Chuyển đến nội dung

Tri thức soi sáng thế giới

Phương pháp GTD là gì? 5 bước để giải tỏa tâm trí với hệ thống “Getting Things Done”

Phương pháp GTD (Getting Things Done) do David Allen phát triển đề xuất chuyển các nhiệm vụ ra khỏi đầu óc bạn vào một hệ thống đáng tin cậy. Trong bài viết này, chúng tôi giải thích năm bước của GTD, quy tắc hai phút, đánh giá hàng tuần và các cách thực tế để áp dụng phương pháp này vào cuộc sống hàng ngày.

Phương pháp GTD là gì? 5 bước để giải tỏa tâm trí với hệ thống “Getting Things Done”

Hầu hết chúng ta đều đã trải qua cảm giác tâm trí mệt mỏi khi danh sách việc cần làm ngày càng dài thêm: các dự án công việc, hóa đơn, những người cần gọi điện và những ý tưởng dở dang cứ quẩn quanh một góc trong tâm trí chúng ta. Phương pháp do chuyên gia tư vấn năng suất David Allen giới thiệu trong cuốn sách năm 2001 “Getting Things Done”, được gọi đơn giản là GTD, mang đến một câu trả lời đơn giản nhưng mạnh mẽ cho vấn đề này: đừng giữ các nhiệm vụ trong đầu bạn; hãy chuyển chúng vào một hệ thống mà bạn tin tưởng. Trong bài viết này, chúng tôi giải thích cách GTD hoạt động và cách nó có thể được áp dụng vào cuộc sống hàng ngày.

Ý tưởng cốt lõi của GTD là gì?

Điểm xuất phát trong phương pháp của Allen là thế này: tâm trí rất tuyệt vời trong việc nảy sinh ý tưởng, nhưng lại là một công cụ tồi để lưu trữ chúng. Mỗi nhiệm vụ chưa hoàn thành mà chúng ta giữ trong đầu liên tục chiếm một phần sự chú ý của chúng ta và làm cho việc tập trung trở nên khó khăn hơn. GTD nhằm mục đích chuyển những “vòng lặp mở” này ra khỏi tâm trí vào một hệ thống đáng tin cậy, giải phóng tâm trí để tập trung vào nhiệm vụ trước mắt. Allen mô tả điều này bằng hình ảnh một tâm trí bình yên như mặt nước phẳng lặng.

Năm bước của GTD

Phương pháp này bao gồm năm bước kế tiếp nhau:

  • Thu thập (Capture): Viết ra mọi thứ trong đầu bạn, dù lớn hay nhỏ, vào một “hộp thư đến” duy nhất. Đây có thể là một cuốn sổ tay, một ứng dụng hoặc một khay trên bàn làm việc của bạn. Mục đích là không để lại gì trong đầu bạn.
  • Xử lý (Clarify): Đối với mỗi mục trong hộp thư đến, hãy hỏi: việc này có cần hành động không? Nếu không, hãy vứt đi, lưu trữ hoặc thêm nó vào danh sách “có thể/vào một ngày nào đó”. Nếu có, bước tiếp theo cụ thể là gì?
  • Tổ chức (Organise): Đưa các hành động vào các danh sách thích hợp: hành động tiếp theo, dự án, đang chờ (các nhiệm vụ bạn đang chờ người khác), lịch và “có thể/vào một ngày nào đó”.
  • Phản ánh (Reflect): Xem xét và cập nhật danh sách của bạn thường xuyên, đặc biệt là mỗi tuần một lần.
  • Thực hiện (Engage): Chọn và làm nhiệm vụ phù hợp cho thời điểm hiện tại dựa trên bối cảnh, thời gian, năng lượng và mức độ ưu tiên.

Quy tắc hai phút

Phần nổi tiếng nhất và dễ áp dụng nhất của GTD là quy tắc hai phút: trong giai đoạn làm rõ, nếu bạn nghĩ một nhiệm vụ sẽ mất ít hơn hai phút, hãy làm ngay lập tức thay vì viết nó vào danh sách. Trả lời một email ngắn, đưa tài liệu vào đúng thư mục hoặc thêm một cuộc hẹn vào lịch là những ví dụ về các nhiệm vụ như vậy. Quy tắc này ngăn chặn các nhiệm vụ nhỏ chồng chất lên nhau, làm phình to danh sách và tạo gánh nặng tinh thần.

Sự khác biệt giữa “hành động tiếp theo” và “dự án”

Một trong những đóng góp quan trọng của GTD là biến các nhiệm vụ mơ hồ thành các bước cụ thể. “Lên kế hoạch cho một kỳ nghỉ” không phải là một nhiệm vụ mà là một dự án đòi hỏi nhiều bước. Hành động tiếp theo của nó phải là một bước vật lý, rõ ràng có thể làm ngay lập tức, chẳng hạn như “Kiểm tra lịch và chọn ngày phù hợp” hoặc “Thảo luận về ngân sách với đối tác của tôi”. Theo Allen, một trong những lý do chính khiến chúng ta trì hoãn là bước tiếp theo không rõ ràng.

Trong GTD, bất kỳ kết quả nào đòi hỏi nhiều hơn một bước đều được tính là một dự án. Các dự án được giữ trong một danh sách riêng biệt, và mỗi dự án phải có ít nhất một hành động tiếp theo. Bằng cách đó, không có dự án nào bị lãng quên hoặc âm thầm trì trệ.

Tại sao việc đánh giá hàng tuần lại quan trọng đến vậy?

Nhiều người bắt đầu GTD với sự nhiệt tình, nhưng sau vài tuần, hệ thống sụp đổ. Theo Allen, lý do phổ biến nhất là bỏ qua việc đánh giá hàng tuần. Mỗi tuần một lần, ví dụ như vào chiều thứ Sáu, việc làm trống hộp thư đến, cập nhật danh sách dự án và hành động, kiểm tra lịch và xem xét danh sách “có thể/vào một ngày nào đó” sẽ duy trì niềm tin của bạn vào hệ thống. Khi bạn không tin tưởng hệ thống, tâm trí lại bắt đầu cố gắng giữ mọi thứ một lần nữa và phương pháp sẽ mất đi lợi ích của nó.

Áp dụng GTD vào cuộc sống hàng ngày

Sức mạnh của GTD là nó độc lập với công cụ. Nó có thể được thực hành bằng một cuốn sổ tay giấy, một ứng dụng ghi chú đơn giản hoặc một chương trình quản lý tác vụ nâng cao. Quan trọng không phải là công cụ mà là thói quen thu thập và xem xét. Để bắt đầu, thay vì thiết lập toàn bộ hệ thống cùng một lúc, việc bắt đầu với thói quen thu thập sau đó thêm quy tắc hai phút và đánh giá hàng tuần sẽ mang tính bền vững hơn.

GTD cũng có thể được kết hợp với các kỹ thuật năng suất khác. Ma trận Eisenhower để ưu tiên, Kỹ thuật Pomodoro để tập trung và phương pháp “bộ não thứ hai” để xây dựng kiến thức có thể bổ sung cho cấu trúc năm bước của GTD. Chúng tôi đã đề cập đến các phương pháp này trong các bài viết riêng trên trang web của mình.

Lời chỉ trích và giới hạn

Lời chỉ trích chính đối với GTD là việc thiết lập và duy trì hệ thống mất thời gian và có thể trở nên quá phức tạp đối với một số người dùng. Một số người cũng thấy phương pháp này thiếu sót vì nó tập trung vào các hành động hàng ngày thay vì các mục tiêu dài hạn và bức tranh toàn cảnh; đây là lý do tại sao Allen cũng khuyến nghị các góc nhìn cấp cao hơn như các lĩnh vực trách nhiệm và mục tiêu như một phần của phương pháp. Giống như bất kỳ hệ thống năng suất nào, GTD không nên được xem là một tập hợp các quy tắc cứng nhắc mà là một khung mà mọi người có thể điều chỉnh theo nhu cầu của riêng họ.

Các câu hỏi thường gặp

Ai đã phát triển phương pháp GTD?

GTD là một phương pháp do chuyên gia tư vấn năng suất David Allen giới thiệu trong cuốn sách “Getting Things Done” của ông, xuất bản năm 2001.

Quy tắc hai phút là gì?

Đó là quy tắc nếu một nhiệm vụ mất chưa đến hai phút, bạn nên làm ngay lập tức thay vì viết nó vào danh sách.

Bạn có cần một ứng dụng đặc biệt cho GTD không?

Không. GTD độc lập với công cụ; nó có thể được thực hành bằng một cuốn sổ tay giấy hoặc bằng các ứng dụng kỹ thuật số.

Nguồn và đọc thêm

  1. Allen, D., “Getting Things Done: The Art of Stress-Free Productivity”, Viking, 2001 (phiên bản sửa đổi 2015).
  2. David Allen Company, “What is GTD?” (gettingthingsdone.com).
  3. Masicampo, E. J. and Baumeister, R. F., “Consider it done! Plan making can eliminate the cognitive effects of unfulfilled goals”, Journal of Personality and Social Psychology, 2011.
  4. Heylighen, F. and Vidal, C., “Getting Things Done: The Science behind Stress-Free Productivity”, Long Range Planning, 2008.
Chia sẻ
Theo dõi YulaHubNhận những tin quan trọng nhất trong ngày sớm nhất.
RSS

Để lại bình luận

Địa chỉ email của bạn sẽ không được công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *