Ο Τσούντσεν έγινε τσανγιού με τον θάνατο του πατρός του Λαοσάνγκ το 161 π.Χ. Στα πρώτα χρόνια της βασιλείας του συνέχισε η ειρήνη μεταξύ Σιόνγκνου και Χαν Κίνας, βασισμένη στους γάμους και τα δώρα, και ο εμπόριο διεξήχθη στις αγορές των συνόρων.
Ο Αυτοκράτορας Γου και η έγκληση στη Μάγι
Ο Αυτοκράτορας Γου της Χαν, που ανέβηκε στον θρόνο το 141 π.Χ., υιοθέτησε επιθετική πολιτική απέναντι στους Σιόνγκνου. Το 133 π.Χ. προσπάθησε να παγιδεύσει τον στρατό των Σιόνγκνου κοντά στην ομαλική πόλη Μάγι, αλλά ο Τσούντσεν εντοπίησε την παγίδα και αναχώρησε. Μακροί πόλεμοι μεταξύ των δύο πλευρών ακολούθησαν.
Οι πόλεμοι
Ενώ οι Σιόνγκνου εκτελούσαν επιδρομές στα σύνορα, ο κινέζος στρατηγός Γουei Τσιν εξέλαβε την περιοχή Όρντο από αυτούς το 127 π.Χ., κοστίζοντας στους Σιόνγκνου σημαντικά νότια λιβάδια.
Ο Τσάν Τσιέν
Ο πρέσβης του Αυτοκράτορα Γου Τσάν Τσιέν, που στάλθηκε στα δυτικά για να σχηματίσει συμμαχία με τους Γιουετζι εναντίον των Σιόνγκνου, συνελήφθη по τη διαδρομή και πέρασε περίπου δέκα χρόνια μεταξύ τους, παντρεύτηκε και απέκτησε παιδί. Τελικά διέφυγε και συνέχισε το ταξίδι του. Τα ταξίδια του θεωρούνται αρχή της άνοιξης της Οδού του Ιριού.
Θάνατος
Ο Τσούντσεν πέθανε το 126 π.Χ. Ο αδερφός του Γιτζιχιέ νίκησε τότε τον γιο του Τσούντσεν και έγινε τσανγιού, και οι πόλεμοι με την Χαν Κίνα εξακρίβωσαν υπό αυτόν.
Η τάξη της ειρήνης: η συμφωνία χεγίν και οι αγορές στα σύνορα
Στην αρχή της βασιλείας του Τσούντσεν, οι σχέσεις μεταξύ Σιόνγκνου και Χαν Κίνας βασίζονταν σε μια ειρηνική διάταξη που ονομάζεται «χεγίν». Αυτή η διάταξη είχε θεσμοθετηθεί το 198 π.Χ. μετά τη νίκη των Σιόνγκνου επί του Γκαοζου, ιδρυτή της δυναστείας Χαν, στη Μπαϊντένγκ. Σύμφωνα με την συμφωνία η Χαν έστελνε μια πριγκίπισσα στον τσανγιού των Σιόνγκνου και έδινε καθορισμένες ποσότητες μετάξι, σιτάρι και κρασί κάθε χρόνο· σε αντάλλαγμα οι Σιόνγκνου υποσχέθηκαν να μην διαβιβάσουν τα σύνορα. Για την Κίνα αυτή η πρακτική σήμαινε αγορά ειρήνης από μια δύναμη που δεν μπορούσε να νικήσει. Για τους Σιόνγκνου, το μετάξι και ο σίταρος ήταν σημαντικός πόρος για την ασφάλιση της πιστότητας των κοινωνικών ηγετών.
Οι αγορές που ίδρυσαν κατά μήκος των συνόρων έγιναν επίσης κανάλι διαβίωσης και επικοινωνίας μεταξύ των δύο κοινωνιών. Ο Τζονγκχάνγ Γιουε, ευνούχος που είχε αποστατήσει από την Κίνα στους Σιόνγκνου στα χρόνια του πατρός του Τσούντσεν, Λαοσάνγκ, συνέχισε να υπηρετεί ως σύμβουλος στα χρόνια του Τσούντσεν. Σύμφωνα με την περιγραφή, υποστήριξε ότι η θαυμασία για το κινέζικο μετάξι και τα τρόφιμα θα φθείρει τον νομάδικό τρόπο ζωής των Σιόνγκνου, και τους έμαθε να κρατούν αρχεία μετρώντας τον πληθυσμό και τα κτήνη. Αυτά τα στοιχεία είναι ενδιαφέροντα γιατί δείχνουν τη διοίκηση των Σιόνγκνου να εξελίσσεται σε ολοένα και πιο οργανωμένη δομή.
Η έναρξη των πολέμων και η αιχμαλωσία του Τσάν Τσιέν
Μετά την υπόθεση της Μάγι το 133 π.Χ., η Χαν Κίνα, αντί να διατηρήσει την τάξη της ειρήνης, άρχισε να ακολουθεί επιθετική πολιτική απέναντι στους Σιόνγκνου. Ο Αυτοκράτορας Γου σχεδίασε για αυτόν τον σκοπό να σχηματίσει συμμαχία με τους Γιουετζι που ζούσαν στα δυτικά των Σιόνγκνου, και το 138 π.Χ. έστελνε τον πρέσβη του Τσάν Τσιέν στα δυτικά. Η διαδρομή του Τσάν Τσιέν περνούσε από χώρα των Σιόνγκνου· οι Σιόνγκνου τον συνέλαβαν και τον κράτησαν για περίπου δέκα χρόνια. Κατά αυτό το χρονικό διάστημα ο Τσάν Τσιέν παντρεύτηκε γυναίκα Σιόνγκνου και απέκτησε παιδί, αλλά δεν ξέχασε ποτέ την αποστολή του και διέφυγε όταν βρήκε την ευκαιρία, συνεχίζοντας το ταξίδι του. Πιο αργότερα είδε τις περιοχές Φεργκάνα και Βακτριανή και επέστρεψε στην Κίνα περίπου το 126 π.Χ. Όσα είδε αυξήσανε δραματικά τη γνώση της Κίνας για την Κεντρική Ασία και έθεσε τα θεμέλια για την μεταγενέστερη ανάπτυξη της Οδού του Ιριού.
Σε αυτή την περίοδο ο στρατός της Χαν άρχισε να δίνει βάρος στα ιππικά σώματα. Ο ηγέτης Γουei Τσιν εξέλαβε ξανά την Όρντο από τους Σιόνγκνου το 127 π.Χ., και ίδρυσαν κινέζικες αποικίες εκεί. Οι Σιόνγκνου έκαναν αντεπιδρομές αλλά αντιμετώπισαν δυσκολίες στα σύνορα ενάντια στην αυξανόμενη στρατιωτική δύναμη της Χαν. Το κόστος των πολέμων εξέtenuσε και τις δύο πλευρές· ο θησαυρός της Χαν βρέθηκε υπό βαριά πίεση, ενώ οι Σιόνγκνου ωθήθηκαν σταδιακά μακριά από τα λιβάδια που ήταν η πηγή της νομάδικής τους δύναμης. Η εποχή του Τσούντσεν θεωρείται η πρώτη και αποφασιστική φάση αυτού του μακρού αγώνα.
Ο θάνατος του Τσούντσεν και το θέμα της διαδοχής
Ο Τσούντσεν πέθανε το 126 π.Χ. Μετά τον θάνατό του ξέσπασε μάχη εξουσίας στην ηγεσία των Σιόνγκνου: ο αδερφός του Τσούντσεν, που εμφανίζεται στις κινέζικες πηγές ως Γιτζιχιέ, εξαπέστειλε τον θρόνο. Ο γιος του Τσούντσεν, Γιουντάν, πολέμησε εναντίον του θείου του αλλά ήττησε και βρήκε καταφύγιο στη Χαν· ο αυτοκράτορας της Χαν τον τιμήσε με εδαφικό τίτλο. Αυτό το γεγονός είναι παράδειγμα που δείχνει ότι στην στεπποτική πολιτική η διαδοχή δεν περνούσε πάντα από πατέρα σε γιο· μπορούσε να περάσει και μεταξύ αδερφών, κάτι που μπορούσε να οδηγήσει σε εσωτερικές διχονοίες.
Κατανοώντας την περίοδο του Τσούντσεν, πρέπει επίσης να έχουμε υπόψη ότι οι κινέζικες πηγές δεν είναι ουδέτερες. Επειδή έργα όπως ο Στσί Τσι και ο Χάν Σου γράφτηκαν από κινέζική οπτική γωνία, η εσωτερική λογική της πολιτικής των Σιόνγκνου μεταδίδεται κυρίως ατελώς ή έμμεσα. Παρ' όλα αυτά, οι αρχαιολογικές ανακαλύψεις, ειδικά οι τάφοι Νόιν-Ούλα στη Μογγολία, δίνουν πολύτιμους δείκτες για το επίπεδο τέχνης και τεχνογνωσίας των Σιόνγκνου πέρα από τις γραπτές πηγές. Οι ιστορικοί θεωρούν τον Τσούντσεν ηγέτη μιας περιόδου στην οποία οι σχέσεις Σιόνγκνου-Κίνα εξελίχθηκαν από ειρήνη σε πόλεμο.
Η οικονομία του πολέμου και το ιππικό της Χαν
Ο πόλεμος της Χαν Κίνας εναντίον των Σιόνγκνου δεν ήταν μόνο στρατιωτικός αλλά και οικονομικός κινητοποιήσεις. Η δημιουργία ιππικών μονάδων απείταν μεγάλο αριθμό αλόγων, γεγονός που οδήγησε τόσο στην επέκταση των κρατικών λιβαδιών όσο και σε προσπάθειες εισαγωγής αλόγων από απομακρυσμένες περιοχές όπως η Φεργκάνα. Η αποστολή του Τσάν Τσιέν εξυπηρέτησε σκοπό συλλογής πληροφοριών σε αυτόν τον方面. Το κόστος των πολέμων ήταν βαρύ· στα μεταγενέστερα χρόνια η κυβέρνηση της Χαν εξαπέστειλε το αλάτι και τον σίδηρο υπό κράτος μονοπώλιο και εισήγαγε διάφορα νέα φόρους για να αυξήσει τα έσοδα. Αυτά τα μέτρα προκάλεσαν διαμάχες μεταξύ του λαού.
Για τους Σιόνγκνου, η επίδραση του πολέμου εστίασε στο έλεγχο λιβαδιών και νερού. Επειδή η εποχιακή μετακίνηση είναι ζωτικής σημασίας για μια νομάδική οικονομία, η κυριαρχία της Χαν σε περιοχές όπως η Όρντο απέστερε τους Σιόνγκνου από χώρο κίνησης. Αυτή η πίεση έθεσε τα θεμέλια για την αναχώρηση των Σιόνγκνου προς τα βορρά και τις εσωτερικές διχονοίες στα επόμενα δεκαετιά. Η περίοδος του Τσούντσεν θυμάται ως το αφετηρικό σημείο αυτής της διαδικασίας, η φάση στην οποία η ισορροπία Σιόνγκνου-Χαν άρχισε να αλλάζει.
Πηγές και επιπλέον ανάγνωση
- Σιμά Τσιέν, Στσί Τσι, κεφάλαια 110 και 123.
- Τουρκία Διάνεα Βακφι Ισλάμ Ανσικλοπεδισι, «Χουνλαρ».
- Encyclopaedia Britannica, «Xiongnu» και «Zhang Qian».
- Σιμά Τσιέν – Στσί Τσι, «κεφάλαιο Σιόνγκνου»
- Μπαν Γκου – Χάν Σου
- Encyclopaedia Britannica – Xiongnu
- Σιμά Τσιέν – Στσί Τσι, «κεφάλαιο Σιόνγκνου»
- Μπαν Γκου – Χάν Σου
- Encyclopaedia Britannica – Χαν δυναστεία
Αφήστε ένα σχόλιο
Η διεύθυνση email σας δεν θα δημοσιευθεί. Τα απαιτούμενα πεδία επισημαίνονται με *