Μετάβαση στο περιεχόμενο

Γνώση που φωτίζει τον κόσμο

Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ: Η ζωή του, ο Πόλεμος της Ανεξαρτησίας και οι μεταρρυθμίσεις του

Ο Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ (1881 – 1938) ήταν ο ιδρυτής και πρώτος πρόεδρος της Δημοκρατίας της Τουρκίας. Ξεχώρισε ως διοικητής της Ομάδας Αναφαρτάλαρ στη Γαλίπολη και ξεκίνησε τον Πόλεμο της Ανεξαρτησίας καταπλέοντας στη Σαμσούντα στις 19 Μαΐου 1919. Μετά την πρόκληση της δημοκρατίας πραγματοποίησε εκτεταμένες μεταρρυθμίσεις στο δίκαιο, την εκπαίδευση, το αλφάβητο και τα δικαιώματα των γυναικών. Πέθανε στην Κωνσταντινούπολη στις 10 Νοεμβρίου 1938.

Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ: Η ζωή του, ο Πόλεμος της Ανεξαρτησίας και οι μεταρρυθμίσεις του
Φωτογραφία: Unknown author / Wikimedia Commons (Public domain)

Μουσταφά Κεμάλ γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1881, γιος του Αλί Ρίζα Εφέντι και της Ζυμπέιντε Χανım. Μετά από στρατιωτικά σχολεία στη Θεσσαλονίκη και τη Μοναστήρι αποφοίτησε από τη Στρατιωτική Σχολή το 1902 και από τη Σχολή Επιτελείου το 1905 ως υπασπιστής. Υπηρέτησε στη Τριπολιτανία (1911) και τους Βαλκανικούς Πολέμους.

Γαλίπολη

Το 1915 έγινε γνωστός για τη διοίκησή του σε κρίσιμες στιγμές στα Αριμπούρνου και Αναφαρτάλαρ στο μέτωπο της Γαλίπολης· ως διοικητής της Ομάδας Αναφαρτάλαρ ηγήθηκε των μονάδων που σταμάτησαν την προώθηση των Συμμαχών. Στα επόμενα χρόνια του πολέμου υπηρέτησε στα μέτωπα του Καυκάσου και της Συρίας.

Ο Πόλεμος της Ανεξαρτησίας

Όταν η χώρα κατείχετο μετά την Αποστολή του Μούδρου, καταπλεύσει στη Σαμσούντα στις 19 Μαΐου 1919. Μέσω της Κυκλιακής της Αμασιάς και των συνεδρίων της Ερζερούμ και της Σίβας οργάνωσε την εθνική αντίσταση. Εκλέγεται ομιλητής της Μεγάλης Εθνικής Συνέλευσης της Τουρκίας όταν άνοιξε στην Άγκυρα στις 23 Απριλίου 1920. Μετά τη Μάχη του Σακαργιά (1921) η Συνέλευση του χάρισε τον τίτλο «Γκαζί» και τον βαθμό του μαρσάλ. Ο πόλεμος κερδίστηκε με τη Μεγάλη Πραγματική που ξεκίνησε στις 26 Αυγούστου 1922 και την αποφασιστική μάχη της 30ης Αυγούστου.

Η δημοκρατία και οι μεταρρυθμίσεις

Εκλέγεται πρώτος πρόεδρος όταν η δημοκρατία προκλήθηκε στις 29 Οκτωβρίου 1923. Υπό την ηγεσία του το χαλιφάτε καταργήθηκε (1924), υιοθετήθηκε ο Τουρκικός Αστικός Κώδικας (1926), εισήχθη το νέο τουρκικό αλφάβητο (1928) και δόθηκαν στις γυναίκες το δικαίωμα ψήφου και υποψηφιότητας (1930, 1934). Πιονίρευσε την ίδρυση της Τουρκικής Ιστορικής Εταιρείας (1931) και του Τουρκικού Γλωσσικού Ινστιτούτου (1932). Η εξάμερη ομιλία του στη βουλή το 1927, το Nutuk, αφηγείται την ιστορία του Πολέμου της Ανεξαρτησίας με τα δικά του λόγια. Το 1934, υπό τον Νόμο Επωνυμίας, η βουλή του χάρισε το επώνυμο «Ατατούρκ».

Θάνατος και κληρονομιά

Ο Ατατούρκ πέθανε στις 9:05 π.μ. στις 10 Νοεμβρίου 1938 στο Παλάτι Δολμαμπαχτσέ στην Κωνσταντινούπολη. Τα λείψανά του μεταφέρθηκαν το 1953 στην Ανίτκαμπιρ, το μνημείο του στην Άγκυρα. Κάθε χρόνο στις 9:05 στις 10 Νοεμβρίου οι άνθρωποι σε όλη την Τουρκία στέκονται σε σιωπή για να τον θυμηθούν. Το μώτο του «Ειρήνη στην πατρίδα, ειρήνη στον κόσμο» θυμάται ως αρχή καθοδήγησης της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής.

Εργασία στη γλώσσα, την ιστορία και το πανεπιστήμιο

Ο Ατατούρκ δίνε μεγάλη σημασία στην εργασία στη γλώσσα και την επιστήμη ώστε οι μεταρρυθμίσεις να διαμείνουν. Η Πρώτη Τουρκική Γλωσσική Συνέλευση, οργανωμένη από την Εταιρεία Μελέτης της Τουρκικής Γλώσσας, συνέδριασε στο Παλάτι Δολμαμπαχτσέ στις 26 Σεπτεμβρίου 1932· η ημερομηνία γιορτάζεται ακόμα ως Ημέρα Γλώσσας. Το 1933 το Νταρουλφουνούν έκλεισε και ιδρύθηκε το Πανεπιστήμιο Κωνσταντινούπολης στη θέση του. Το βιβλίο Γεωμετρίας που πρόλαβε ο Ατατούρκ στα τελευταία του χρόνια βοήθησε να καθιερωθούν οι τουρκοί όροι για γωνία, τρίγωνο, πλευρά και διάμετρος που χρησιμοποιούνται στα σχολεία σήμερα.

Χτίσιμο της Ανίτκαμπιρ

Από 1938 έως 1953 το σώμα του Ατατούρκ έμεινε σε προσωρινό τάφο στο Μουσείο Εθνографии της Άγκυρας. Ένα διεθνές διαγωνισμός σχεδιασμού για μόνιμο μνημείο κέρδισε το 1942 οι αρχιτέκτονες Εμίν Ονάτ και Ορχάν Αρντά. Η κατασκευή στη Ρασατέπε ξεκίνησε το 1944 και κράτησε περίπου εννέα χρόνια, και στις 10 Νοεμβρίου 1953 το σώμα μεταφέρθηκε στην Ανίτκαμπιρ με επίσημη τελετή. Ο Δρόμος των Λεόντων, η Τελετουργική Πλατεία, η Αίθουσα της Τιμής και το Μουσείο Ατατούρκ και Πολέμου της Ανεξαρτησίας της Ανίτκαμπιρ καλωσορίζουν πλέον εκατομμύρια επισκέπτες κάθε χρόνο.

Διεθνής μνήμη: το έτος 1981

Η εκατονταετία της γέννησης του Ατατούρκ σημειώθηκε και διεθνώς. Με απόφαση που υιοθετήθηκε το 1978, η Γενική Συνέλευση της UNESCO υποστήριξε την εορταστική της 100ης επέτειος το 1981· η απόφαση υπενθύμισε τη συνεισφορά του στην ειρήνη, τη διεθνή κατανόηση και την εκπαίδευση. Αυτό το έτος εκθέσεις, ακαδημαϊκά συνεδριάσεις και δημοσιεύσεις τον ετίμησαν στην Τουρκία και σε πολλές άλλες χώρες. Η απόφαση δείχνει ότι ο Ατατούρκ θυμάται όχι μόνο στην Τουρκία αλλά και από διεθνείς οργανισμούς.

Πηγές και επιπλέον ανάγνωση

  1. Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ, Nutuk (Η Μεγάλη Ομιλία, 1927).
  2. Τουρκική Ιστορική Εταιρεία, δημοσιεύσεις για τον Ατατούρκ και τον Πόλεμο της Ανεξαρτησίας.
  3. Κέντρο Μελετών Ατατούρκ, «Βίος του Ατατούρκ».
  4. Encyclopaedia Britannica, «Kemal Atatürk».
  5. Διοίκηση Ανίτκαμπιρ – «Ιστορία της Ανίτκαμπιρ»
  6. Τουρκικό Γλωσσικό Ινστιτούτο – «Ίδρυση και Ιστορία του Τουρκικού Γλωσσικού Ινστιτούτου»
  7. Γενική Συνέλευση UNESCO, 20η συνεδρία (1978) αποφάσεις – εκατονταετία γέννησης Ατατούρκ
Κοινοποίηση
Ακολουθήστε το YulaHubΜάθετε πρώτοι τις σημαντικότερες ειδήσεις της ημέρας.
RSS

Αφήστε ένα σχόλιο

Η διεύθυνση email σας δεν θα δημοσιευθεί. Τα απαιτούμενα πεδία επισημαίνονται με *