Shakshuka, kökeni Kuzey Afrika'ya, özellikle Mağrip mutfağına dayanan ve bugün Orta Doğu'dan Avrupa'ya pek çok ülkede sevilen bir yemektir. Menemene benzese de yumurtalar karıştırılmaz, sosun içinde bütün hâlde pişirilir ve baharatları daha belirgindir.
Shakshuka, Kuzey Afrika’da, özellikle Tunus ve Libya’da doğduğu kabul edilen ve bugün İsrail’den Orta Doğu’nun pek çok ülkesine kadar sevilen bir yemektir. Domates ve biberli baharatlı sosun içinde yumurtaların pişmesi açısından menemene benzer; ancak yumurtalar karıştırılmaz, kimyon ve kırmızı biber gibi baharatlar da daha belirgindir.
Malzemeler
- 2 yemek kaşığı zeytinyağı
- 1 adet kuru soğan
- 1 adet kırmızı kapya biber
- 2 diş sarımsak
- 4 adet olgun domates (ya da 1 kutu doğranmış domates)
- 1 tatlı kaşığı kimyon
- 1 tatlı kaşığı tatlı toz biber (paprika)
- Yarım çay kaşığı pul biber
- 4-5 adet yumurta
- Tuz, karabiber
- Servis için taze maydanoz ya da kişniş, beyaz peynir (isteğe bağlı)
Hazırlanışı
- Derin bir tavada zeytinyağını ısıtın, doğranmış soğan ve biberi yumuşayana kadar soteleyin.
- Sarımsak ve baharatları ekleyip 1 dakika kavurun.
- Domatesleri ekleyip kısık ateşte 10 dakika, sos koyulaşana kadar pişirin. Tuz ve karabiber ekleyin.
- Kaşıkla sosun içinde çukurlar açın ve yumurtaları bu çukurlara kırın.
- Tavanın kapağını kapatıp yumurtaların beyazı pişene, sarısı akışkan kalana kadar 5-7 dakika pişirin.
- Üzerine yeşillik ve isteğe göre ufalanmış peynir serpip ekmekle sıcak servis edin.
Püf noktaları
- Yumurtaları kırmadan önce sosun yeterince koyulaşması, yumurtaların dağılmasını önler.
Tarihçesi
Shakshuka, Kuzey Afrika’nın Mağrip bölgesinden — Tunus, Libya, Cezayir ve Fas’tan — gelen bir yemektir; adının “karışım” anlamına geldiği düşünülür. 20. yüzyılda Tunus ve Libya kökenli Yahudi göçmenlerle birlikte İsrail’de de çok popüler hâle geldi ve bugün Orta Doğu’dan Avrupa’ya kahvaltı ve brunch menülerinin klasiklerinden biri. Türk mutfağındaki menemen ile akrabadır; en belirgin farkı, yumurtaların çırpılmadan sosun içinde bütün olarak pişirilmesi ve kimyon, kırmızı biber gibi baharatların kullanılmasıdır.
Servis ve saklama
- Pişirdiğiniz tavada, sıcak sıcak ve sosu sıyırmak için bol ekmekle servis edin; üzerine taze kişniş veya maydanoz serpin.
- Domates sosunu önceden hazırlayıp buzdolabında 3 güne kadar saklayabilirsiniz; yumurtaları her zaman servis öncesi ekleyin.
- Yumurtalı hâliyle bekletmek ve yeniden ısıtmak önerilmez.
Shakshuka'nın akrabaları: menemenden huevos rancheros'a
Domates sosunda pişen yumurta, pek çok mutfakta kendine özgü bir biçimde karşımıza çıkar. Bu yemekleri ayıran şey çoğunlukla baharat, sosun kıvamı ve yumurtanın nasıl pişirildiğidir:
- Menemen: Türk mutfağında domates, biber ve yumurta tavada birlikte pişirilir; yumurta çoğunlukla karıştırılır, shakshuka'da ise bütün kalır.
- Uova in purgatorio: Güney İtalya'da “arafta yumurta” adıyla bilinen, sarımsaklı ve acı biberli domates sosunda pişen yumurtadır.
- Huevos rancheros: Meksika'da sahanda yumurtanın mısır tortilla üzerinde, domates-biber salsasıyla servis edildiği bir kahvaltıdır.
Shakshuka ise Kuzey Afrika kökenli olup kimyon, kırmızı toz biber ve çoğu zaman harissa ile tatlandırılır.
Yumurtanın kıvamını ayarlamak ve güvenli pişirme
Shakshuka'da hedef, beyazı tamamen pişmiş, sarısı ise isteğe göre akışkan kalan yumurtadır. Bunun için sos koyulaştıktan sonra kaşıkla küçük çukurlar açılır, yumurtalar bu çukurlara kırılır ve tava kapağı kapatılarak kısık ateşte 5–8 dakika pişirilir. Kapak, üstteki beyazın da buharla pişmesini sağlar.
ABD Tarım Bakanlığı Gıda Güvenliği Servisi (FSIS), yumurtanın beyazı ve sarısı katılaşana kadar pişirilmesini önerir. Hamileler, küçük çocuklar, yaşlılar ve bağışıklığı zayıf kişiler için akışkan sarı yerine iyice pişmiş yumurta daha güvenli bir seçimdir.
Sık sorulan sorular
Shakshuka ile menemen arasındaki fark nedir?
Menemende yumurta sosla karıştırılır; shakshukada ise yumurtalar sosun içinde bütün olarak pişer ve kimyon gibi baharatlar kullanılır.
Yumurtalar ne kadar pişirilmeli?
Akı pişmiş, sarısı akışkan kalacak şekilde 6–8 dakika kapak kapalı pişirmek klasik sonuçtur.
Kaynaklar ve ileri okuma
- USDA FSIS – Shell Eggs from Farm to Table
- Encyclopaedia Britannica – Shakshuka
Bir yorum bırakın
E-posta adresiniz yayınlanmayacaktır. Gerekli alanlar * ile işaretlenmiştir