Οι περισσότεροι από εμάς έχουμε βιώσει πώς το μυαλό κουράζεται καθώς η λίστα με τις εκκρεμότητες μεγαλώνει: εργασιακά έργα, λογαριασμοί, άτομα που πρέπει να καλέσουμε και ημιτελείς ιδέες συνεχίζουν να περιστρέφονται σε μια γωνιά του μυαλού μας. Η μέθοδος που εισήγαγε ο σύμβουλος παραγωγικότητας David Allen στο βιβλίο του το 2001 με τίτλο “Getting Things Done”, γνωστή απλώς ως GTD, προσφέρει μια απλή αλλά ισχυρή απάντηση σε αυτό το πρόβλημα: μην κρατάτε τις εργασίες στο κεφάλι σας· μεταφέρετέ τις σε ένα σύστημα που εμπιστεύεστε. Σε αυτό το άρθρο εξηγούμε πώς λειτουργεί το GTD και πώς μπορεί να προσαρμοστεί στην καθημερινή ζωή.
Ποια είναι η κεντρική ιδέα του GTD;
Το σημείο εκκίνησης της μεθόδου του Allen είναι το εξής: το μυαλό είναι εξαιρετικό για να παράγει ιδέες, αλλά κακό εργαλείο για να τις αποθηκεύει. Κάθε ημιτελής εργασία που κρατάμε στο κεφάλι μας καταλαμβάνει συνεχώς μέρος της προσοχής μας και καθιστά πιο δύσκολη τη συγκέντρωση. Το GTD στοχεύει στη μεταφορά αυτών των «ανοιχτών βρόχων» έξω από το μυαλό σε ένα αξιόπιστο σύστημα, απελευθερώνοντας το μυαλό για να συγκεντρωθεί στην εργασία που έχετε μπροστά σας. Ο Allen το περιγράφει αυτό με την εικόνα ενός μυαλού ήρεμου σαν ακίνητο νερό.
Τα πέντε βήματα του GTD
Η μέθοδος αποτελείται από πέντε διαδοχικά βήματα:
- Καταγραφή (Capture): Γράψτε τα πάντα, μεγάλα ή μικρά, σε ένα ενιαίο «εισερχόμενο» (inbox). Μπορεί να είναι ένα σημειωματάριο, μια εφαρμογή ή ένας δίσκος στο γραφείο σας. Ο στόχος είναι να μην μείνει τίποτα στο κεφάλι σας.
- Αποσαφήνιση (Clarify): Για κάθε στοιχείο στο εισερχόμενο, αναρωτηθείτε: απαιτεί δράση; Αν όχι, διαγράψτε το, αρχειοθετήστε το ή προσθέστε το σε μια λίστα «κάποια στιγμή/ίσως». Αν απαιτεί, ποιο είναι το επόμενο συγκεκριμένο βήμα;
- Οργάνωση (Organise): Τοποθετήστε τις ενέργειες στις κατάλληλες λίστες: επόμενες ενέργειες, έργα, αναμονή (εργασίες για τις οποίες περιμένετε άλλους), ημερολόγιο και «κάποια στιγμή/ίσως».
- Αναστοχασμός (Reflect): Ελέγχετε και ενημερώνετε τις λίστες σας τακτικά, ειδικά μία φορά την εβδομάδα.
- Εκτέλεση (Engage): Επιλέξτε και κάντε τη σωστή εργασία για τη δεδομένη στιγμή με βάση το πλαίσιο, τον χρόνο, την ενέργεια και τις προτεραιότητες.
Ο κανόνας των δύο λεπτών
Το πιο γνωστό και ευκολότερο μέρος του GTD για εφαρμογή είναι ο κανόνας των δύο λεπτών: κατά το στάδιο της αποσαφήνισης, αν πιστεύετε ότι μια εργασία θα πάρει λιγότερο από δύο λεπτά, κάντε την αμέσως αντί να τη γράψετε σε μια λίστα. Η απάντηση σε ένα σύντομο email, η τοποθέτηση ενός εγγράφου στον σωστό φάκελο ή η προσθήκη ενός ραντεβού στο ημερολόγιο είναι παραδείγματα τέτοιων εργασιών. Αυτός ο κανόνας εμποδίζει τις μικρές εργασίες να συσσωρεύονται, να διογκώνουν τη λίστα και να δημιουργούν πνευματικό φόρτο.
Η διάκριση μεταξύ «επόμενης ενέργειας» και «έργου»
Μία από τις σημαντικές συνεισφορές του GTD είναι η μετατροπή ασαφών εργασιών σε συγκεκριμένα βήματα. Το «σχεδιασμός διακοπών» δεν είναι εργασία αλλά ένα έργο που απαιτεί πολλά βήματα. Η επόμενη ενέργειά του πρέπει να είναι ένα φυσικό, σαφές βήμα που μπορεί να γίνει αμέσως, όπως «έλεγχος του ημερολογίου και επιλογή κατάλληλων ημερομηνιών» ή «συζήτηση για τον προϋπολογισμό με τον σύντροφό μου». Σύμφωνα με τον Allen, ένας από τους κύριους λόγους που αναβάλλουμε τα πράγματα είναι ότι το επόμενο βήμα δεν είναι σαφές.
Στο GTD, οποιοδήποτε αποτέλεσμα απαιτεί περισσότερα από ένα βήματα θεωρείται έργο. Τα έργα διατηρούνται σε ξεχωριστή λίστα και κάθε έργο πρέπει να έχει τουλάχιστον μία επόμενη ενέργεια. Με αυτόν τον τρόπο κανένα έργο δεν ξεχνιέται ή δεν λιμνάζει.
Γιατί η εβδομαδιαία ανασκόπηση είναι τόσο σημαντική;
Πολλοί άνθρωποι ξεκινούν το GTD με ενθουσιασμό, αλλά μετά από λίγες εβδομάδες το σύστημα καταρρέει. Σύμφωνα με τον Allen, ο πιο συνηθισμένος λόγος είναι η παράλειψη της εβδομαδιαίας ανασκόπησης. Μία φορά την εβδομάδα, για παράδειγμα το απόγευμα της Παρασκευής, το άδειασμα του εισερχομένου, η ενημέρωση των λιστών έργων και ενεργειών, ο έλεγχος του ημερολογίου και η αναθεώρηση της λίστας «κάποια στιγμή/ίσως» διατηρεί την εμπιστοσύνη σας στο σύστημα. Όταν δεν εμπιστεύεστε το σύστημα, το μυαλό αρχίζει να προσπαθεί να συγκρατήσει τα πάντα ξανά και η μέθοδος χάνει το όφελός της.
Προσαρμογή του GTD στην καθημερινή ζωή
Η δύναμη του GTD είναι ότι είναι ανεξάρτητο από εργαλεία. Μπορεί να εξασκηθεί με ένα χάρτινο σημειωματάριο, μια απλή εφαρμογή σημειώσεων ή ένα προηγμένο πρόγραμμα διαχείρισης εργασιών. Αυτό που έχει σημασία δεν είναι το ίδιο το εργαλείο αλλά η συνήθεια της καταγραφής και της ανασκόπησης. Για να ξεκινήσετε, αντί να στήσετε ολόκληρο το σύστημα ταυτόχρονα, είναι πιο βιώσιμο να ξεκινήσετε με τη συνήθεια της καταγραφής και στη συνέχεια να προσθέσετε τον κανόνα των δύο λεπτών και την εβδομαδιαία ανασκόπηση.
Το GTD μπορεί επίσης να συνδυαστεί με άλλες τεχνικές παραγωγικότητας. Ο Πίνακας Eisenhower για την ιεράρχηση, η Τεχνική Pomodoro για τη συγκέντρωση και η προσέγγιση του «δεύτερου εγκεφάλου» για την οικοδόμηση γνώσης μπορούν να συμπληρώσουν τη δομή των πέντε βημάτων του GTD. Έχουμε καλύψει αυτές τις μεθόδους σε ξεχωριστά άρθρα στον ιστότοπό μας.
Κριτικές και όρια
Η κύρια κριτική του GTD είναι ότι η δημιουργία και η συντήρηση του συστήματος απαιτεί χρόνο και μπορεί να γίνει πολύ περίπλοκη για ορισμένους χρήστες. Κάποιοι επίσης βρίσκουν τη μέθοδο ελλιπή επειδή εστιάζει στις καθημερινές ενέργειες παρά στους μακροπρόθεσμους στόχους και τη μεγάλη εικόνα· γι' αυτό ο Allen συνιστά επίσης προοπτικές υψηλότερου επιπέδου, όπως τομείς ευθύνης και στόχους, ως μέρος της μεθόδου. Όπως με κάθε σύστημα παραγωγικότητας, το GTD πρέπει να θεωρείται όχι ως ένα άκαμπτο σύνολο κανόνων, αλλά ως ένα πλαίσιο που οι άνθρωποι μπορούν να προσαρμόσουν στις δικές τους ανάγκες.
Συχνές ερωτήσεις
Ποιος ανέπτυξε τη μέθοδο GTD;
Το GTD είναι μια μέθοδος που εισήγαγε ο σύμβουλος παραγωγικότητας David Allen στο βιβλίο του “Getting Things Done”, που δημοσιεύθηκε το 2001.
Τι είναι ο κανόνας των δύο λεπτών;
Είναι ο κανόνας ότι αν μια εργασία θα πάρει λιγότερο από δύο λεπτά, πρέπει να την κάνετε αμέσως αντί να τη γράψετε σε μια λίστα.
Χρειάζεστε μια ειδική εφαρμογή για το GTD;
Όχι. Το GTD είναι ανεξάρτητο από εργαλεία· μπορεί να εξασκηθεί με ένα χάρτινο σημειωματάριο ή με ψηφιακές εφαρμογές.
Πηγές και περαιτέρω ανάγνωση
- Allen, D., “Getting Things Done: The Art of Stress-Free Productivity”, Viking, 2001 (αναθεωρημένη έκδοση 2015).
- David Allen Company, “What is GTD?” (gettingthingsdone.com).
- Masicampo, E. J. and Baumeister, R. F., “Consider it done! Plan making can eliminate the cognitive effects of unfulfilled goals”, Journal of Personality and Social Psychology, 2011.
- Heylighen, F. and Vidal, C., “Getting Things Done: The Science behind Stress-Free Productivity”, Long Range Planning, 2008.
Αφήστε ένα σχόλιο
Η διεύθυνση email σας δεν θα δημοσιευθεί. Τα απαιτούμενα πεδία επισημαίνονται με *