Danimarka parlamentosu Folketing, 19 Kasım 2026 Perşembe günü ABD, Danimarka ve Grönland arasında imzalanan güvenlik ve savunma anlaşmasını 109’a karşı 0 oyla onayladı. ArcticToday’in Danimarka yayın kuruluşu DR’a dayandırdığı habere göre karşı oy çıkmadı. The Copenhagen Post, oylamanın tartışma yapılmadan gerçekleştiğini ve son oylama sırasında hiçbir milletvekilinin söz istemediğini yazdı. Böylece, ABD’nin ada üzerindeki ilgisi nedeniyle aylarca süren diplomatik gerginliğin ardından, Kopenhag tarafında anlaşmanın önündeki son parlamento engeli kalkmış oldu.
Anlaşma, 22 Eylül’de New York’ta, BM Genel Kurulu toplantılarının kenarında Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen ve ABD Başkanı Donald Trump tarafından imzalanmıştı. Grönland’ın kendi parlamentosu Inatsisartut metni Kasım ayının başında onaylamıştı. İki parlamentonun onayından sonra anlaşma, Danimarka’nın ABD’ye onay süreçlerinin tamamlandığını resmen bildirmesiyle yürürlüğe girecek.
Anlaşma neler içeriyor?
Metin, Grönland’ın savunmasına ilişkin 1951 tarihli anlaşmayı değiştiriyor ve tamamlıyor; bir bitiş tarihi bulunmuyor. ArcticToday ve The Copenhagen Post’un aktardığı başlıca maddeler şöyle:
- Yeni savunma alanları: ABD’nin güneyde Narsarsuaq’ta ve kuzeydoğuda Mestersvig’de yeni savunma alanları kurmasının yolu açılıyor; ancak bu alanların koşulları henüz kararlaştırılmadı.
- Pituffik Uzay Üssü: ABD’nin adanın kuzeybatısındaki mevcut üssündeki faaliyetlerini genişletmesine izin veriliyor.
- Füze savunması: Anlaşma, ABD’nin “Altın Kubbe” (Golden Dome) füze savunma sisteminin bir bölümünü Grönland’da kurmasına da imkân tanıyor. ArcticToday’e göre sistemin ABD’deki kısmının 2028’de tamamlanması planlanıyor.
- Egemenlik güvencesi: Metin, Danimarka Krallığı’nın egemenliğini ve toprak bütünlüğünü teyit ediyor; Grönland halkını uluslararası hukuka göre kendi kaderini tayin hakkına sahip bir halk olarak tanıyor.
- Yabancı yatırım sınırı: NATO ve AB dışındaki devletlerin ve onların yatırımcılarının “hassas sektörlerde” “önemli etki” elde etmesi engelleniyor.
- Bağımsızlık maddesi: Grönland bağımsız olursa, NATO’ya katılması şartıyla anlaşma yürürlükte kalacak.
Önemli bir sınırlama da var: The Copenhagen Post’a göre anlaşma, ABD’ye tek taraflı olarak tesis kurma yetkisi vermiyor. Her yeni alanın koşullarını Danimarka, Grönland ve ABD birlikte müzakere edecek; listede yer almayan başka herhangi bir konum için de hem Danimarka’nın hem Grönland’ın onayı gerekecek.
Kopenhag’dan temkinli mesaj
Onayın hemen ardından Danimarka Dışişleri Bakanı Lars Løkke Rasmussen, Grönland gazetesi Sermitsiaq’a yaptığı açıklamada Washington’un niyetlerinin hâlâ netleşmediğini söyledi. The Copenhagen Post’un aktardığına göre Løkke Rasmussen, Grönland’a yönelik “altta yatan bir Amerikan ilgisi” bulunduğunu, bunun büyük bölümünün olumlu olduğunu çünkü Grönland’ın “iş birliğine açık” olduğunu belirtti; ancak “Amerikalıların gerçekte hangi hedeflere sahip olduğunu henüz görmedik” dedi ve gelişmeleri izlemeyi sürdüreceğini ekledi.
Aynı habere göre Eylül’deki imzadan bu yana iki yeni üs alanıyla ilgili ABD ile başka bir görüşme yapılmadı. Somut ABD önerilerinin üç tarafın katıldığı daimi bir komiteye sunulması gerekiyor; komitenin bir sonraki toplantısı Aralık ayında. ABD’nin Kopenhag Büyükelçisi Ken Howery ise ArcticToday’e göre anlaşmayı “ortaklığımızı modernleştiren önemli bir başarı” olarak nitelendirdi ve Danimarka ile Grönland’daki müzakerecilere teşekkür etti.
Grönland’da muhalefetin itirazı
Grönland parlamentosu Inatsisartut anlaşmayı Kasım başında 16’ya karşı 0 oyla, 7 çekimserle kabul etmişti. 2025 seçimlerinde oyların yaklaşık yüzde 25’ini alan muhalefet partisi Naleraq ise anlaşmayı eleştirerek referandum çağrısında bulundu. Parti, Grönland’ın anlaşmadan doğrudan bir mali kazanç elde etmediğini savunuyor.
Süreç Nuuk’ta iç siyasi gerginliğe de yol açtı. Grönland Dışişleri, Ticaret ve Maden Kaynakları Bakanı Múte B. Egede, Naleraq’ı anlaşmaya ilişkin gizli bilgileri sızdırmakla suçladı; parlamento parti hakkında polise suç duyurusunda bulundu. Naleraq’ın Egede hakkında verdiği güvensizlik önergesi ise çoğunluk sağlayamadı.
Gerilimli bir yılın ardından
Anlaşma, ABD ile Danimarka arasında Grönland yüzünden yaşanan uzun bir gerilim döneminin ardından geliyor. Trump, Grönland’ı satın alma fikrini ilk kez 2019’da gündeme getirmiş, 2025’te yeniden göreve dönmeden önce bu fikri canlandırmış ve askeri ya da ekonomik baskıyı dışlamamıştı. ArcticToday’e göre Trump, Ocak 2026’da Washington’un Grönland konusunda “hoşlarına gitse de gitmese de” harekete geçeceğini söylemiş, ada satın alınana kadar Avrupalı müttefiklere artan gümrük vergileri uygulamakla tehdit etmişti.
Ardından Davos’taki Dünya Ekonomik Forumu’nda gümrük vergisi tehdidinden vazgeçen Trump, güç kullanımını da dışladı ve NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile “gelecekteki bir anlaşmanın çerçevesini” oluşturduklarını açıkladı. Washington, Kopenhag ve Nuuk arasında 1951 anlaşmasının güncellenmesine yönelik resmi görüşmeler Ocak sonunda başladı ve Eylül’deki imzayla sonuçlandı.
Bu ne anlama geliyor?
Onay, Danimarka açısından aylardır süren baskının diplomatik bir çerçeveye oturtulması anlamına geliyor: ABD, Arktik’teki askeri varlığını genişletme imkânı elde ederken, metin Danimarka’nın egemenliğini ve Grönland halkının kendi kaderini tayin hakkını yazılı olarak teyit ediyor. Narsarsuaq ve Mestersvig’deki alanların büyüklüğü, maliyeti ve takvimi ise henüz belli değil; bu nedenle anlaşmanın sahadaki etkisini, Aralık’ta toplanacak komitede masaya gelecek somut öneriler belirleyecek. Grönland’daki referandum tartışması ve muhalefetin “ekonomik kazanç yok” itirazı da önümüzdeki dönemde adanın iç siyasetinde gündemde kalabilir.
Bu haber 20 Kasım 2026, 10.30 (TSİ) itibarıyla derlenmiştir; gelişmeler güncellendikçe takip edilmelidir.
Sık sorulan sorular
Danimarka meclisi neyi onayladı?
Danimarka parlamentosu Folketing, 19 Kasım 2026’da ABD, Danimarka ve Grönland arasındaki güvenlik ve savunma anlaşmasını 109’a karşı 0 oyla onayladı. Anlaşma 1951 tarihli Grönland savunma anlaşmasını değiştiriyor ve süresiz.
ABD Grönland’da nerelerde yeni alan kurabilecek?
Anlaşma güneyde Narsarsuaq ve kuzeydoğuda Mestersvig’de yeni savunma alanlarının ve Pituffik Uzay Üssü’nün genişletilmesinin yolunu açıyor. Alanların koşulları henüz kararlaştırılmadı ve ABD tek taraflı tesis kuramaz.
Anlaşma ne zaman yürürlüğe girecek?
Grönland ve Danimarka parlamentoları onay verdi. Anlaşma, Danimarka’nın ABD’ye onay süreçlerinin tamamlandığını resmen bildirmesiyle yürürlüğe girecek.
Kaynaklar ve ileri okuma
- ArcticToday, “Danish parliament ratifies expanded US military access to Greenland”, 19 November 2026.
- The Copenhagen Post, “Denmark approves US military expansion in Greenland, but foreign minister says American ambitions remain unclear”, 20 November 2026.
- CBS News, “Greenland security deal with U.S. and Denmark OK’d by Danish lawmakers”, 19 November 2026.
- CNBC, “Denmark ratifies Trump security deal over Greenland after months of diplomatic tensions”, 19 November 2026.
Bir yorum bırakın
E-posta adresiniz yayınlanmayacaktır. Gerekli alanlar * ile işaretlenmiştir