Ο Δαρείος προέρχονταν από ένα κλάδο της Αχαιμενιδικής οικογένειας. Μετά τον θάνατο του Καμβύση Β΄ το 522 π.Χ., αυτός και μια ομάδα ευγενών σκότωσαν τον άνδρα που είχε καταλάβει τον θρόνο ισχυριζόμενος ότι ήταν ο Βάρδυιας, γιος του Κύρου (κατά τον Δαρείο, ένας ψεύτης ιερέας με όνομα Γαουμάτα), και ο Δαρείος έγινε βασιλιάς. Στη συνέχεια καταστέλλει επαναστατήσεις σε όλη την αυτοκρατορία.
Η Επιγραφή του Μπιχιστούν
Ο Δαρείος έβαλε να γλυφτεί η ιστορία της άνοδός του στην εξουσία και των νικών του στους βράχους του Μπιχιστούν στη δυτική Ιράν σε τρεις γλώσσες: Αρχαία Περσική, Ελαμίτικη και Βαβυλωνική. Η αντιγραφή της επιγραφής από τον Χένρι Ρόλινσον τον 19ο αιώνα βοήθησε σημαντικά την αποκωδικοποίηση της κουνειφόρμης γραφής. Η επιγραφή βρίσκεται στη Λίστα Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO.
Τάξη του κράτους
Διαιρέθηκε την αυτοκρατορία σε σατραπείες που ηγούνταν διοικητές και ρυθμίσει τη φορολογία. Σταθμοί χτίστηκαν κατά μήκος της Βασιλικής Οδού από τη Σάρδεις στη Σούσα. Χάραξε ο χρυσός δαρεικός, ωρύχτηκε ένα κανάλι μεταξύ του Νείλου και της Ερυθράς Θάλασσας, και άρχισαν τα εργαστήρια για την τελετουργική πρωτεύουσα της Πέρσεπολης.
Εκστρατείες
Περίπου το 513 π.Χ. πέρασε στην Ευρώπη πάνω σε γέφυρα από πλοία πάνω στον Βόσπορο για να εκστρατειάσει κατά των Σκυθών. Καταστέλλει την Ιωνική Επανάσταση που ξεκίνησε το 499 π.Χ., αλλά ο στρατός που έστειλε στην Ελλάδα ήττησαν οι Αθηναίοι στον Μαραθώνα το 490 π.Χ. Ο Δαρείος πέθανε το 486 π.Χ. ενώ προετοίμαζε νέα εκστρατεία και ταφθηκε στον βραχοτοιχο τάφο του στο Νακς-ε Ροστάμ.
Πέρσεπολη και τα αναγλύφια του Απαδανά
Περίπου το 518 π.Χ. ο Δαρείος άρχισε να χτίζει την Πέρσεπολη στην περιοχή του Φάρς στη σημερινή νότια Ιράν. Η πόλη σχεδιάστηκε ως τελετουργικό κέντρο που εμφάνιζε τη δύναμη της βασιλείας. Τα αναγλύφια στις σκαλοπόδιες της αίθουσας της ακροάσεως, του Απαδανά, δείχνουν πρέσβεις περισσότερων από είκοσι λαών της αυτοκρατορίας, καθένας με τη δική του στολή, να φέρνουν δώρα στον βασιλιά: οι Λυδοί φέρουν βάζα, οι Βαβυλώνιοι υφάσματα και οι Ινδοί χρυσόσβουρο. Χιλιάδες ηλαμίτικες πηλίνες πλάκες που βρέθηκαν στις ανασκαφές του Πανεπιστημίου του Σικάγου τη δεκαετία του 1930 καταγράφουν μερίδες σίτου, κρασί και μπύρας που δόθηκαν στους εργάτες· αυτοί οι «Πίνακες Φρούρισης της Πέρσεπολης» είναι από τις πλουσιότερες πηγές που δείχνουν την καθημερινή διοίκηση στην εποχή του Δαρείου.
Το ανάκτορο στη Σούσα και το θεμελιωτικό του χάρτι
Ο Δαρείος χτίσει επίσης ένα μεγάλο ανάκτορο στη Σούσα, την παλαιά πόλη της Ελαμίδας. Η θεμελιωτική επιγραφή του ανακτόρου αναφέρει ότι τα υλικά φέρθηκαν από κάθε γωνία της αυτοκρατορίας: κέδρος από τον Λίβανο, χρυσός από τη Σάρδεις και την Βακτριανή, λάπις λάζουλι από τη Σογδιανή και ελεφαντοστόμιο από την Κους (Νουβία) και την Ινδία· ο λίθος εργάστηκε από Ιώνες και Σαρδιανούς, και Αιγύπτιοι και Βαβυλώνιοι εργάστηκαν και αυτοί στην οικοδόμηση. Η βάση μιας ακεφάλου αγάλματος του Δαρείου που βρέθηκε στη Σούσα το 1972, η οποία φαίνεται να είχε φτιαχτεί στην Αίγυπτο, καταγράφει τους λαούς που υπήρχαν υπό την αυτοκρατορία. Αυτά τα έγγραφα δείχνουν ξεκάθαρα ότι ο Δαρείος ήθελε να παρουσιάσει το κράτος του ως δομή πολλών λαών.
Ο Δαρείος στην Αίγυπτο: το κανάλι και οι ναοί
Ενώ έφερε την Αίγυπτο υπό περσικό έλεγχο, ο Δαρείος φρόντισε να σέβεται τις τοπικές παραδόσεις. Σύμφωνα με ένα μεταγενέστερο δημοτικό κείμενο, διέταξε τη συλλογή των νόμων της Αιγύπτου. Οι στήλες που στήθηκαν κατά μήκος του δρόμου για να εορταστεί η ολοκλήρωση του καναλιού που συνδέει τον Νείλο με την Ερυθρά Θάλασσα είχαν επιγραφές σε Αρχαία Περσική, Ελαμίτικη, Βαβυλωνική και αιγυπτιακά ιερογλυφικά. Η κατασκευή και η διακόσμηση του Ναού του Χίμπις στην οάση Χάργκα στη Δυτική Έρημο ανήκουν επίσης σε μεγάλο βαθμό στη βασιλεία του. Αυτή η προσέγγιση είναι ένα από τα παραδείγματα που δείχνουν ότι οι περσικοί βασιλιάδες άρχιζαν τις υποταγμένες χώρες δείχνοντας σεβασμό στους τοπικούς θεούς και παραδόσεις.
Αχούρα Μαζντά και βασιλική ιδεολογία
Οι επιγραφές του Δαρείου επισημαίνουν επαναληπτικά ότι έλαβε τη βασιλεία του «με την χάρη του Αχούρα Μαζντά». Στον Μπιχιστούν περιγράφει όσους τον αντέστησαν ως πράττοντες «μέσω του Ψεύδους» και θεωρεί την προστασία της αλήθειας και της δικαιοσύνης ως ουσιώδες καθήκον ενός βασιλέα. Στην επιγραφή του τάφου του στο Νακς-ε Ρουστάμ λέει επίσης ότι ήταν δίκαιος άρχοντας που δεν έκανε άδικο ούτε στους ισχυρούς ούτε στους αδύναμους. Πόσο ο Δαρείος ακολούθησε τη διδασκαλία του Ζωροάστρη διαφωνείται μεταξύ των ερευνητών· αλλά η αντίθεση «αλήθεια και Ψέμα» βρίσκεται στο κέντρο της πολιτικής του γλώσσας.
Πηγές και επιπλέον ανάγνωση
- Επιγραφή Μπιχιστούν (Παγκόσμια Κληρονομιά UNESCO, «Μπισουτούν»).
- Ηρόδοτος, Ιστορίες, βιβλία III–VI.
- Encyclopaedia Britannica, «Darius I».
- Amélie Kuhrt – The Persian Empire: A Corpus of Sources from the Achaemenid Period (Routledge, 2007)
- Pierre Briant – From Cyrus to Alexander: A History of the Persian Empire (Eisenbrauns, 2002)
- University of Chicago ISAC – Persepolis Fortification Archive Project
Αφήστε ένα σχόλιο
Η διεύθυνση email σας δεν θα δημοσιευθεί. Τα απαιτούμενα πεδία επισημαίνονται με *