Pankek, kahvaltıların en sevilen tatlı lezzetlerinden biridir. Doğru kıvamdaki hamur ve orta ateş, pankeklerin kabarık ve yumuşak olmasını sağlar. Bu tarifle 8–10 adet çıkar.
Pankek, Kuzey Amerika kahvaltılarının simgesi olsa da dünyanın pek çok yerinde farklı adlarla benzerleri yapılır. Kabarık olmasının sırrı, kabartma tozunun sıvıyla buluşur buluşmaz etkinleşmesi ve hamurun fazla karıştırılmamasıdır. Hamurda birkaç topak kalması normaldir; fazla çırpmak glüteni geliştirip pankeki sertleştirir.
Malzemeler
- 1,5 su bardağı un
- 1 su bardağı süt
- 2 adet yumurta
- 2 yemek kaşığı şeker
- 2 çay kaşığı kabartma tozu
- 2 yemek kaşığı eritilmiş tereyağı
- 1 tutam tuz
Hazırlanışı
- Yumurta, süt, şeker ve eritilmiş tereyağını çırpın.
- Un, kabartma tozu ve tuzu ekleyip topak kalmayacak kadar karıştırın; fazla çırpmayın.
- Hamuru 10 dakika dinlendirin.
- Yapışmaz tavayı orta ateşte ısıtıp hafifçe yağlayın.
- Her pankek için bir kepçe hamur dökün; üstünde kabarcıklar oluşunca çevirin.
- Diğer yüzünü 1 dakika pişirin; bal, reçel ya da meyveyle servis edin.
Püf noktaları
- Ateş fazla yüksek olursa dışı yanar, içi çiğ kalır; orta ateş idealdir.
- Hamuru aşırı çırpmak pankeki sertleştirir.
Pankek, krep ve waffle arasındaki fark
Pankek, krep ve waffle benzer malzemelerle yapılsa da sonuçları oldukça farklıdır. Krep, kabartıcı içermeyen, daha sıvı bir hamurla tavaya ince bir tabaka hâlinde dökülür; tatlı ya da tuzlu iç malzemelerle sarılarak servis edilir. Amerikan usulü pankek ise kabartma tozu sayesinde kalın ve yumuşak olur; genellikle üst üste dizilip şurup ya da meyveyle sunulur. Waffle'ın hamuru pankeke benzer, ama özel bir ızgarada pişirildiği için dışı çıtır, yüzeyi petek desenlidir. Dünyanın farklı yerlerinde de benzer lezzetler vardır: Hollanda'nın büyük ve ince pannenkoek'i ile minik poffertjes'i, Japonya'nın yumurta beyazıyla kabartılan yüksek pankekleri bunlardan birkaçıdır. Türk mutfağında ise akıtma ve kaygana gibi tavada pişen hamur yemekleri benzer bir yere sahiptir.
Kabartma tozunun bilimi
Pankeklerin kabarmasını sağlayan kabartma tozu, karbonat (sodyum bikarbonat) ile bir ya da daha fazla asidik tuzun karışımıdır. Hamura sıvı eklendiğinde bu iki bileşen tepkimeye girer ve karbondioksit gazı açığa çıkar; gaz kabarcıkları hamurun içinde küçük hava boşlukları oluşturur. Piyasadaki kabartma tozlarının çoğu “çift etkili”dir: Gazın bir kısmı sıvıyla karıştırılınca, bir kısmı ise ısınınca açığa çıkar. Bu yüzden hamuru dinlendirmek kabarcıkların yerleşmesine yardım eder ama çok uzun beklemek gazın kaçmasına yol açar. Ayran ya da yoğurt gibi ekşi sıvılarla hazırlanan tariflerde karbonat da kullanılabilir, çünkü gereken asit sıvıdan gelir. Kabartma tozu zamanla etkisini kaybeder; tazeliğini sınamak için bir çay kaşığını sıcak suya atın, hemen köpürüyorsa kullanılabilir.
Yumurtasız ve sütsüz pankek
Yumurta ya da süt tüketemeyenler de küçük değişikliklerle pankek yapabilir. Süt yerine yulaf, badem ya da soya gibi bitkisel sütler aynı miktarda kullanılabilir; şekersiz olanları tercih ederseniz tatlılığı kendiniz ayarlarsınız. Yumurtanın bağlayıcı görevini karşılamak için her yumurta yerine bir yemek kaşığı öğütülmüş keten tohumunu üç yemek kaşığı suyla karıştırıp birkaç dakika bekletebilirsiniz; karışım jöle kıvamına gelir. Olgun ezilmiş muz da hem bağlayıcı hem tatlandırıcı olarak işe yarar; bu durumda şekeri azaltabilirsiniz. Tereyağı yerine sıvı yağ kullanılabilir. Yumurtasız pankekler biraz daha yoğun olabilir, bu yüzden hamuru fazla karıştırmamak ve tavayı orta ateşte tutmak daha da önemli hâle gelir.
Daha lifli pankek için un seçenekleri
Pankeki daha doyurucu ve lifli yapmak için beyaz unun bir kısmını başka unlarla değiştirebilirsiniz. Tam buğday unu, beyaz unun yarısının yerine kullanıldığında pankek hâlâ yumuşak kalır ama daha belirgin bir tat kazanır; unun tamamını değiştirmek daha yoğun bir sonuç verir. Yulaf ezmesini mutfak robotunda un hâline getirip kullanmak da pratik bir yöntemdir. Kepekli unlar daha fazla sıvı çektiği için hamura bir iki kaşık fazladan süt eklemek gerekebilir. Hamura bir avuç yaban mersini ya da küçük doğranmış elma eklemek hem lezzet hem lif katar. Tam tahıllar, sağlıklı beslenme rehberlerinde rafine tahıllara tercih edilmesi önerilen besinler arasındadır; yine de pankek bir tatlı kahvaltılık olarak dengeli bir öğünün parçası olmalıdır.
Tava ve ısı ayarı
Pankekin görünüşünü ve dokusunu en çok tava ile ısı belirler. Kalın tabanlı yapışmaz bir tava ya da iyi ısınmış bir döküm tava, ısıyı eşit dağıttığı için en iyi sonucu verir. Tavanın hazır olup olmadığını anlamak için yüzeye birkaç damla su serpin: Damlalar cızırdayarak dans ediyorsa sıcaklık uygundur, hemen buharlaşıyorsa tava fazla sıcaktır. İlk pankek çoğu zaman tavanın ısısını ayarlamaya yarar; mükemmel çıkmazsa endişelenmeyin. Tereyağı yüksek ısıda kolayca yanar; tavayı yağlamak için çok az tereyağı ya da kâğıt havluyla sürülmüş ince bir sıvı yağ tabakası yeterlidir. Pankeklerin eşit büyüklükte olması için her seferinde aynı ölçüyü, örneğin çeyrek su bardağı hamur kullanın.
Servis fikirleri: Klasikten yerele
Pankek, üzerine konulanlarla bambaşka bir kahvaltıya dönüşebilir. Klasik Amerikan sunumunda tereyağı ve akçaağaç şurubu kullanılır. Daha hafif bir seçenek için süzme yoğurt, mevsim meyveleri ve bir tutam tarçın iyi bir denge kurar. Türk kahvaltı alışkanlıklarına yakın bir sunum isteyenler tahin ve pekmez karışımını, bal ve cevizi ya da ev yapımı reçeli deneyebilir. Çilek, muz, yaban mersini ve elma gibi meyveler hem renk hem lif katar. Şekeri azaltmak isteyenler hamurdaki şekeri yarıya indirip tatlılığı meyveyle sağlayabilir. Pankeki tuzlu sunmak da mümkündür: Hamurdaki şekeri çıkarıp yanına beyaz peynir, domates ve salatalık ya da yumurta ile servis etmek, öğle yemeğine yakın bir seçenek sunar.
Saklama, dondurma ve yeniden ısıtma
Fazla yaptığınız pankekleri atmanıza gerek yok. Pişen pankekleri bir tel ızgara üzerinde tamamen soğutun; sıcakken üst üste koymak buhar nedeniyle hamurlaşmalarına yol açar. Buzdolabında kapalı bir kapta bir iki gün saklanabilirler. Daha uzun süre için aralarına yağlı kâğıt koyarak dondurucu poşetine yerleştirip dondurabilirsiniz; böylece birbirine yapışmazlar ve istediğiniz kadarını çıkarabilirsiniz. Dondurulmuş pankekler tost makinesinde, fırında ya da tavada birkaç dakika içinde ısıtılabilir. Mikrodalga hızlıdır ama pankeki biraz yumuşatabilir. Çiğ yumurta içeren hamuru oda sıcaklığında uzun süre bekletmemek gıda güvenliği açısından önemlidir; hamuru hazırladıktan sonra kısa süre içinde pişirmek en doğru yoldur. Pişmiş pankekler hafta içi hızlı kahvaltılar için pratik bir hazırlıktır.
Sık sorulan sorular
Pankek neden yassı olur?
Kabartma tozu bayat olabilir ya da hamur fazla karıştırılmıştır. Tava çok soğuksa da hamur yayılır; orta ateş idealdir.
Hamur önceden hazırlanabilir mi?
En iyi sonuç için hamur hazırlandıktan sonra 10–15 dakika içinde pişirilmelidir. Pişmiş pankekleri dondurup tost makinesinde ısıtabilirsiniz.
Kaynaklar ve ileri okuma
- Harold McGee (2004), On Food and Cooking: The Science and Lore of the Kitchen
- USDA FSIS, "Shell Eggs from Farm to Table" gıda güvenliği bilgisi
Bir yorum bırakın
E-posta adresiniz yayınlanmayacaktır. Gerekli alanlar * ile işaretlenmiştir