Μετάβαση στο περιεχόμενο

Γνώση που φωτίζει τον κόσμο

Ημικρανία: Φάσεις κρίσης, εκλυτικοί παράγοντες, τι να κάνετε κατά τη διάρκεια μιας κρίσης και προληπτικές θεραπείες

Η ημικρανία δεν είναι ένας απλός πονοκέφαλος, αλλά μια νευρολογική νόσος. Οι τέσσερις φάσεις μιας ημικρανικής κρίσης, η αύρα, οι πιο συνηθισμένοι εκλυτικοί παράγοντες, τι βοηθά κατά τη διάρκεια μιας κρίσης, ο κίνδυνος κατάχρησης παυσίπονων, οι προληπτικές θεραπείες και τα προειδοποιητικά σημάδια για επείγουσα ιατρική βοήθεια.

Ημικρανία: Φάσεις κρίσης, εκλυτικοί παράγοντες, τι να κάνετε κατά τη διάρκεια μιας κρίσης και προληπτικές θεραπείες

Αν και η ημικρανία συχνά απορρίπτεται ως «ένας δυνατός πονοκέφαλος», πρόκειται για μια νευρολογική νόσο που ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας κατατάσσει στις κύριες αιτίες αναπηρίας. Εκτιμάται ότι επηρεάζει περίπου ένα δισεκατομμύριο ανθρώπους παγκοσμίως και είναι περίπου τρεις φορές πιο συχνή στις γυναίκες από ό,τι στους άνδρες. Κατά τη διάρκεια μιας κρίσης, ένα άτομο μπορεί να χρειαστεί να διακόψει την εργασία, το σχολείο και την κοινωνική του ζωή.

Αναφερθήκαμε εν συντομία στην ημικρανία στο άρθρο μας σχετικά με τις διαφορές μεταξύ των τύπων πονοκεφάλου. Σε αυτό το άρθρο εξετάζουμε την ημικρανία πιο αναλυτικά: τις φάσεις μιας κρίσης, τους εκλυτικούς παράγοντες, τι μπορεί να γίνει κατά τη διάρκεια μιας κρίσης και τις επιλογές προληπτικής θεραπείας. Αυτές οι πληροφορίες προορίζονται μόνο για γενικούς σκοπούς· να επισκέπτεστε πάντα έναν γιατρό για διάγνωση και θεραπεία.

Οι τέσσερις φάσεις μιας ημικρανικής κρίσης

Δεν ακολουθεί κάθε ημικρανική κρίση την ίδια πορεία, αλλά μια κλασική κρίση μπορεί να αποτελείται από τέσσερις φάσεις:

  • Προδρομική φάση: Ώρες ή ακόμα και μία ή δύο ημέρες πριν από τον πόνο, μπορεί να εμφανιστούν χασμουρητά, έντονη επιθυμία για συγκεκριμένες τροφές, δυσκαμψία στον αυχένα, ανησυχία ή κόπωση.
  • Φάση αύρας: Εμφανίζεται σε περίπου το ένα τρίτο των ατόμων με ημικρανία. Προσωρινά συμπτώματα όπως φωτεινές ζιγκ-ζαγκ γραμμές, κενά στο οπτικό πεδίο και μυρμήγκιασμα στο χέρι και το πρόσωπο διαρκούν συνήθως 5 έως 60 λεπτά.
  • Φάση κεφαλαλγίας: Ο πόνος εντοπίζεται συνήθως στη μία πλευρά του κεφαλιού, είναι σφύζων και μέτριας έως σοβαρής έντασης. Μπορεί να συνοδεύεται από ναυτία, εμετό και ευαισθησία στο φως και τον ήχο. Η σωματική δραστηριότητα επιδεινώνει τον πόνο. Εάν δεν αντιμετωπιστεί, μπορεί να διαρκέσει από 4 έως 72 ώρες.
  • Μεταδρομική φάση: Αφού υποχωρήσει ο πόνος, η κόπωση, η δυσκολία συγκέντρωσης και ένα αίσθημα «hangover» μπορεί να διαρκέσουν για περίπου μία ημέρα.

Τι προκαλεί την ημικρανία;

Η ακριβής αιτία της ημικρανίας δεν είναι πλήρως γνωστή. Σύμφωνα με την τρέχουσα κατανόηση, αλλαγές στο εγκεφαλικό στέλεχος και στο σύστημα του τριδύμου νεύρου, χημικοί αγγελιοφόροι στον εγκέφαλο και ειδικά ένα μόριο που ονομάζεται CGRP (πεπτίδιο που σχετίζεται με το γονίδιο της καλσιτονίνης) παίζουν σημαντικό ρόλο στις κρίσεις. Η γενετική προδιάθεση είναι επίσης έντονη στην ημικρανία· ο κίνδυνος είναι υψηλότερος σε άτομα με οικογενειακό ιστορικό.

Οι πιο συνηθισμένοι εκλυτικοί παράγοντες της ημικρανίας

Οι εκλυτικοί παράγοντες διαφέρουν από άτομο σε άτομο και μπορεί να μην προκαλούν κρίση από μόνοι τους· συχνά συνδυάζονται αρκετοί παράγοντες.

  • Το στρες και η χαλάρωση που ακολουθεί: Σε ορισμένους ανθρώπους οι κρίσεις ξεκινούν το Σαββατοκύριακο ή την πρώτη ημέρα των διακοπών.
  • Ακανόνιστος ύπνος: Ο υπερβολικός ύπνος μπορεί να αποτελέσει εκλυτικό παράγοντα, όπως και ο πολύ λίγος ύπνος.
  • Παράλειψη γευμάτων και μη επαρκής κατανάλωση νερού.
  • Ορμονικές αλλαγές: Σε πολλές γυναίκες οι κρίσεις συγκεντρώνονται γύρω από την έμμηνο ρύση.
  • Αλκοόλ και καφεΐνη: Το κόκκινο κρασί ειδικότερα, και η ξαφνική διακοπή της καφεΐνης, προκαλούν κρίσεις σε ορισμένους ανθρώπους.
  • Αισθητηριακά ερεθίσματα: Έντονο ή τρεμάμενο φως, δυνατός θόρυβος και έντονες μυρωδιές.
  • Αλλαγές στον καιρό: Οι αλλαγές στην ατμοσφαιρική πίεση και τη θερμοκρασία σχετίζονται με κρίσεις σε ορισμένους ανθρώπους.

Ο καλύτερος τρόπος για να βρείτε τους εκλυτικούς παράγοντές σας είναι να κρατάτε ένα ημερολόγιο ημικρανίας. Η καταγραφή της ημερομηνίας, της διάρκειας και της σοβαρότητας κάθε κρίσης, του τι φάγατε εκείνη την ημέρα, πόσο κοιμηθήκατε και τι φάρμακο πήρατε, καθοδηγεί τόσο εσάς όσο και τον γιατρό σας.

Τι μπορείτε να κάνετε κατά τη διάρκεια μιας κρίσης;

  • Δράστε έγκαιρα: Τα φάρμακα που συνιστά ο γιατρός σας είναι συνήθως πιο αποτελεσματικά όταν λαμβάνονται με την έναρξη του πόνου.
  • Ξεκουραστείτε σε ένα σκοτεινό, ήσυχο δωμάτιο: Ο πόνος μπορεί να υποχωρήσει πιο εύκολα όταν μειώνεται η ευαισθησία στο φως και τον ήχο.
  • Εφαρμόστε κρύο: Μια κρύα κομπρέσα στο μέτωπο ή στον αυχένα προσφέρει ανακούφιση σε ορισμένους ανθρώπους.
  • Πιείτε νερό και φάτε κάτι ελαφρύ: Εάν η ναυτία σας το επιτρέπει, αντιμετωπίστε την πείνα και τη δίψα.

Για ήπιες και μέτριες κρίσεις, μπορούν να χρησιμοποιηθούν μη συνταγογραφούμενα παυσίπονα όπως παρακεταμόλη, ιβουπροφαίνη ή ασπιρίνη. Για πιο σοβαρές κρίσεις, οι γιατροί μπορεί να συστήσουν φάρμακα που συνταγογραφούνται ειδικά για την ημικρανία, όπως η ομάδα των τριπτανών. Ο γιατρός σας πρέπει πάντα να αποφασίζει ποιο φάρμακο σας ταιριάζει, ειδικά εάν έχετε καρδιοπάθεια, είστε έγκυος ή λαμβάνετε άλλα φάρμακα.

Προσοχή στην κατάχρηση παυσίπονων

Η χρήση παυσίπονων για περισσότερες από 10 – 15 ημέρες τον μήνα μπορεί να οδηγήσει σε κεφαλαλγία από κατάχρηση φαρμάκων. Σε αυτή την περίπτωση, αντί να ανακουφίζουν τον πόνο, τα φάρμακα προκαλούν συχνότερη εμφάνιση πονοκεφάλων. Εάν πρέπει να παίρνετε φάρμακα πολλές ημέρες τον μήνα, είναι σημάδι ότι πρέπει να επισκεφθείτε έναν γιατρό για προληπτική θεραπεία.

Προληπτικές θεραπείες

Για άτομα με συχνές ή πολύ σοβαρές κρίσεις, οι γιατροί μπορεί να συστήσουν προληπτικές θεραπείες που λαμβάνονται τακτικά για να μειωθεί ο αριθμός και η σοβαρότητα των κρίσεων. Αυτές περιλαμβάνουν φάρμακα που αναπτύχθηκαν αρχικά για άλλους σκοπούς, όπως ορισμένα φάρμακα για την αρτηριακή πίεση, αντιεπιληπτικά και αντικαταθλιπτικά. Τα τελευταία χρόνια έχουν κυκλοφορήσει και νέα ενέσιμα και από του στόματος φάρμακα που στοχεύουν το CGRP. Στη χρόνια ημικρανία, με πονοκεφάλους 15 ή περισσότερες ημέρες τον μήνα, η θεραπεία με αλλαντική τοξίνη (botox) μπορεί επίσης να αποτελεί επιλογή.

Οι μη φαρμακευτικές μέθοδοι είναι επίσης σημαντικές: ο τακτικός ύπνος, η αποφυγή παράλειψης γευμάτων, η επαρκής κατανάλωση νερού, η τακτική αερόβια άσκηση και οι τεχνικές διαχείρισης του στρες μειώνουν τη συχνότητα των κρίσεων σε πολλούς ανθρώπους.

Πότε πρέπει να πάτε στα επείγοντα;

Πηγαίνετε στο τμήμα επειγόντων περιστατικών χωρίς καθυστέρηση εάν ισχύει οποιοδήποτε από τα παρακάτω:

  • Ένας ξαφνικός πονοκέφαλος που είναι ο χειρότερος της ζωής σας.
  • Αδυναμία στο χέρι ή το πόδι, πτώση του προσώπου, προβλήματα ομιλίας ή σύγχυση.
  • Πονοκέφαλος με πυρετό, δυσκαμψία στον αυχένα και εξάνθημα.
  • Πονοκέφαλος που ξεκινά μετά από τραυματισμό στο κεφάλι.
  • Πονοκέφαλος που εμφανίζεται για πρώτη φορά μετά την ηλικία των 50 ετών ή του οποίου ο χαρακτήρας αλλάζει σημαντικά.

Αυτό το άρθρο παρέχει γενικές πληροφορίες και δεν αποτελεί ιατρική συμβουλή· δεν υποκαθιστά την εξέταση από γιατρό.

Συχνές ερωτήσεις

Ποια είναι η διαφορά μεταξύ ημικρανίας και απλού πονοκεφάλου;

Η ημικρανία είναι συνήθως μονομερής, σφύζουσα και μέτριας έως σοβαρής έντασης· συνοδεύεται από ναυτία και ευαισθησία στο φως και τον ήχο, και επιδεινώνεται με την κίνηση. Η κεφαλαλγία τάσης είναι συνήθως αμφοτερόπλευρη, πιεστική και ηπιότερη.

Η ημικρανία περνάει;

Η ημικρανία δεν είναι μια νόσος που θεραπεύεται πλήρως, αλλά με τη σωστή θεραπεία και προσαρμογές στον τρόπο ζωής, η συχνότητα και η σοβαρότητα των κρίσεων μπορούν να μειωθούν σημαντικά. Σε ορισμένους ανθρώπους οι κρίσεις γίνονται λιγότερο συχνές με την πάροδο της ηλικίας.

Κάθε ημικρανία έχει αύρα;

Όχι. Περίπου το ένα τρίτο των ατόμων με ημικρανία έχει αύρα· οι περισσότεροι άνθρωποι έχουν ημικρανία χωρίς αύρα.

Τα παιδιά παθαίνουν ημικρανίες;

Ναι. Στα παιδιά οι κρίσεις μπορεί να είναι μικρότερης διάρκειας και μπορεί να συνοδεύονται από κοιλιακό πόνο. Θα πρέπει να συμβουλευτείτε έναν παιδονευρολόγο για τη διάγνωση και τη θεραπεία.

Πηγές και περαιτέρω ανάγνωση

  1. Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ), Ενημερωτικό δελτίο «Ημικρανία και άλλες διαταραχές κεφαλαλγίας» (who.int)
  2. International Headache Society, «Διεθνής Ταξινόμηση Διαταραχών Κεφαλαλγίας, 3η έκδοση (ICHD-3)» (ichd-3.org)
  3. NHS, «Ημικρανία» (nhs.uk)
  4. Mayo Clinic, «Ημικρανία: Συμπτώματα και αιτίες» (mayoclinic.org)
Κοινοποίηση
Ακολουθήστε το YulaHubΜάθετε πρώτοι τις σημαντικότερες ειδήσεις της ημέρας.
RSS

Αφήστε ένα σχόλιο

Η διεύθυνση email σας δεν θα δημοσιευθεί. Τα απαιτούμενα πεδία επισημαίνονται με *