Al-Nasir là con trai của caliph al-Mustadi và trở thành caliph năm 1180. Đã lâu lắm các caliph Abbasid bị kiểm soát chính trị bởi các Buyid rồi đến Seljuk, nhưng từ giữa thế kỷ 12 họ bắt đầu giành lại quyền lực tại Iraq.
Khôi phục quyền lực chính trị
Al-Nasir hợp tác với Khwarazmshah Tekish chống lại vị sultans Seljuk cuối cùng của Iraq, Tughril III, người bị Tekish đánh bại và giết năm 1194, chấm dứt áp lực Seljuk lên Baghdad. Al-Nasir mở rộng quyền cai trị trực tiếp của chế độ caliph tại và quanh Iraq, nhưng quan hệ với các Khwarazmshah hiện nay mạnh lên đã xấu đi.
Futuwwa
Khoáng sáng độc đáo nhất của Al-Nasir là hợp nhất dưới sự bảo trợ của chế độ caliph các hội anh em futuwwa, dựa trên các đức hạnh như hào phóng, trung thực và tương trợ. Ông tự gia nhập futuwwa và ràng buộc các vị vua chúa vào đó bằng cách gửi cho họ quần futuwwa. Mối liên hệ hình thành với các sultans Seljuk của Rum được cho là đã góp phần vào sự phát triển của tổ chức akhi tại Anatolia.
Văn hóa và cái chết
Al-Nasir xây dựng các madrasa, ribat và thư viện tại Baghdad và phái vị Sufi nổi tiếng Shihab al-Din al-Suhrawardi làm đặc phái của mình đến Anatolia và các vùng đất khác. Ông qua đời tại Baghdad năm 1225; ba mươi ba năm sau Baghdad sẽ bị người Mông Cổ chiếm lấy.
Các môn thể thao của futuwwa: bồ câu và bắn cung
Tổ chức futuwwa của Al-Nasir không giới hạn ở các đức hạnh đạo đức. Caliph còn quy định việc nuôi dưỡng và đua bồ câu truyền tin cũng như môn bắn các viên đất nung nhỏ bằng cung, cả hai đều phổ biến trong các vòng futuwwa. Quyền tham gia các hoạt động này gắn liền với các ràng buộc futuwwa được caliph phê chuẩn. Nhờ đó, người từ các tầng lớp xã hội khác nhau được đưa lại với nhau dưới một thể chế chung gắn với caliph.
Cuộc khủng hoảng với các Khwarazmshah
Sau khi chấm dứt Seljuk Iraq, đối thủ mạnh nhất của al-Nasir trở thành các Khwarazmshah. Khwarazmshah Muhammad yêu cầu caliph cho đọc tên ông trong khutba thứ Sáu và ban cho ông những quyền lực mà Seljuk từng nắm tại Baghdad. Khi caliph từ chối, Muhammad tiến quân về Baghdad năm 1217; tuy nhiên, quân đội ông bị vây hãm bởi thời tiết mùa đông khắc nghiệt ở dãy núi Zagros và buộc phải quay đầu. Một số nguồn viết rằng al-Nasir đã xúi giục người Mông Cổ chống lại các Khwarazmshah; các nhà sử học đối xử với lời 주장 này với sự hoài nghi.
Sự hòa giải với Alamut
Một trong những phát triển nổi bật dưới triều đại al-Nasir là sự hòa giải với lãnh đạo Nizari Ismaili tại Alamut. Năm 1210 Hasan III, vị thống trị mới của Alamut, tuyên bố tuân theo Hồi giáo Sunni và công nhận quyền威 của caliph. Al-Nasir chấp nhận sự thay đổi này và trao cho lãnh đạo Ismaili sự công nhận chính thức. Sự hòa giải này được xem là một phần trong nỗ lực của caliph củng cố quyền lực chính trị trong khu vực bằng cách nhấn mạnh sự thống nhất tôn giáo.
Hadith và các vòng tròn học tập
Bên cạnh hoạt động chính trị, al-Nasir cũng gắn bó chặt chẽ với các vòng tròn học thuật. Theo các nguồn sử, chính ông truyền đạt hadith và cấp phép truyền đạt trong lĩnh vực này cho nhiều học giả; tiêu đề của một bộ sưu tập hadith do ông biên soạn cũng được nhắc đến trong các tư liệu. Những hoạt động này của caliph, cũng như phong trào futuwwa, liên quan đến mục tiêu đoàn kết các trường phái và nhóm xã hội khác nhau quanh thể chế caliph. Baghdad vẫn là một trung tâm học thuật quan trọng trong giai đoạn này.
Cổng Talisman
Một trong những công trình nổi bật nhất do al-Nasir xây dựng tại Baghdad là Cổng Talisman (Bab al-Tilsim) ở tường thành phía đông. Nó nổi tiếng với bia ký năm 1221 và phù điêu hình một nhân vật ngồi được bao quanh bởi các con rồng. Cổng này tồn tại hàng thế kỷ, nhưng bị phá hủy năm 1917, trong Chiến tranh Thế giới Thứ nhất, khi đạn dược lưu trữ đó bởi quân Ottoman rút lui bị nổ tung. Những bức ảnh chụp phù điêu là hồ sơ quan trọng cho các nhà nghiên cứu ngày nay.
Ch triều Abbasid dài nhất và những người kế vị
Thời kỳ caliph của Al-Nasir, kéo dài khoảng 45 năm, được coi là triều đại lâu nhất trong số các caliph Abbasid tại Baghdad. Con trai ông al-Zahir, người kế vị, chỉ nắm caliph khoảng chín tháng. Cháu trai ông al-Mustansir, người lên ngôi tiếp theo, đã xây dựng Madrasa Mustansiriya, khai trương năm 1233 và vẫn còn đứng đến ngày nay. Madrasa này được coi là một trong những thể chế lớn đầu tiên nơi cả bốn trường phái pháp lý Sunni được dạy cùng nhau.
Nguồn và đọc thêm
- Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, “Nâsır-Lidînillâh” and “Fütüvvet”.
- Ibn al-Athir, al-Kamil fi’l-tarikh.
- Encyclopaedia Britannica, “al-Nāṣir”.
- Angelika Hartmann, an-Nāṣir li-Dīn Allāh (1180–1225): Politik, Religion, Kultur in der späten ʿAbbāsidenzeit, Walter de Gruyter, 1975
- Turkish Religious Foundation Encyclopedia of Islam (TDV), "Hasan III (Alamut)" and "Bağdat" entries
- Turkish Religious Foundation Encyclopedia of Islam (TDV), "Müstansıriye Medresesi" entry
Để lại bình luận
Địa chỉ email của bạn sẽ không được công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *