Tổng thống Mỹ Donald Trump, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Nga Vladimir Putin đã gặp mặt theo định dạng ba bên lần đầu tiên vào thứ Năm, ngày 19 tháng 11 năm 2026, tại thành phố Thâm Quyến miền nam Trung Quốc, bên lề hội nghị thượng đỉnh Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC). Theo Kyiv Independent và The Globe and Mail, sau cuộc họp kéo dài khoảng 90 phút, ba nước đã thông qua một tuyên bố chung bốn điểm dài khoảng 250 từ do Trung Quốc công bố. Tài liệu này được truyền thông Trung Quốc gọi là “tuyên bố hướng tới hòa bình” và một số cơ quan báo chí khác gọi là “Tuyên bố Hòa bình Trung-Nga-Mỹ”.
Theo The Hill, các phiên bản gần như giống hệt nhau của bản tuyên bố đã được Bộ Ngoại giao Nga và Bộ Ngoại giao Trung Quốc công bố, trong khi Nhà Trắng dự kiến sẽ đưa ra phiên bản riêng sau đó. Phát biểu khai mạc cuộc họp, ông Trump cho biết đây là “cuộc họp ba bên đầu tiên trong lịch sử” giữa ba nước và nói thêm: “Chúng ta thực sự đang tạo nên lịch sử.” Ngoài việc sở hữu các kho vũ khí hạt nhân lớn nhất thế giới, ba nước này còn chiếm ba trong số năm thành viên thường trực của Hội đồng Bảo an LHQ.
Nội dung bản tuyên bố gồm những gì?
Theo văn bản được công bố, ba nước đã đưa ra các cam kết chung về bốn vấn đề:
- Cải tổ LHQ: Ủng hộ các nỗ lực cải tổ để Liên Hợp Quốc có thể “phản ứng hiệu quả hơn trước các thách thức toàn cầu.”
- Năng lượng: Tăng cường sản xuất và cung ứng các sản phẩm dầu mỏ tinh luyện.
- Các tòa án quốc tế: Nhấn mạnh quyền miễn trừ của các quan chức nhà nước và cảnh báo Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) “và các cơ quan tương tự” không được lạm dụng thẩm quyền tài phán của mình.
- An ninh hạt nhân: Tái khẳng định rằng không ai có thể thắng trong một cuộc chiến tranh hạt nhân và cuộc chiến đó không bao giờ được phép xảy ra, đồng thời khởi động đối thoại về giảm thiểu rủi ro hạt nhân và ngăn chặn phổ biến vũ khí hạt nhân.
Tờ Globe and Mail nhấn mạnh rằng văn bản không đề cập đến các cuộc xung đột ở Ukraine và Iran hay những bất ổn kinh tế toàn cầu mà các cuộc xung đột này gây ra. Tờ báo đánh giá hội nghị thượng đỉnh này đầy tham vọng về mặt ngôn từ nhưng hạn chế về các thỏa thuận cụ thể.
Vấn đề vũ khí hạt nhân đã được thảo luận như thế nào?
Theo các báo cáo, kết quả đáng chú ý nhất của hội nghị thượng đỉnh là cam kết đối thoại về rủi ro hạt nhân. Ông Tập Cận Bình mô tả vũ khí hạt nhân như một “thanh gươm Damocles treo lơ lửng trên đầu nhân loại” và cho rằng chúng cần phải bị cấm và tiêu hủy. Mặc dù các nhà lãnh đạo đề cập đến mục tiêu về một thế giới không có vũ khí hạt nhân, bản tuyên bố chỉ dừng lại ở lời kêu gọi “đối thoại về giảm thiểu rủi ro hạt nhân”. Văn bản không bao gồm các cơ chế thanh sát hoặc cắt giảm kho vũ khí, những bước vốn có thể gây tranh cãi cho cả ba bên. Về phần mình, ông Trump thừa nhận rằng một khi một quốc gia đã có vũ khí hạt nhân, họ rất khó từ bỏ chúng.
Vấn đề này diễn ra trong bối cảnh cấu trúc kiểm soát vũ khí quốc tế đang suy yếu. New START, hiệp ước cuối cùng hạn chế vũ khí hạt nhân chiến lược của Mỹ và Nga, đã hết hạn vào tháng 2 năm 2026. Trung Quốc cho đến nay vẫn từ chối chấp nhận bất kỳ giới hạn nào đối với kho vũ khí của mình và lập luận rằng năng lực hạt nhân của họ vẫn nhỏ hơn nhiều so với Mỹ và Nga. Do đó, việc mở một kênh đối thoại ba bên được coi là một khởi đầu mới, mặc dù nội dung cụ thể vẫn chưa rõ ràng.
Tại sao điều khoản về Tòa án Hình sự Quốc tế lại thu hút sự chú ý?
Điều khoản về ICC trong tuyên bố đã gây ra tranh luận vì không quốc gia nào trong ba nước là thành viên của Quy chế Rome, văn kiện thành lập tòa án này. Năm 2023, ICC đã ban hành lệnh bắt giữ ông Putin vì việc chuyển trẻ em từ các vùng bị chiếm đóng của Ukraine sang Nga. Trong khi đó, chính quyền Mỹ đã áp đặt các lệnh trừng phạt đối với các quan chức ICC vì cuộc điều tra của tòa án về các cáo buộc tội ác chiến tranh của Israel. Tại hội nghị thượng đỉnh, ông Trump đã chỉ trích gay gắt ICC. Việc ba cường quốc không phải là thành viên của tòa án cùng đưa vào một văn bản chung ngôn ngữ nhằm hạn chế thẩm quyền tài phán của tòa án này đã bắt đầu được thảo luận trong giới luật pháp quốc tế.
Ukraine có nằm trong chương trình nghị sự không?
Trước cuộc họp ba bên, ông Trump và ông Putin đã có một cuộc gặp song phương không báo trước kéo dài khoảng 40 phút. Trợ lý Điện Kremlin Yuri Ushakov cho biết chủ đề chính của cuộc gặp đó là giải quyết xung đột ở Ukraine. Điện Kremlin cho biết Ukraine không phải là chủ đề trung tâm của cuộc họp ba bên. Ông Trump nói rằng “mọi thứ đang diễn ra” để chấm dứt chiến tranh, trong khi ông Putin cho rằng phía Ukraine cần thực hiện các bước để kết thúc chiến tranh và đưa ra những thỏa hiệp. Cuộc gặp trực tiếp trước đó của hai nhà lãnh đạo diễn ra vào ngày 15 tháng 8 năm 2025.
Kyiv đã chỉ trích định dạng của cuộc họp. Bộ trưởng Ngoại giao Ukraine Andrii Sybiha cho biết một cuộc họp theo định dạng Ukraine-Mỹ-Nga có thể giúp kết thúc chiến tranh sớm hơn, và không quyết định nào về Ukraine có thể được đưa ra trong một định dạng không có Ukraine. Thủ tướng Úc Anthony Albanese kêu gọi ông Putin chấm dứt chiến tranh, chỉ ra tác động của nó đối với lạm phát toàn cầu. Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi cũng cho biết bà đã hội đàm với ông Putin và hai bên đồng ý tiếp tục liên lạc; bà được cho là đã nêu vấn đề một nhà báo Nhật Bản bị giam giữ tại Nga với cáo buộc gián điệp.
Kết quả cuộc gặp song phương Mỹ-Trung là gì?
Ông Trump và ông Tập Cận Bình cũng gặp riêng trong hội nghị thượng đỉnh. Theo The Globe and Mail, hai nhà lãnh đạo đã đồng ý gia hạn lệnh đình chiến thương mại mong manh mà hai nước đạt được sau các đợt tăng thuế trả đũa lẫn nhau vào năm ngoái. Theo báo cáo của phía Trung Quốc, sự ổn định chiến lược và các rủi ro phát sinh từ trí tuệ nhân tạo cũng đã được thảo luận. Ông Tập dự kiến sẽ đến Hoa Kỳ vào tháng tới để tham dự hội nghị thượng đỉnh G20. Ông Putin là người đầu tiên đề xuất ý tưởng về hội nghị thượng đỉnh này vào tháng 10, và Điện Kremlin sau đó xác nhận cuộc họp sẽ diễn ra tại Thâm Quyến vào ngày 19 tháng 11.
Điều này có ý nghĩa gì?
Tuyên bố Thâm Quyến cho thấy ba cường quốc quân sự và hạt nhân lớn nhất thế giới, lần đầu tiên, đã có thể thống nhất về một văn bản ba bên; về mặt này, nó được coi là một ngưỡng mang tính biểu tượng. Tuy nhiên, văn bản không chứa các bước ràng buộc về vấn đề hạt nhân như thanh sát và cắt giảm, đồng thời hoàn toàn không giải quyết các xung đột cấp bách hiện nay. Trong thời gian tới, mức độ và tần suất của đối thoại rủi ro hạt nhân, văn bản chính thức do Nhà Trắng công bố và các bước thực hiện đối với Ukraine thông qua các kênh song phương sẽ quyết định trọng lượng thực sự của bản tuyên bố này.
Báo cáo này được tổng hợp tính đến 20:30 giờ Thổ Nhĩ Kỳ ngày 19 tháng 11 năm 2026; hãy theo dõi các diễn biến khi được cập nhật.
Câu hỏi thường gặp
Ai đã tham dự hội nghị thượng đỉnh Thâm Quyến?
Tổng thống Mỹ Donald Trump, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Nga Vladimir Putin đã gặp mặt theo định dạng ba bên lần đầu tiên vào ngày 19 tháng 11 năm 2026, bên lề APEC.
Tuyên bố bao gồm những vấn đề gì?
Tuyên bố có bốn điểm: ủng hộ cải tổ LHQ, tăng cường cung ứng các sản phẩm dầu mỏ tinh luyện, cảnh báo ICC và các cơ quan tương tự không lạm dụng thẩm quyền tài phán, và đối thoại về giảm thiểu rủi ro hạt nhân.
Tuyên bố có đề cập đến cuộc chiến ở Ukraine không?
Không. Ukraine là chủ đề chính của một cuộc gặp song phương riêng biệt giữa ông Trump và ông Putin, nhưng tuyên bố chung không đề cập đến các cuộc xung đột ở Ukraine hay Iran.
Nguồn và đọc thêm
- Kyiv Independent, “Trump joins Putin, Xi in signing ‘declaration of peace’ as summit largely sidesteps Ukraine”, 19 November 2026.
- The Globe and Mail, “Trump, Xi and Putin meet for historic trilateral summit in China”, 19 November 2026.
- The Hill, “Donald Trump, Xi Jinping, Vladimir Putin reach peace declaration during rare summit in China”, 19 November 2026.
Để lại bình luận
Địa chỉ email của bạn sẽ không được công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *