İçeriğe geç

Dünyayı aydınlatan bilgi

II. Ramses: Kadeş Savaşı ve Tarihin Bilinen İlk Barış Antlaşmasının Firavunu

II. Ramses, Mısır’ın 19. hanedanından, MÖ 1279–1213 yılları arasında yaklaşık 66 yıl hüküm süren firavundur. Hititlerle yaptığı Kadeş Savaşı’nın ardından imzalanan antlaşma, metni günümüze ulaşan en eski barış antlaşmalarından biridir. Ebu Simbel tapınakları onun döneminin en ünlü eserleridir.

II. Ramses: Kadeş Savaşı ve Tarihin Bilinen İlk Barış Antlaşmasının Firavunu

Ramses, Firavun I. Seti’nin oğludur ve gençliğinde babasıyla birlikte seferlere katıldı. MÖ 1279 civarında tahta çıktı ve Mısır tarihinin en uzun saltanatlarından birini sürdü.

Kadeş Savaşı

Saltanatının beşinci yılında, MÖ 1274 civarında, bugünkü Suriye’deki Kadeş yakınlarında Hitit Kralı II. Muvatalli’nin ordusuyla savaştı. Ramses tapınak duvarlarında bu savaşı büyük bir zafer olarak anlattı; ancak tarihçiler savaşın kesin bir sonuç vermediğini kabul eder.

Barış antlaşması

Yıllar süren çatışmalardan sonra MÖ 1259 civarında Ramses ile Hitit Kralı III. Hattuşili arasında bir barış antlaşması imzalandı. Antlaşmanın Hitit başkenti Hattuşa’da (Çorum, Boğazköy) bulunan Akadca kil tablet nüshası bugün İstanbul Arkeoloji Müzeleri’nde sergilenmektedir. Mısırca nüshası ise Karnak ve Ramesseum duvarlarında yer alır.

Yapıları

Ramses döneminde Nil Deltası’nda yeni başkent Pi-Ramses kuruldu. Nubya’daki Ebu Simbel tapınakları, Teb’deki Ramesseum ve Karnak’taki eklemeler bu dönemin ünlü eserleridir. Ebu Simbel tapınakları 1960’larda Asvan Barajı gölünden korunmak için UNESCO önderliğinde parçalanarak daha yükseğe taşındı.

Ölümü

Ramses MÖ 1213 civarında 90 yaşına yakın öldü. Mumyası bugün Kahire’deki Ulusal Mısır Uygarlığı Müzesi’nde bulunmaktadır; yerine oğlu Merneptah geçti.

Nefertari ve kalabalık kraliyet ailesi

Ramses'in "büyük kraliyet eşi" Nefertari, dönemin anıtlarında kocasının yanında en sık görülen kraliçedir. Ebu Simbel'deki küçük tapınak tanrıça Hathor ile birlikte ona adanmıştır; bir kraliçenin firavunla aynı boyda heykellerle gösterilmesi o dönem için alışılmış değildi. Nefertari'nin Kraliçeler Vadisi'ndeki mezarı (QV66) 1904'te İtalyan arkeolog Ernesto Schiaparelli tarafından bulundu; duvar resimleri 1986–1992 yılları arasında Getty Koruma Enstitüsü ile Mısır Eski Eserler Kurumu'nun ortak çalışmasıyla korumaya alındı. Ramses'in çok sayıda eşinden yüzü aşkın çocuğu olduğu kabul edilir; oğulları için yapılan büyük mezar KV5, 1995'te Kent Weeks'in ekibi tarafından yeniden incelenerek dünyaca duyuruldu.

Hitit prensesiyle evlilik ve kraliçe mektupları

Barış antlaşmasından yaklaşık on üç yıl sonra, saltanatının 34. yılında Ramses, Hitit Kralı III. Hattuşili'nin kızıyla evlendi. Prensese Mısır'da Maathorneferure adı verildi; olay Ebu Simbel'deki "Evlilik Steli"nde anlatılır. Hattuşa arşivlerinde bulunan Akadca mektuplar, iki saray arasındaki yazışmanın ne kadar yoğun olduğunu gösterir. Bu mektupların bir kısmı Hitit Kraliçesi Puduhepa ile Ramses arasındadır; kraliçe, çeyizin gecikmesi gibi konuları kendi adıyla tartışır. Bu belgeler, eski Yakın Doğu diplomasisinde kraliçelerin de söz sahibi olabildiğini gösteren nadir kaynaklardandır.

Sed bayramları ve bilgin prens Khaemwaset

Mısır geleneğinde firavunun gücünü yenilediğine inanılan Sed bayramı, genellikle saltanatın 30. yılında kutlanır, sonra birkaç yılda bir tekrarlanırdı. Ramses'in uzun saltanatı boyunca 13 ya da 14 Sed bayramı kutladığı kabul edilir; bu sayı kendisinden önceki hiçbir firavunda görülmez. Bayramların düzenlenmesinde oğlu Khaemwaset önemli rol oynadı. Memfis'te tanrı Ptah'ın başrahibi olan Khaemwaset, eski firavunlara ait piramit ve tapınakları onarttırıp üzerlerine kimin yaptırdığını belirten yazıtlar ekletti. Bu nedenle bazı araştırmacılar onu yarı şakayla "ilk Mısırbilimci" diye anar.

Mumyanın yolculukları ve Ozymandias

Ramses'in mumyası 1881'de Deir el-Bahri'deki toplu saklama mezarında bulundu; antik çağda mezar soygunlarından korumak için rahipler tarafından oraya taşınmıştı. 1976'da mumyadaki mantar sorununun tedavisi için Paris'e götürüldü ve Musée de l'Homme'da koruma işleminden geçirildi. 3 Nisan 2021'de düzenlenen "Firavunların Altın Geçidi" töreniyle 22 kraliyet mumyası Tahrir'deki Mısır Müzesi'nden yeni Ulusal Mısır Uygarlığı Müzesi'ne taşındı; Ramses de bunların arasındaydı. Firavunun adı Batı edebiyatında da yaşar: İngiliz şair Percy Bysshe Shelley'nin 1818'de yayımlanan "Ozymandias" şiiri, Ramses'in taht adı Usermaatre'nin Yunanca biçiminden esinlenir.

Kaynaklar ve ileri okuma

  1. Encyclopaedia Britannica, “Ramses II” maddesi.
  2. İstanbul Arkeoloji Müzeleri, Kadeş Antlaşması tableti.
  3. UNESCO Dünya Mirası, “Nubian Monuments from Abu Simbel to Philae”.
  4. K. A. Kitchen – Pharaoh Triumphant: The Life and Times of Ramesses II (Aris & Phillips, 1982)
  5. Getty Conservation Institute – Nefertari Wall Paintings Conservation Project (1986–1992)
  6. Ulusal Mısır Uygarlığı Müzesi (NMEC) – Kraliyet mumyaları salonu

Merak edilenler

II. Ramses kimdir? II. Ramses, Mısır’ın 19. hanedanından, MÖ 1279–1213 yılları arasında yaklaşık 66 yıl hüküm süren firavundur.

II. Ramses ne zaman hüküm sürdü? Hükümdarlık dönemi: MÖ 1279 – 1213.

II. Ramses’in babası kimdir? Babası: I. Seti.

II. Ramses’in en ünlü savaşı hangisidir? Ünlü savaş: Kadeş, MÖ 1274 civarı.

Paylaş
YulaHub'ı takip edinGünün en önemli haberlerini ilk siz öğrenin.
RSS

Bir yorum bırakın

E-posta adresiniz yayınlanmayacaktır. Gerekli alanlar * ile işaretlenmiştir