Tom yum là món canh chua, cay, thơm đặc trưng của ẩm thực Thái Lan. Mùi thơm tươi mát của sả, gừng riềng và lá chanh kaffir được cân bằng bởi vị chua của nước cốt chanh, vị mặn của nước mắm và vị cay của ớt. Phiên bản tôm được gọi là "tom yum goong". Tom yum đã được ghi danh vào Danh sách Di sản Văn hóa Phi vật thể của Nhân loại của UNESCO vào năm 2024.
Món canh nấu chỉ trong 15 phút; việc quan trọng nhất là tìm được các nguyên liệu thơm. Chúng có thể mua tươi hoặc đông lạnh tại các cửa hàng tạp hóa châu Á.
Nguyên liệu
- 1 lít nước dùng gà hoặc nước lọc
- 2 cây sả (giã dập và cắt thành khúc 4 cm)
- 4–5 lát mỏng gừng riềng (hoặc gừng thường)
- 5–6 lá chanh kaffir (xé nhỏ)
- 2–4 ớt Thái (giã nát, tùy khẩu vị)
- 200 g nấm hương hoặc nấm kim châm
- 400 g tôm lớn (bóc vỏ)
- 3 thìa canh nước mắm
- 3–4 thìa canh nước cốt chanh
- 1 thìa cà phê đường
- Tùy chọn: 1 thìa canh ớt xay Thái (nam prik pao)
- Để ăn kèm: ngò rí tươi
Cách làm
- Đun sôi nước dùng trong nồi.
- Cho sả, gừng riềng, lá chanh và ớt giã nát vào, ninh nhẹ 5 phút để các hương liệu thẩm thấu.
- Cho nấm vào và nấu 2–3 phút.
- Cho tôm vào và nấu thêm 2–3 phút cho đến khi tôm hồng và cuộn lại; nấu quá lâu tôm sẽ dai.
- Tắt bếp. Cho nước mắm, đường và ớt xay tùy chọn vào.
- Cho nước cốt chanh vào cuối cùng, khi đã tắt bếp; đun sôi có thể làm chanh đắng. Thử nếm và điều chỉnh cân bằng vị chua, mặn, cay.
- Múc ra tô, rắc ngò rí. Sả, gừng riềng và lá chanh chỉ để tạo hương vị, thường không ăn.
Mẹo nhỏ
- Giã dập sả bằng lưng dao giúp nó tỏa hương tốt hơn.
- Để làm "tom yum nam khon" kiểu kem, thêm 100 ml nước cốt dừa hoặc sữa tươi vào cuối.
- Nếu không có hương liệu tươi, hỗn hợp tom yum sẵn là lựa chọn tiện lợi; giảm nước mắm vì nó khá mặn.
Vị thế của tom yum: món canh Thái trên danh sách UNESCO
Tom yum là món canh nổi tiếng nhất ẩm thực Thái Lan, kết hợp vị chua, cay, mặn và hơi ngọt. Phiên bản tôm, tom yum kung, được đưa vào Danh sách Đại diện Di sản Văn hóa Phi vật thể của Nhân loại của UNESCO vào tháng 12 năm 2024. Món canh có hai loại chính:
- Tom yum nam sai: Loại đơn giản làm từ nước dùng trong, nhẹ.
- Tom yum nam khon: Loại kem hơn, màu cam, được đặc bằng sữa hoặc ớt xay rang (nam prik pao).
Cách dùng đúng các thảo mộc thơm
Hương thơm của tom yum đến từ bộ ba sả, lá chanh kaffir và gừng riềng. Các nguyên liệu này được nấu để cho hương vị; chúng thường không ăn và để lại trong tô khi ăn. Để dùng đúng cách:
- Bỏ lớp vỏ ngoài cứng của sả, giã dập thân sả bằng lưng dao và cắt thành khúc.
- Bỏ gân giữa lá chanh kaffir và xé lá bằng tay.
- Thái gừng riềng lát mỏng; nó nồng nàn và thơm thông hơn gừng thường, nên đừng cho quá nhiều.
Nước cốt chanh nên thêm vào cuối cùng, sau khi đã tắt bếp. Nước chanh đun lâu có thể bị đắng và mất vị chua tươi. Tôm cũng chỉ cho vào phút chót; nấu quá lâu tôm sẽ dai.
Câu hỏi thường gặp
Gừng riềng và gừng có giống nhau không?
Chúng có quan hệ họ hàng, nhưng gừng riềng có mùi thơm tươi, nồng nàn, kiểu thông. Gừng thường có thể thay thế, nhưng hương vị sẽ khác.
Thay nước mắm bằng gì?
Nước tương thêm chút muối; hương vị sẽ kém "Thái" hơn.
Làm chay được không?
Được. Dùng nước dùng rau, đậu phụ và nhiều nấm, thay nước mắm bằng nước tương.
Nguồn và đọc thêm
- UNESCO – Tomyum Kung (Danh sách Đại diện Di sản Văn hóa Phi vật thể của Nhân loại, 2024)
- Cục Du lịch Thái Lan – Tom yum kung
Để lại bình luận
Địa chỉ email của bạn sẽ không được công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *