İçeriğe geç

Dünyayı aydınlatan bilgi

Çin, Kanada’nın Domuz Eti ve Deniz Ürünlerinde Gümrüğü İndiriyor: Şi-Carney Görüşmesi

APEC zirvesi öncesi Shenzhen’de görüşen Çin ve Kanada liderleri ticaret anlaşmalarını uzattı. Çin yaklaşık 400 milyon Kanada doları değerinde ihracata ek gümrük indirimi verecek, Kanada da çelik ve alüminyum muafiyetini uzatıyor.

Çin, Kanada’nın Domuz Eti ve Deniz Ürünlerinde Gümrüğü İndiriyor: Şi-Carney Görüşmesi

Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile Kanada Başbakanı Mark Carney, 18–19 Kasım’da Shenzhen’de yapılacak Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) zirvesi öncesinde bir araya geldi ve iki ülke arasındaki ticaret düzenlemelerini uzatma kararı aldı. Reuters’ın haberini aktaran The Standard ile Western Producer’a göre Carney’nin ofisi, Çin’in domuz eti ve deniz ürünleri dahil daha fazla Kanada ürününde gümrük vergilerini indireceğini açıkladı. Çin Ticaret Bakanlığı da aynı gün yayımladığı açıklamada anlaşmanın genel çerçevesini doğruladı.

Carney, görüşmenin ardından Pekin ile ilişkilerde “daha fazla öngörülebilirlik ve istikrar” sağlandığını söyledi. Görüşme, Carney’nin 2025’te başbakan olmasından bu yana Şi ile yaptığı üçüncü yüz yüze görüşme oldu.

Anlaşma neleri kapsıyor?

Açıklamaya göre iki lider, Kanadalı çiftçilerin ve balıkçıların Çin pazarına erişimini kolaylaştıran ön düzenlemeyi uzatma ve genişletme konusunda uzlaştı. Çin, dondurulmuş domuz eti parçaları ile bazı balık ve deniz ürünleri dahil yaklaşık 400 milyon Kanada doları (yaklaşık 280 milyon ABD doları) değerindeki Kanada ihracatına ek gümrük indirimi sağlayacak. Domuz etindeki indirim yaklaşık 116 milyon Kanada doları değerindeki dondurulmuş domuz eti parçalarını kapsıyor.

Karşılığında Kanada, belirli Çin çelik ve alüminyum ürünlerine uyguladığı ve 2026 sonunda sona erecek olan vergi iadesi (muafiyet) düzenlemelerini iki yıl uzatacak. The Globe and Mail, indirimin pratikte ithalatçılara yönelik vergi iadeleri yoluyla işleyeceğini yazdı.

Sektör nasıl karşıladı?

Pekin merkezli Kanada Et Tanıtım Ofisi’nin başındaki Chris White, Carney’nin “sınırlı siyasi sermayesini” domuz eti sektörü için kullanmasının önemli olduğunu söyledi ve paketi çerçevenin “oldukça kapsamlı ikinci aşaması” olarak nitelendirdi. White, iki tarafın “ticari ilişkiyi normalleştirmek istediğini” de belirtti. Ancak sektör için en büyük engellerden biri hâlâ duruyor: Kanada’nın Çin’e en önemli domuz eti ihraç kalemi olan sakatat. Sakatat Çin’de, Kanada’da işlenmesine göre çok daha yüksek fiyata satılıyor; White, bu kalemin bu haftaki görüşmelerde gündemde olmasının beklenmediğini ancak ileride ele alınmasını umduğunu söyledi.

Kanada Ticaret Odası’ndan Liam MacDonald ise indirimin belirlilik sağladığını, ancak gümrük vergilerinin bazı tarım ürünlerinde Çin pazarına erişimi hâlâ sınırladığını belirterek indirim çabalarının sürmesi çağrısında bulundu. Kanada’nın gelecek yıl Çin’e bir ticaret heyeti göndereceği bildirildi.

İlişkiler nasıl bu noktaya geldi?

Kanada ile Çin arasındaki ilişkiler, Kanada’nın ABD talebi üzerine Aralık 2018’de Huawei Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Meng Wanzhou’yu Vancouver’da gözaltına almasının ardından uzun süre gergin seyretti. İlişkilerde dönüm noktası Ocak 2026’da geldi: Carney, 2017’den bu yana Çin’i ziyaret eden ilk Kanada hükümet başkanı oldu ve Çin bu ziyaretin ardından Kanada kanola tohumu ve bezelyesindeki gümrükleri düşürdü. Heraldcorp’un haberine göre 4 Kasım’da Pekin’de toplanan 29. Çin-Kanada Ortak Ekonomik ve Ticaret Komisyonu’nda da kanola küspesi, bezelye, ıstakoz ve yengeçteki muafiyetler 2028 sonuna kadar uzatılmıştı.

Ottawa ayrıca yılda 49 bin Çin yapımı otomobilin yüzde 6,1 gümrükle ithalatına izin verdi; bu kota beş yılda 70 bine çıkacak. BYD, Geely ve Chery gibi Çinli üreticiler Kanada pazarına girmek için harekete geçti. Çin Maliye Bakanlığı da iki ülke merkez bankaları arasındaki yerel para birimi takas anlaşmasının uygulanmasını ve nitelikli Kanada kurumlarının Çin’de yuan cinsinden “Panda tahvili” ihraç etmesini memnuniyetle karşıladıklarını açıkladı.

Şi ne dedi, eleştiriler neler?

Xinhua’nın aktardığına göre Şi, iki ülkenin Ocak ayında stratejik ortaklığı ilerletme kararı almasından bu yana pek çok alanda işbirliğinin tamamen yeniden başladığını söyledi ve dört öneri sundu: birbirinin kalkınma yolunu “doğru anlamak”, ticaret, enerji, tarım ve finansta işbirliğini derinleştirip yeşil ekonomi, dijital ve e-ticarete genişletmek, kültürel ve halklar arası temasları güçlendirmek ve çok taraflı ticaret sistemini savunmak.

Öte yandan analistler ve insan hakları grupları, yakınlaşmanın Kanada’nın güvenliğini ve değerlerini tehlikeye atabileceği uyarısında bulunuyor. Eleştirmenler, Hong Konglu medya patronu Jimmy Lai’nin hapsedilmesine, Çin’in geçen yıl dört Kanadalıyı gizlice idam etmesine ve Kanada istihbaratının Pekin’in en az iki federal seçime müdahale ettiğine dair bulgularına dikkat çekiyor. Çin ise Kanada’nın iç işlerine karışmakla ilgilenmediğini söylüyor.

Bu ne anlama geliyor?

Anlaşma, ABD’nin birçok Kanada ürününe yüksek gümrük vergileri uyguladığı bir dönemde Ottawa’nın ihracat pazarlarını çeşitlendirme stratejisinin somut bir adımı. Carney, Kanada’nın Çin’e ihracatı on yılın sonuna kadar yüzde 50 artırma hedefinin “çok önünde” olduğunu söylüyor. Tarım ve deniz ürünleri üreticileri için bu, daha öngörülebilir bir pazar anlamına geliyor; ancak sakatat gibi kalemler ve güvenlik kaygıları, ilişkinin hâlâ hassas dengeler üzerinde ilerlediğini gösteriyor. APEC zirvesinde ABD, Çin ve Rusya liderlerinin de bulunması, küresel ticaret dengelerinin önümüzdeki günlerde yeniden şekillenebileceğine işaret ediyor; Türkiye gibi tarım ve gıda ihracatçısı ülkeler de Çin pazarındaki bu tür ikili düzenlemeleri rekabet açısından izliyor.

Bu haber 18 Kasım 2026, 09.00 (TSİ) itibarıyla derlenmiştir; gelişmeler güncellendikçe takip edilmelidir.

Bu haber bilgilendirme amaçlıdır; yatırım tavsiyesi değildir.

Sık sorulan sorular

Çin hangi Kanada ürünlerinde gümrüğü indiriyor?

Dondurulmuş domuz eti parçaları ile bazı balık ve deniz ürünleri dahil yaklaşık 400 milyon Kanada doları değerindeki ihracata ek indirim sağlanacak.

Kanada karşılığında ne yapıyor?

Kanada, belirli Çin çelik ve alüminyum ürünlerine uyguladığı ve 2026 sonunda bitecek vergi muafiyetlerini iki yıl uzatıyor.

APEC zirvesi ne zaman?

APEC liderler zirvesi 18–19 Kasım 2026’da Çin’in Shenzhen kentinde yapılıyor.

Kaynaklar ve ileri okuma

  1. The Standard (Reuters), “Canada and China extend trade deals as Xi meets Carney ahead of APEC summit”, 18 Kasım 2026.
  2. The Western Producer, “China to cut tariffs on Canadian pork, seafood after Carney, Xi meeting”, 17 Kasım 2026.
  3. The Globe and Mail, “China rolls back tariffs on Canadian pork, seafood in new trade deal with Ottawa”, 17 Kasım 2026.
  4. Heraldcorp, Kanada-Çin muafiyetlerinin 2028 sonuna uzatılması, 5 Kasım 2026.
Paylaş
YulaHub'ı takip edinGünün en önemli haberlerini ilk siz öğrenin.
RSS

Bir yorum bırakın

E-posta adresiniz yayınlanmayacaktır. Gerekli alanlar * ile işaretlenmiştir