiếng Ả Rập "sallallahu alayhi wa sallam" ("cầu xin Thượng Đế ban phước lành và bình an cho người"), mà người Hồi giáo đọc như một dấu hiệu tôn trọng khi nhắc đến tên của ông.
Nguồn và đọc thêm
- Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, “Muhammed”.
- Ibn Hisham, al-Sira al-Nabawiyya.
- Ahmad ibn Hanbal, al-Musnad.
- Muhammad Hamidullah, Le Prophète de l’Islam.
- Encyclopaedia Britannica, “Muhammad”.
Để lại bình luận
Địa chỉ email của bạn sẽ không được công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *