Το να αναβάλλουμε κάτι που ξέρουμε ότι πρέπει να κάνουμε, ακόμα και όταν γνωρίζουμε ότι το αποτέλεσμα θα είναι χειρότερο, είναι μια εμπειρία που σχεδόν όλοι αναγνωρίζουν. Η αναβλητικότητα δεν βλάπτει μόνο την απόδοση στην εργασία και το σχολείο· μπορεί επίσης να αυξήσει το άγχος, τις ενοχές και τη νευρικότητα. Τα καλά νέα είναι ότι η αναβλητικότητα δεν είναι χαρακτηριστικό του χαρακτήρα, αλλά ένα πρότυπο συμπεριφοράς που μπορεί να αλλάξει.
Γιατί αναβάλλουμε;
Η ψυχολογική έρευνα υποδηλώνει ότι η αναβλητικότητα είναι συχνά πρόβλημα διαχείρισης συναισθημάτων παρά χρόνου. Μια εργασία που είναι βαρετή, ασαφής, δύσκολη ή που πυροδοτεί τον φόβο της αποτυχίας δημιουργεί δυσάρεστα συναισθήματα. Η αναβολή της προσφέρει άμεση ανακούφιση από αυτά τα συναισθήματα, αλλά το τίμημα πληρώνεται αργότερα με αυξανόμενη πίεση και άγχος. Ο τελειομανισμός, μια εργασία που φαίνεται πολύ μεγάλη και μια ανταμοιβή που μοιάζει μακρινή, επίσης τροφοδοτούν την αναβλητικότητα.
8 πρακτικές λύσεις
- Μικρύνετε το πρώτο βήμα: Αντί για «γράψε την αναφορά», ορίστε ένα ξεκίνημα που μπορείτε να κάνετε σε πέντε λεπτά, όπως «άνοιξε το έγγραφο και γράψε τους τίτλους». Το ξεκίνημα είναι συχνά το πιο δύσκολο κομμάτι.
- Ο κανόνας των πέντε λεπτών: Πείτε στον εαυτό σας ότι θα εργαστείτε μόνο για πέντε λεπτά. Μόλις ξεκινήσετε, η συνέχιση είναι συχνά ευκολότερη.
- Κάντε ένα συγκεκριμένο πλάνο: Αντί για «θα διαβάσω αυτή την εβδομάδα», κάντε σχέδια που απαντούν στο τι, πότε και πού, όπως «θα διαβάσω δύο σελίδες στο τραπέζι της κουζίνας στις 7 μ.μ. την Τρίτη».
- Απομακρύνετε τους περισπασμούς: Βάλτε το τηλέφωνό σας σε άλλο δωμάτιο, κλείστε τις περιττές καρτέλες και απενεργοποιήστε τις ειδοποιήσεις.
- Χρησιμοποιήστε χρονικά μπλοκ: Σύντομες, εστιασμένες περίοδοι εργασίας με τακτικά διαλείμματα καθιστούν τις μεγάλες εργασίες διαχειρίσιμες.
- Να είστε ευγενικοί με τον εαυτό σας: Η έρευνα δείχνει ότι οι άνθρωποι που συγχωρούν τον εαυτό τους για προηγούμενη αναβλητικότητα τείνουν να αναβάλλουν λιγότερο την επόμενη φορά. Η σκληρή αυτοκριτική μπορεί να αυξήσει την επιθυμία για αποφυγή.
- Στοχεύστε στο «αρκετά καλό»: Ένα πρώτο προσχέδιο δεν χρειάζεται να είναι τέλειο. Η αναμονή για την τελειότητα μπορεί να γίνει δικαιολογία για να μην ξεκινήσετε ποτέ.
- Δημιουργήστε λογοδοσία: Μοιραστείτε τον στόχο σας με έναν φίλο ή κανονίστε συνεδρίες συνεργασίας.
Πότε να αναζητήσετε υποστήριξη
Εάν η αναβλητικότητα επηρεάζει σοβαρά την καθημερινή σας ζωή, την εργασία ή τις σχέσεις σας, ή συνοδεύεται από συνεχή απόσπαση προσοχής, έντονο άγχος ή χαμηλή διάθεση, ίσως βοηθήσει να μιλήσετε με έναν επαγγελματία ψυχικής υγείας. Μερικές φορές η αναβλητικότητα μπορεί να είναι σημάδι αντιμετωπίσιμων καταστάσεων, όπως δυσκολίες προσοχής ή κατάθλιψη.
Πώς εξηγεί η έρευνα την αναβλητικότητα;
Η μεγάλη μετα-ανάλυση του ψυχολόγου Piers Steel, που δημοσιεύτηκε στο Psychological Bulletin το 2007, έδειξε ότι η αναβλητικότητα δεν είναι τυχαία τεμπελιά, αλλά μια συμπεριφορά που αυξάνεται υπό ορισμένες συνθήκες. Σύμφωνα με τη μελέτη, οι παράγοντες που επηρεάζουν περισσότερο την πιθανότητα αναβολής μιας εργασίας είναι οι εξής:
- Προσδοκία επιτυχίας: Όταν δεν πιστεύουμε ότι μπορούμε να κάνουμε καλά τη δουλειά, το ξεκίνημα γίνεται πιο δύσκολο.
- Αξία της εργασίας: Εργασίες που θεωρούνται βαρετές ή χωρίς νόημα αναβάλλονται πιο συχνά.
- Παρορμητικότητα και μακρινές ανταμοιβές: Εάν ένα άτομο αποσπάται εύκολα και η ανταμοιβή της εργασίας είναι μακριά, οι μικρές απολαύσεις που είναι άμεσα διαθέσιμες κερδίζουν.
Ερευνητές όπως η Fuschia Sirois και ο Timothy Pychyl περιγράφουν την αναβλητικότητα ως μια μορφή βραχυπρόθεσμης διαχείρισης της διάθεσης: όταν μια εργασία προκαλεί άγχος ή δυσφορία, η απομάκρυνση από αυτήν φέρνει ανακούφιση στη στιγμή, αλλά το πρόβλημα επιστρέφει μεγαλύτερο.
Το πλάνο «αν–τότε»: μια μικρή αλλά ισχυρή μέθοδος
Μία από τις τεχνικές με την ισχυρότερη επιστημονική υποστήριξη είναι αυτό που ο ψυχολόγος Peter Gollwitzer αποκαλεί «πρόθεση υλοποίησης». Αντί να θέσετε έναν γενικό στόχο, συνδέετε εκ των προτέρων τι θα κάνετε, πότε και πού: «Αν βάλω τον πρωινό μου καφέ στο γραφείο, τότε θα γράψω την πρώτη παράγραφο της αναφοράς». Η μετα-ανάλυση των Gollwitzer και Sheeran του 2006 έδειξε ότι τέτοια σχέδια αυξάνουν σαφώς το ποσοστό επίτευξης των στόχων.
Όταν χρησιμοποιείτε τη μέθοδο, το να κρατάτε το πρώτο βήμα γελοία μικρό βοηθά, επειδή το πιο δύσκολο κομμάτι είναι συχνά το ξεκίνημα. Η ίδια λογική μπορεί να εφαρμοστεί και στα εμπόδια: «Αν θέλω να πιάσω το τηλέφωνό μου, τότε θα το αφήσω σε άλλο δωμάτιο». Εάν η αναβλητικότητα επηρεάζει σοβαρά την εργασία, τις σπουδές ή τη διάθεσή σας για μεγάλο χρονικό διάστημα, η αναζήτηση υποστήριξης από έναν επαγγελματία είναι το σωστό βήμα.
Συχνές ερωτήσεις
Αποδίδω καλύτερα υπό πίεση. Είναι η αναβλητικότητα πρόβλημα για μένα;
Η πίεση της τελευταίας στιγμής μπορεί να δώσει ενέργεια σε κάποιους ανθρώπους, αλλά η έρευνα δείχνει ότι η αναβλητικότητα συνδέεται γενικά με χαμηλότερη ποιότητα και υψηλότερο άγχος. Επίσης, δεν αφήνει περιθώρια για λάθη ή απρόσμενα εμπόδια.
Είναι η αναβλητικότητα το ίδιο με την τεμπελιά;
Όχι. Η τεμπελιά είναι το να μην θέλεις να κάνεις κάτι· με την αναβλητικότητα, ένα άτομο θέλει να κάνει την εργασία και αισθάνεται άσχημα που δεν την κάνει, αλλά δυσκολεύεται να ξεκινήσει.
Πηγές και περαιτέρω ανάγνωση
- Steel P. (2007), Psychological Bulletin – The nature of procrastination: A meta-analytic and theoretical review
- Gollwitzer P. M., Sheeran P. (2006), Advances in Experimental Social Psychology – Implementation intentions and goal achievement: A meta-analysis
Αφήστε ένα σχόλιο
Η διεύθυνση email σας δεν θα δημοσιευθεί. Τα απαιτούμενα πεδία επισημαίνονται με *