Chuyển đến nội dung

Tri thức soi sáng thế giới

Tuần làm việc 4 ngày: Dữ liệu từ các thử nghiệm cho thấy gì và nó phù hợp với ai?

Làm việc 4 ngày một tuần có làm giảm hay tăng năng suất? Kết quả của các thử nghiệm tại Anh và Iceland, các mô hình tuần làm việc 4 ngày khác nhau, lợi ích cho nhân viên và doanh nghiệp, những lời phê bình và các ngành nghề khó áp dụng.

Tuần làm việc 4 ngày: Dữ liệu từ các thử nghiệm cho thấy gì và nó phù hợp với ai?

Tuần làm việc 5 ngày, 8 giờ là mô hình hình thành đầu thế kỷ 20 cho sản xuất công nghiệp. Ngày nay, khi công nghệ và cách làm việc thay đổi nhanh chóng, nhiều công ty và chính phủ đang kiểm tra qua các thử nghiệm xem tuần làm việc ngắn hơn có khả thi không. Tuần làm việc 4 ngày là trung tâm của cuộc tranh luận này.

Trong bài viết này, chúng tôi xem xét, dựa trên dữ liệu, các mô hình tuần làm việc 4 ngày khác nhau, kết quả của những thử nghiệm toàn diện nhất cho đến nay và giới hạn của cách tiếp cận này.

Tuần làm việc 4 ngày có nghĩa là gì?

Khái niệm này không chỉ bao gồm một mô hình duy nhất mà là một số sắp xếp khác nhau:

  • Mô hình 100-80-100: Nhân viên nhận 100% lương, làm việc 80% thời gian, và mục tiêu là duy trì 100% sản lượng. Đây là mô hình được thử nghiệm nhiều nhất.
  • Tuần nén: Tổng giờ làm việc không đổi nhưng được phân bố trên 4 ngày; ví dụ, 4 ngày làm 10 giờ.
  • Giảm giờ hàng tuần: Giờ làm việc hàng tuần bị cắt giảm thay vì cắt ngày; ví dụ, làm 35 – 36 giờ thay vì 40.

Thử nghiệm Anh: phát hiện gì?

Năm 2022, một thử nghiệm pilot kéo dài 6 tháng với 61 công ty và khoảng 2.900 nhân viên diễn ra tại Anh. Thử nghiệm do tổ chức phi lợi nhuận 4 Day Week Global và tổ chức tư duy Autonomy thực hiện, cùng các nhà nghiên cứu từ các trường đại học như Cambridge và Boston College. Theo kết quả:

  • Đa số công ty tham gia tiếp tục tuần làm việc 4 ngày sau thử nghiệm; chỉ một vài nơi quay lại chế độ cũ.
  • Doanh thu của các công ty nói chung ở mức tương đương trong giai đoạn thử nghiệm.
  • Kiệt sức, căng thẳng và mệt mỏi mà nhân viên báo cáo giảm rõ rệt, và ngày nghỉ ốm giảm xuống.
  • Số nhân viên nghỉ việc giảm so với giai đoạn trước.

Thử nghiệm tại Iceland và các quốc gia khác

Tại Iceland, giữa năm 2015 và 2019, các thử nghiệm cắt giờ làm việc hàng tuần xuống 35 – 36 giờ được thực hiện tại Hội đồng thành phố Reykjavík và chính phủ quốc gia với khoảng 2.500 người, đa số là nhân viên công. Các nhà nghiên cứu báo cáo năng suất nói chung được duy trì và phúc lợi nhân viên cải thiện. Sau các thử nghiệm, các công đoàn ký kết thỏa thuận mới và hầu hết người lao động giành được quyền làm việc giờ ngắn hơn. Năm 2022, Bỉ trao cho nhân viên quyền nén tuần làm việc thành 4 ngày mà không thay đổi tổng giờ. Các pilot khác cũng đã được thực hiện tại Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha, Đức và Nhật Bản.

Tại Nhật Bản, Chính quyền đô쿄 (Tokyo Metropolitan Government) đã cung cấp cho nhân viên của mình tùy chọn tuần làm việc 4 ngày kể từ năm 2025. Một mục tiêu của bước này là giúp nhân viên dễ dàng cân bằng trách nhiệm gia đình và công việc hơn. Những ví dụ này cho thấy tuần làm việc 4 ngày đang được thử không chỉ ở khu vực tư nhân mà còn tại các cơ quan công.

Một phát hiện chung của các thử nghiệm là tuần làm việc 4 ngày không phải là công thức phép màu tự thân. Các công ty thành công thường rút ngắn cuộc họp, loại bỏ nhiệm vụ gây phân tâm và làm rõ ưu tiên của các nhóm.

Lợi ích cho nhân viên và công ty

  • Cân bằng công việc - cuộc sống tốt hơn: Một ngày thêm cung cấp thời gian cho gia đình, nghỉ ngơi, học tập hoặc sở thích.
  • Giảm kiệt sức: Thời gian nghỉ nhiều hơn có thể giảm mệt mỏi tinh thần và thể chất.
  • Thu hút và giữ chân nhân tài: Công ty có thể dùng sự linh hoạt này như một lợi thế mạnh trong tuyển dụng.
  • Làm việc tập trung vào năng suất: Cắt giảm cuộc họp không cần thiết và thiết kế lại quy trình làm việc có thể giúp hoàn thành cùng một lượng việc trong ít thời gian hơn.

Phê bình và giới hạn

  • Không phù hợp mọi ngành: Trong các lĩnh vực đòi hỏi dịch vụ liên tục như y tế, bán lẻ, sản xuất và dịch vụ khách hàng, có thể cần sắp xếp ca và nhân viên thêm.
  • Rủi ro tăng cường áp lực: Áp lực hoàn thành cùng một lượng việc trong ít thời gian hơn có thể tăng căng thẳng cho một số nhân viên.
  • Giới hạn của thử nghiệm: Các pilot chủ yếu liên quan đến công ty tự nguyện đã có xu hướng ủng hộ mô hình này, khiến việc khái quát kết quả cho toàn nền kinh tế khó khăn hơn.
  • Hiệu ứng dài hạn: Hiệu ứng năng suất dài hạn của các thử nghiệm 6 tháng hoặc vài năm chưa được biết rõ hoàn toàn.

Nếu bạn muốn đề xuất tuần làm việc 4 ngày tại công ty mình

Nếu bạn muốn đề xuất mô hình này cho người sử dụng lao động, trước tiên hãy xác định cụ thể nhiệm vụ nào lãng phí thời gian và quy trình nào có thể cải thiện. Đề xuất, ví dụ, một thử nghiệm 3 hoặc 6 tháng kèm kế hoạch đáp ứng nhu cầu khách hàng và nhóm sẽ giúp quản lý dễ dàng đánh giá rủi ro hơn. Cũng quan trọng là thiết lập các chỉ số như năng suất và sự hài lòng của khách hàng trước thử nghiệm để đo lường thành công.

Khung pháp lý về giờ làm việc tại Thổ Nhĩ Kỳ

Tại Thổ Nhĩ Kỳ, theo Điều 63 Luật Lao động Số 4857, thời gian làm việc chung tối đa 45 giờ mỗi tuần. Trừ khi thỏa thuận khác, thời gian này được chia đều trên các ngày làm việc trong tuần. Tuy nhiên, các bên có thể thỏa thuận phân bố giờ hàng tuần trên các ngày khác nhau; trong trường hợp đó, thời gian làm việc hàng ngày không được vượt quá 11 giờ. Khung này cho phép một số nơi làm việc nén giờ hàng tuần vào 4 hoặc 4,5 ngày. Điều này khác với mô hình "100-80-100" cắt giảm giờ: trong tuần nén, tổng giờ không đổi và chỉ ngày làm việc kéo dài hơn. Trước khi triển khai, cần kiểm tra hợp đồng lao động và tham khảo chuyên gia.

Câu hỏi thường gặp

Lương có giảm với tuần làm việc 4 ngày không?

Trong mô hình 100-80-100 được thử nhiều nhất, lương không thay đổi. Tuy nhiên, trong một số sắp xếp, giờ hàng tuần được giữ nguyên và nén vào 4 ngày, và ở một số công ty lương có thể bị giảm tỷ lệ.

Năng suất có giảm với tuần làm việc 4 ngày không?

Các thử nghiệm Anh và Iceland báo cáo năng suất và doanh thu nói chung được duy trì, nhưng kết quả có thể khác nhau tùy ngành và cách triển khai.

Quốc gia nào đã thử nghiệm tuần làm việc 4 ngày?

Các pilot đã được thực hiện tại các quốc gia như Anh, Iceland, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha, Đức và Nhật Bản; Bỉ trao quyền cho nhân viên nén tuần làm việc thành 4 ngày.

Tuần làm việc 4 ngày có khả thi tại Thổ Nhĩ Kỳ không?

Luật lao động Thổ Nhĩ Kỳ cho phép phân bố thời gian làm việc hàng tuần trên các ngày trong giới hạn nhất định. Việc triển khai phụ thuộc vào thỏa thuận giữa người sử dụng lao động và người lao động và tuân thủ luật pháp.

Nguồn và đọc thêm

  1. Autonomy and 4 Day Week Global, “The results are in: The UK’s four-day week pilot”, February 2023 (autonomy.work)
  2. Autonomy and the Association for Sustainability and Democracy (Alda), “Going Public: Iceland’s Journey to a Shorter Working Week”, 2021
  3. Belgian Federal Government, labour reform (2022), belgium.be
  4. International Labour Organization (ILO), “Working Time and Work-Life Balance Around the World”, 2022 (ilo.org)
  5. Labour Law of Türkiye No. 4857, Article 63 (Working time)
Chia sẻ
Theo dõi YulaHubNhận những tin quan trọng nhất trong ngày sớm nhất.
RSS

Để lại bình luận

Địa chỉ email của bạn sẽ không được công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *