Kitap okumanın faydaları saymakla bitmez: Kelime dağarcığını genişletir, odaklanma becerisini güçlendirir, empati kurmayı kolaylaştırır ve farklı hayatları deneyimleme fırsatı sunar. Yine de yoğun tempoda okumaya zaman ayırmak zor gelebilir. İşte okumayı hayatınıza kalıcı olarak yerleştirmek için dokuz öneri.
1. Küçük bir hedefle başlayın
"Ayda dört kitap" yerine "her gün 10 sayfa" gibi küçük ve gerçekçi bir hedef belirleyin. Günde 10 sayfa, yılda ortalama uzunlukta 10-12 kitap demektir.
2. Sevdiğiniz şeyi okuyun
"Okunması gereken" listeler yerine sizi gerçekten meraklandıran türlerle başlayın. Polisiye, bilimkurgu, biyografi ya da gezi kitabı; önemli olan sayfayı çevirme isteği duymanızdır.
3. Kitabı yarıda bırakmaktan korkmayın
Elli sayfa okuyup keyif alamadığınız bir kitabı bırakmak bir başarısızlık değildir. Sizi sıkan bir kitap, okuma alışkanlığının en büyük düşmanıdır.
4. Okumayı bir rutine bağlayın
Sabah kahvesiyle, toplu taşımada ya da yatmadan önce gibi zaten var olan bir alışkanlığın yanına okumayı eklemek, onu hatırlamayı kolaylaştırır.
5. Kitabı her zaman yanınızda taşıyın
Çantanızda bir kitap ya da telefonunuzda bir e-kitap uygulaması bulunsun. Kuyrukta beklerken ya da randevu öncesinde geçen boş dakikalar, haftada saatlere dönüşebilir.
6. Sesli kitapları deneyin
Yürürken, araç kullanırken ya da ev işleri yaparken dinlenen sesli kitaplar, okumaya ayrılan zamanı genişletir.
7. Ekransız bir okuma köşesi oluşturun
İyi aydınlatılmış, rahat bir koltuk ve telefonun uzakta olduğu bir köşe, okumayı davetkâr hâle getirir.
8. Paylaşın
Bir okuma grubuna katılmak ya da okuduklarınızı bir arkadaşınızla konuşmak hem motivasyonu artırır hem de kitabı daha derin anlamanızı sağlar. Birçok kütüphane ve kitabevi ücretsiz okuma buluşmaları düzenler.
9. Kütüphaneyi yeniden keşfedin
Halk kütüphaneleri ücretsiz üyelik, geniş koleksiyonlar ve çoğu zaman e-kitap ödünç alma imkânı sunar. Yeni yazarları keşfetmenin bütçe dostu bir yoludur.
Çocuklarda okuma sevgisi
Çocukların okuma alışkanlığı kazanmasında en etkili yöntem, evde kitap okuyan yetişkinleri görmeleridir. Birlikte sesli okuma yapmak, onların seçtiği kitaplara saygı göstermek ve kitabevi ile kütüphane ziyaretlerini keyifli bir etkinliğe dönüştürmek bu sevgiyi besler.
Düzenli okumanın faydaları: araştırmalar ne diyor?
Londra Üniversitesi Eğitim Enstitüsü'nden Alice Sullivan ve Matt Brown, 1970'te doğan binlerce kişiyi izleyen İngiliz Kohort Çalışması verilerini inceledi. 2015'te yayımlanan sonuçlara göre çocukken keyif için kitap okuyanlar, aile geçmişi hesaba katıldıktan sonra bile ergenlikte kelime bilgisi ve matematikte daha fazla ilerleme kaydetmişti.
Yale Üniversitesi'nden araştırmacıların 2016'da Social Science & Medicine dergisinde yayımladığı bir çalışma ise yaşlı yetişkinlerde kitap okuyanların 12 yıllık izlemde ölüm riskinin okumayanlara göre daha düşük olduğunu buldu. Bu bir ilişki bulgusudur; okumanın doğrudan ömrü uzattığını kanıtlamaz, ama okumanın zihni etkin tutan bir alışkanlık olduğu fikrini destekler.
Okuduğunuzu nasıl daha iyi hatırlarsınız?
Okumayı alışkanlık hâline getirenlerin sık yaşadığı sorun, birkaç hafta sonra kitaptan pek az şey hatırlamaktır. Bellek araştırmaları burada etkili bir yol gösterir: Henry Roediger ve Jeffrey Karpicke'nin 2006'daki deneyleri, bir metni tekrar tekrar okumak yerine okuduklarını hatırlamaya çalışmanın (geri çağırma pratiği) uzun vadeli hatırlamayı belirgin biçimde artırdığını gösterdi.
- Bir bölümü bitirince kitabı kapatıp ana fikirleri iki–üç cümleyle yazın.
- Önemli bir fikri birkaç gün sonra kimseye bakmadan birine anlatmayı deneyin.
- Altını çizmek yerine kenara kısa bir soru not edin; sonra o soruyu yanıtlayın.
Sık sorulan sorular
E-kitap mı, basılı kitap mı?
İkisinin de avantajları var. Önemli olan biçim değil, okumanın kendisidir. Gece okuyorsanız ekran parlaklığını azaltmak ya da e-mürekkep ekranlı okuyucular tercih etmek gözleri daha az yorabilir.
Hızlı okuma teknikleri işe yarar mı?
Çok yüksek hızlarda anlama ve hatırlama genellikle düşer. Okuma hızı, düzenli okudukça kendiliğinden ve doğal biçimde artar.
Kaynaklar ve ileri okuma
- Sullivan A., Brown M. (2015), British Educational Research Journal – Reading for pleasure and progress in vocabulary and mathematics
- Bavishi A., Slade M. D., Levy B. R. (2016), Social Science & Medicine – A chapter a day: Association of book reading with longevity
- Roediger H. L., Karpicke J. D. (2006), Psychological Science – Test-enhanced learning
Bir yorum bırakın
E-posta adresiniz yayınlanmayacaktır. Gerekli alanlar * ile işaretlenmiştir