Στη δεκαετία του 370 οι Ούννοι διέβησαν τον Βόλγα και προέβησαν δυτικά. Υπό έναν ηγέτη που ονομάζεται στις πηγές Βαλαμبير κατέλυσαν πρώτα τους Αλανούς και μετά, περίπου το 375, τους Οστρογότθους. Φεύγοντας τους Ούννους, οι Βιζιγότθοι ζήτησαν καταφύγιο στην Ρωμαϊκή επικράτεια· αυτές οι μετακινήσεις άρχισαν το μεγάλο κύμα των μεταναστεύσεων που γνωρίζεται στην ευρωπαϊκή ιστορία ως Περίοδος των Μεταναστεύσεων.
Σχέσεις με τη Ρώμη
Από την αρχή του 5ου αιώνα οι Ούννοι ενίσχυσαν κατά του Δανούβιου υπό τον Ούλδιν και τον Ρούα και μετέφεραν το κέντρο τους στη Παννονία. Έλαβαν τακτικά φόρο από την Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία και μερικές φορές συμμαχήθηκαν με τη Δυτική.
Η εποχή του Αττίλα
Το 434 ο Ρούα διαδόθηκε από τους ανιψιούς του Μπλέντα και Αττίλα· από περίπου το 445 ο Αττίλα άρχισε μόνος του. Εκstrateύτηκε στα Βαλκάνια, τη Γαλλία (451) και την Ιταλία (452), και η αυτοκρατορία άρχιζε πολλούς λαούς σε ευρύ χώρο από τον Ρήνο μέχρι βόρεια της Μαύρης Θάλασσας.
Κατάρρευση
Ο Αττίλα πέθανε το 453. Εκμεταλλευόμενοι τη διαμάχη μεταξύ των γιών του, οι υποταγμένοι λαοί επανέστησαν και νίκησαν τους Ούννους στη Μάχη του Νέδαο το 454. Ο γιος του Αττίλα Ντεγκίζιτς σκοτώθηκε πολεμώντας την Ανατολική Αυτοκρατορία το 469, ενώ ένας άλλος γιος, ο Ερνάκ, αναχώρησε βόρεια της Μαύρης Θάλασσας. Αυτή η ημερομηνία λαμβάνεται ως το τέλος της Ουγγρικής Αυτοκρατορίας στην Ευρώπη.
Προέλευση
Η τουρκική ιστοριογραφία θεωρεί τους ευρωπαϊκούς Ούννους ως συνέχεια των ασιατικών Ούννων (Σιόνγκνου) και ως τουρκικό κράτος. Στην διεθνή επιστήμη η γλώσσα των Ούννων και η σχέση τους με τους Σιόνγκνου παραμένουν αντικείμενο διαφωνίας.
Η περιγραφή της πρεσβείας από τον Πρίσκου
Η πιο ζωντανή μαρτυρία για την εσωτερική ζωή των Ούννων προέρχεται από τον ιστορικό Πρίσκο, ο οποίος ταξίδεψε στο γενικό επιτελείο του Αττίλα με μια ανατολική ρωμαϊκή πρεσβεία το 449. Ο Πρίσκος περιγράφει, σε ένα οικισμό που περιτριγυριζόταν από ξύλινα τείχη στην πεδιάδα βόρεια του Δανούβιου, κτίρια παλάτιου από λειασμένα ξύλα και κοντινά λουτρά από πέτρα. Αναφέρει ότι στο δείπνο οι καλεσμένοι έτρωγαν και έπιναν από χρυσά και ασημένια αγγεία, ενώ ο Αττίλα χρησιμοποιούσε ένα απλό ξύλινο ποτήρι και ντυνόταν χωρίς περιττότητες. Η σημείωση του ότι στην αύλη μιλούσαν ουγγρικά, γοτθικά και λατινικά δείχνει τον πολυγλωσσικό χαρακτήρα της αυτοκρατορίας. Το έργο του Πρίσκου έχει διασωθεί μόνο σε αποσπάσματα, μέσω αναφορών μεταγενέστερων συγγραφέων.
Πολεμική τέχνη: οι ιππεύς τοξότες
Ο κύριος λόγος που οι Ούννοι είχαν τόσο μεγάλη επίδραση στην Ευρώπη ήταν ο στέππικος στυλ της ιππικής τοξοβολίας. Οι σύνθετοι τόξα ενισχυμένα με πιάτα από οστά επέτρεπαν ισχυρές βολές από απόσταση· οι μονάδες επιτίθεταν γρήγορα και αναχωρούν, μετά επιστρέφοντας μετά τη σκορπισμό του εχθρού. Αν και ο ρωμαϊκός ιστορικός Αμμιανός Μαρκελλίνος περιγράφει τους Ούννους με εχθρική γλώσσα, δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην ταχύτητά τους και την δεξιότητά τους στην ιππεία. Με την πάροδο του χρόνου η πεζική των γερμανικών λαών που ήταν υποταγμένοι στους Ούννους συμμετείχε και στο ουγγρικό στρατό· στη Μάχη των Καταλαυνιακών Πεδίων το 451 υπήρχαν Γότθοι στις τάξεις και των δύο πλευρών.
Υποταγμένοι λαοί και διοίκηση
Η Ουγγρική Αυτοκρατορία δεν αποτελούνταν από έναν μόνο λαό· πολλοί λαοί όπως οι Γεπίδες, Οστρογότθοι, Σκίροι, Ρούγιοι και Αλανοί ήταν υποταγμένοι στον ουγγρικό άρχοντα και διοικούταν από τους δικούς τους ηγέτες. Ο βασιλιάς των Γεπίδων Αρδαρίκ και ο ηγέτης των Οστρογότθων Βαλαμίρ ήταν στον στενότερο κύκλο του Αττίλα. Ο Πρίσκος αναφέρει ότι εμπιστοσύνη σύμβουλοι όπως ο Ονέγεσιος και ανώτατοι αρχοντες υπηρέτησαν δίπλα στον Αττίλα και ότι φόροι και στρατιώτες συλλέγονταν από τους υποταγμένους λαούς. Αυτή η χαλαρή δομή λειτουργούσε όσο υπήρχε ισχυρός άρχοντας, αλλά διαλύθηκε γρήγορα μετά τον θάνατο του Αττίλα.
Αρχαιολογικά ίχνη και μεταγενέστερες αντηχήσεις
Πρωτοπόροι μεταξύ των ευρημάτων που συνδέονται με τους Ούννους είναι μεγάλοι χαλκοί λέβητες που βρέθηκαν σε ευρύ χώρο από την Ουγγαρία μέχρι την Κεντρική Ασία· πιστεύεται ότι χρησιμοποιούνταν σε τελετές. Το έθος της τεχνητής διαμόρφωσης του κρανίου εξαπλώθηκε και στην Κεντρική Ευρώπη κατά την ουγγρική περίοδο. Ο γιος του Αττίλα Ερνάκ αναγνωρίζεται από μερικούς ερευνητές με τον Ιρνικ στο "Νομινάλια των Βουλγαρικών Χανών", το οποίο καταγράφει τα ονόματα των βουλγαρικών αρχόντων. Το όνομα των Ούννων και η φιγούρα του Αττίλα ζούσαν στα μεσαιωνικά γερμανικά έπη, ειδικά στο Νιμπελούγκενλιντ υπό το όνομα "Ετσέλ".
Πηγές και επιπλέον ανάγνωση
- Πρίσκος, Ιστορία αποσπάσματα.
- Τουρκία Διγιάνετ Βακφί Ισλάμ Ανσικλοπεντσί, “Χουνλαρ”.
- Encyclopaedia Britannica, “Hun”.
- R. C. Blockley – The Fragmentary Classicizing Historians of the Later Roman Empire, vol. II (αποσπάσματα του Πρίσκου, 1983)
- Ammianus Marcellinus, Res Gestae, Βιβλίο XXXI
- E. A. Thompson – The Huns (Blackwell, 1996)
Αφήστε ένα σχόλιο
Η διεύθυνση email σας δεν θα δημοσιευθεί. Τα απαιτούμενα πεδία επισημαίνονται με *