Μετάβαση στο περιεχόμενο

Γνώση που φωτίζει τον κόσμο

Το Χαγανᾶτο τῶν Κιρgiz τοῦ Γενισέι: τὸ τουρκικὸ κράτος ποὺ κατῆλθε στὸ Ο̈̈τὺκεν καὶ κατέστρεψε τοὺς Ουιγούρους

Οἱ Κιρgiz τοῦ Γενισέι ἦταν ἕνας τουρκικὸς λαὸς τῆς λεκάνης τοῦ ποταμοῦ Γενισέι στὴ Σιβηρία, ποὺ ἀναφέρεται στὶς ἐπιγραφὲς τοῦ Ὀρχόν. Τὸ 840 κατέστρεψαν τὸ Ουιγουρικὸ Χαγανᾶτο καὶ ἔγιναν κύριοι τῆς περιοχῆς Ο̈̈τὺκεν στὴ Μογγολία. Οἱ πολλὲς ἐπιγραφὲς στὴν παλαιὰ τουρκικὴ γραφὴ ποὺ ἄφησαν στὴν κοιλάδα τοῦ Γενισέι συγκαταλέγονται μεταξύ τῶν αρχαιότερων εὑρημάτων τῆς τουρκικῆς γλώσσας.

Το Χαγανᾶτο τῶν Κιρgiz τοῦ Γενισέι: τὸ τουρκικὸ κράτος ποὺ κατῆλθε στὸ Ο̈̈τὺκεν καὶ κατέστρεψε τοὺς Ουιγούρους
Εικόνα: naturalearthdata.com / Wikimedia Commons (Public domain)

Οἱ Κιρgiz ἦταν ἕνας λαὸς τῆς λεκάνης τοῦ Γενισέι στὴ νότια Σιβηρία, ὁ ὁποῖος ἀναφέρεται σε κινεζικὲς πηγὲς ἀπὸ τὴν 1η χιλιετία π.Χ. Κατὰ τὴν ἐποχή τῶν Γκιοκτούρκων ὑπῆρξαν κατὰ διαστήματα ὑπήκοοί τους· σύμφωνα μὲ τὶς ἐπιγραφὲς τοῦ Ὀρχόν, ὑπὸ τὸν Χαγάνο Καπαγὰν ὁ στρατὸς τῶν Γκιοκτούρκων διέσχισε τὰ χιονισμένα ὄρη Σαγιὰν τὸ 710 καὶ νίκησε τοὺς Κιρgiz.

Ἡ πτῶσὴ τοῦ Ουιγουρικοῦ Χαγανᾶτου

Ἀπὸ τὰ μέσα τοῦ 8ου αἰῶνα οἱ Κιρgiz ποέλεμησαν σε μιὰ μακρὰ σύγκρουση μὲ τὸ Ουιγουρικὸ Χαγανᾶτο. Τὸ 840, ὅταν οἱ Ουιγούροι εἶχαν ἀσθενήσει ἀπὸ λιμό, ἀσθένειες καὶ ἐσωτερικὲς συγκρούσεις, ὁ στρατὸς τῶν Κιρgiz εἰσῆλθε στὸ Ο̈̈τὺκεν, κατέλαβε τὴν ουιγουρικὴ πρωτεύουσα Ὀρντου-Μπαλίχ καὶ κατέστρεψε τὸ χαγανᾶτο. Οἱ περισσότρεροι Ουιγούροι μετανάστευσαν νότια καὶ δυτικά.

Οἱ Κιρgiz στὸ Ο̈̈τὺκεν

Τὸ Χαγανᾶτο τῶν Κιρgiz κυριάρχησε στὴν μογγολικὴ στέπα γιὰ διάστημα καὶ ἀντήλλαξε πρεσβεῖες μὲ τὴν Κίνα τῶν Τανγκ. Ἀλλὰ σε ἀντίθεση μὲ τοὺς Ουιγούρους, οἱ Κιρgiz δὲν ἔκτισαν διαρκὲς κέντρο στὴν στέπα. Στὶς ἀρχὲς τοῦ 10ου αἰῶνα, καθὼς τὸ κράτος τῶν Κχιτάν (Λιάο) ἀνεδυόταν στα ἀνατολικά, ἡ κυριαρχία τῶν Κιρgiz στὸ Ο̈̈τὺκεν ἔληξε καὶ ὑποχώρησαν στὴν περιοχὴ τοῦ Γενισέι.

Οἱ ἐπιγραφὲς τοῦ Γενισέι

Ἑκατοντάδες ἐπιγραφὲς ποὺ βρέθηκαν στὴν κοιλάδα τοῦ Γενισέι, οἱ περισσότερες ἐξ αὐτῶν ταφόπλακες, εἶναι γραμμένες στὴν παλαιὰ τουρκικὴ γραφή. Καταγράφουν τὸ ὄνομα, τὴν οἰκογένεια καὶ σημαντικὰ γεγονότα στὴ ζωὴ τοῦ ἀποθανόντος, καὶ μαζί μὲ τὶς ἐπιγραφὲς τοῦ Ὀρχόν ἀποτελοῦν ἀπὸ τὶς σημαντικότερες πηγὲς γιὰ τὴν παλαιὰ τουρκική γλώσσα. Τὸ Ἔπος τοῦ Μανάς, τὸ σπουδαιότερο ἔργο τῆς κιργιζικῆς προφορικῆς λογοτεχνίας, διαμορφώθηκε αἰῶνες ἀργότερα.

Πηγὲς καὶ περαιτέρω ἀνάγνωση

  1. Ἐπιγραφὲς τοῦ Ὀρχόν (Ἐπιγραφὲς τῶν Κκιούλ Τεγκὶν καὶ Μπιλγὲ Χαγάνου).
  2. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, “Kırgızlar”.
  3. Encyclopaedia Britannica, “Kyrgyz”.
Κοινοποίηση
Ακολουθήστε το YulaHubΜάθετε πρώτοι τις σημαντικότερες ειδήσεις της ημέρας.
RSS

Αφήστε ένα σχόλιο

Η διεύθυνση email σας δεν θα δημοσιευθεί. Τα απαιτούμενα πεδία επισημαίνονται με *