Bibimbap theo nghĩa đen trong tiếng Hàn có nghĩa là "cơm trộn". Các loại rau củ, thịt và trứng được chế biến riêng biệt, sau đó bày lên trên một bát cơm nóng, và tất cả được trộn đều với sốt gochujang ngay trước khi ăn. Tại Hàn Quốc, thành phố Jeonju đặc biệt nổi tiếng với món bibimbap của mình.
Vẻ đẹp của món ăn này nằm ở sự linh hoạt: nó có thể được làm với bất kỳ loại rau củ nào có sẵn trong tủ lạnh, không cần thịt hoặc thay bằng đậu phụ. Trong phiên bản được gọi là dolsot bibimbap, món ăn được phục vụ trong một chiếc bát đá nóng hổi và lớp cơm dưới đáy sẽ trở nên giòn rụm.
Nguyên liệu
- 4 phần cơm gạo hạt ngắn đã nấu chín (khoảng 3 chén gạo chưa nấu)
- 250 g thịt thăn bò, thái lát mỏng
- 2 muỗng canh nước tương (cho phần thịt bò)
- 1 muỗng cà phê đường và 1 tép tỏi (cho phần thịt bò)
- 200 g rau chân vịt
- 2 củ cà rốt, thái sợi
- 1 quả bí ngòi, thái sợi
- 200 g giá đỗ
- 150 g nấm, thái lát
- 4 quả trứng
- Dầu mè, hạt mè, muối
- Cho phần sốt: 3 muỗng canh gochujang (tương ớt Hàn Quốc), 1 muỗng canh dầu mè, 1 muỗng canh mật ong, 1 muỗng cà phê giấm
Cách làm
- Trộn thịt bò với nước tương, đường và tỏi băm, ướp trong 15 phút.
- Trộn các nguyên liệu làm sốt trong một cái bát, có thể thêm vài giọt nước nếu cần để sốt loãng hơn.
- Chần riêng rau chân vịt và giá đỗ trong 1 phút, vắt ráo nước rồi nêm với dầu mè và muối.
- Xào riêng cà rốt, bí ngòi và nấm với một chút dầu trong 2–3 phút rồi nêm muối.
- Xào thịt bò trên lửa lớn trong 2–3 phút.
- Chiên trứng, giữ cho lòng đỏ còn lòng đào.
- Cho cơm vào bát, xếp các loại rau củ và thịt bò thành từng nhóm lên trên và đặt một quả trứng vào chính giữa. Rắc hạt mè lên trên và dùng kèm với sốt; trộn đều trước khi ăn.
Mẹo nhỏ
- Việc xào riêng từng loại rau củ giúp giữ được màu sắc và kết cấu của chúng.
- Ép cơm vào chảo gang với một chút dầu trong vài phút sẽ tạo ra lớp cơm giòn giống như khi dùng bát đá.
- Nếu bạn không tìm thấy gochujang, có thể làm một loại sốt tương tự với tương ớt, mật ong và một chút nước tương, mặc dù hương vị sẽ khác biệt.
Nguồn gốc của bibimbap và ý tưởng về ngũ sắc
Bibimbap có nghĩa là "cơm trộn" trong tiếng Hàn. Tại Hàn Quốc, món bibimbap nổi tiếng nhất gắn liền với Jeonju, thủ phủ của tỉnh Jeolla Bắc; Jeonju đã gia nhập Mạng lưới các thành phố sáng tạo của UNESCO với tư cách là thành phố ẩm thực vào năm 2012. Theo phong cách Jeonju, cơm thường được nấu trong nước dùng bò và phủ lên trên nhiều loại rau củ.
Trong cách trình bày truyền thống, các nguyên liệu được chọn theo ý tưởng ngũ sắc được gọi là obangsaek: trắng, đen, xanh lá, đỏ và vàng. Trong truyền thống Hàn Quốc, những màu sắc này gắn liền với ngũ hành; trên thực tế, chúng mang lại cho bát cơm sự cân bằng về thị giác và đa dạng về dinh dưỡng.
Dolsot bibimbap: cơm giòn trong bát đá
Dolsot bibimbap, thường thấy trong các nhà hàng, được phục vụ trong một chiếc bát đá rất nóng. Lớp cơm dưới đáy bát sẽ chuyển sang màu nâu và tạo thành một lớp vỏ giòn, được gọi là nurungji trong tiếng Hàn. Để có kết quả tương tự tại nhà:
- Làm nóng kỹ bát đá hoặc chảo gang trên bếp ở lửa vừa.
- Phết một muỗng canh dầu mè xuống đáy và ép cơm thành một lớp đều.
- Xếp rau củ và trứng lên trên và đợi 4–5 phút, cho đến khi bạn nghe tiếng xèo xèo từ dưới đáy.
- Thêm sốt gochujang và trộn tất cả lại với nhau ngay tại bàn.
Một chiếc bát đá nóng giữ nhiệt rất lâu; nó nên được đặt trên miếng lót nồi tại bàn và để xa tầm tay trẻ em.
Văn hóa Jang: nền tảng hương vị của bibimbap
Loại sốt gochujang được thêm vào khi trộn bibimbap thuộc về gia đình các loại sốt lên men của Hàn Quốc được gọi là "jang". Cơ sở của gia đình này là "meju", những khối làm từ đậu nành luộc chín và nghiền nát, sau đó được phơi khô và lên men. Ngâm meju trong nước muối sẽ tạo ra nước tương (ganjang) và tương đậu nành (doenjang), trong khi gochujang được làm từ ớt đỏ cay, gạo nếp và bột meju.
Kiến thức, niềm tin và thực hành liên quan đến việc làm jang ở Hàn Quốc đã được UNESCO ghi danh vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại vào tháng 12 năm 2024. Theo truyền thống, các loại sốt này được ủ trong nhiều tháng trong các hũ sành đặt ngoài sân, chính là thứ tạo nên chiều sâu cho một món ăn đơn giản như bibimbap.
Các câu hỏi thường gặp
Gochujang là gì và tôi có thể tìm mua ở đâu?
Gochujang là một loại tương Hàn Quốc có vị ngọt, cay và hơi chua, được làm từ ớt, gạo nếp và đậu nành lên men. Nó được bán tại các cửa hàng tạp hóa châu Á và trực tuyến.
Bibimbap có thể là món chay không?
Có. Hãy sử dụng đậu phụ chiên hoặc nấm thay cho thịt bò, và bỏ trứng nếu bạn muốn một bát cơm thuần chay.
Nguồn và đọc thêm
- Tổng cục Du lịch Hàn Quốc (VisitKorea) – Bibimbap
- Mạng lưới các thành phố sáng tạo của UNESCO – Jeonju, Thành phố Ẩm thực (2012)
- UNESCO – "Kiến thức, niềm tin và thực hành liên quan đến việc làm jang tại Hàn Quốc" (2024)
Để lại bình luận
Địa chỉ email của bạn sẽ không được công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *