Nước tham gia vào vô số chức năng trong cơ thể, từ điều hòa nhiệt độ đến vận chuyển dưỡng chất. Vậy chúng ta thực sự nên uống bao nhiêu?
Khuyến nghị chung
Cơ quan An toàn Thực phẩm Châu Âu (EFSA) khuyến cáo tổng lượng nước tiêu thụ hàng ngày cho người trưởng thành là khoảng 2 lít cho phụ nữ và khoảng 2,5 lít cho nam giới. Điều này không chỉ bao gồm nước uống mà còn cả chất lỏng từ thực phẩm và các đồ uống khác. Một phần đáng kể của lượng chất lỏng hàng ngày đến từ thực phẩm như trái cây, rau củ và súp.
Khi bạn cần nhiều hơn
- Thời tiết nóng và đổ mồ hôi nhiều
- Thể thao và hoạt động thể chất
- Bệnh kèm sốt, tiêu chảy hoặc nôn
- Thai kỳ và cho con bú
Làm sao biết bạn đã uống đủ?
Một chỉ số đơn giản là màu nước tiểu: màu vàng nhạt thường cho thấy bạn đã đủ nước. Nước tiểu đậm màu, đau đầu, mệt mỏi và miệng khô có thể là dấu hiệu của mất nước.
Mẹo duy trì độ ẩm suốt cả ngày
- Luôn mang theo bình nước.
- Uống một ly nước với mỗi bữa ăn.
- Phân bổ việc uống nước suốt ngày thay vì chờ đến khi khát.
- Nếu nước lọc cảm thấy nhàm chán, thêm chanh, bạc hà hoặc lát dưa chuột.
Nếu bạn có các bệnh về thận, tim hoặc các vấn đề sức khỏe khác, hãy tham khảo bác sĩ về nhu cầu chất lỏng của mình.
Bài viết này chỉ mang tính thông tin chung, không phải lời khuyên y tế. Nguồn: EFSA.
Quy tắc “8 ly mỗi ngày” xuất phát từ đâu?
Lời khuyên uống tám ly nước mỗi ngày là một quy tắc hầu hết mọi người đều biết, nhưng nền tảng khoa học của nó không vững chắc như người ta nghĩ. Quy tắc này thường được truy nguồn tới một khuyến nghị năm 1945 của Ban Thực phẩm và Dinh dưỡng thuộc Hội đồng Nghiên cứu Quốc gia Hoa Kỳ, nói rằng người trưởng thành cần khoảng 2,5 lít nước mỗi ngày. Tuy nhiên, cùng văn bản đó cũng ghi rằng phần lớn lượng này đã có trong thực phẩm đã chế biến; theo thời gian câu thứ hai này bị lãng quên. Trong một bài đánh giá công bố năm 2002, Heinz Valtin của Trường Y Dartmouth cho biết ông không tìm thấy bằng chứng khoa học nào ủng hộ ý tưởng rằng người trưởng thành khỏe mạnh cần uống thêm tám ly nước mỗi ngày. Điều này không có nghĩa là nước không quan trọng; nó chỉ cho thấy nhu cầu thay đổi theo từng người và không nên đo lường chỉ bằng số ly. Đối với người trưởng thành khỏe mạnh, cảm giác khát và màu nước tiểu là hướng dẫn thực tiễn và đáng tin cậy trong hầu hết các tình huống.
Trà, cà phê và các đồ uống khác có tính vào không?
Tổng lượng nước tiêu thụ hàng ngày do EFSA khuyến cáo bao gồm không chỉ nước lọc mà còn tất cả các loại đồ uống và chất lỏng từ thực phẩm. Nói cách khác, trà, nước khoáng, ayran, sữa và súp đều góp phần vào lượng chất lỏng hàng ngày. Đúng là caffeine trong cà phê và trà có tác dụng lợi tiểu; tuy nhiên, ở những người đã quen, tác dụng này thường bị giới hạn khi tiêu thụ ở mức vừa phải, và đồ uống tự nó cũng cung cấp chất lỏng. Nghiên cứu cho thấy tiêu thụ vừa phải không làm mất cân bằng chất lỏng ở người trưởng thành khỏe mạnh thường xuyên uống cà phê. Tuy vậy, không nên để đồ uống có đường trở thành nguồn chất lỏng chính. Tổ chức Y tế Thế giới khuyến cáo giữ lượng đường tự do dưới 10 % năng lượng hàng ngày, và lý tưởng là dưới 5 %; một lon nước ngọt có ga có thể chiếm phần lớn giới hạn này. Nước ép trái cây cũng nên tiêu thụ vừa phải vì chúng chứa ít chất xơ hơn so với trái cây nguyên quả.
Uống quá nhiều nước có gây hại không?
Hiếm khi, có. Uống một lượng nước rất lớn trong thời gian ngắn có thể khiến mức natri trong máu giảm nguy hiểm, một tình trạng gọi là hạ natri huyết. Thận khỏe chỉ có thể đào thải nước ở một tốc độ nhất định; khi lượng nước nạp vượt quá tốc độ này, phần dư sẽ tích tụ trong cơ thể. Hiện tượng này thường thấy ở các sự kiện chịu đựng kéo dài, ở những vận động viên uống nhiều nước hơn lượng mồ hôi mất trong giờ chạy. Trong một nghiên cứu về các vận động viên chạy marathon Boston 2002, công bố trên Tạp chí Y học New England năm 2005, hạ natri huyết được phát hiện ở khoảng 13 % vận động viên được lấy mẫu tại vạch đích, và yếu tố rủi ro quan trọng nhất là uống quá nhiều chất lỏng khiến họ tăng cân trong cuộc đua. Buồn nôn, đau đầu và lú lẫn là một số triệu chứng. Trong cuộc sống thường ngày, người khỏe mạnh hiếm khi gặp tình huống này; tuy vậy, quan niệm “càng nhiều càng tốt” không đúng.
Nhu cầu chất lỏng của trẻ em và người cao tuổi
Nhu cầu chất lỏng thay đổi theo tuổi. Theo ý kiến khoa học công bố bởi EFSA năm 2010, lượng nước tiêu thụ hàng ngày phù hợp cho trẻ từ 4–8 tuổi là khoảng 1,6 lít; đối với nhóm tuổi 9–13, con số này tăng lên khoảng 2,1 lít cho bé trai và khoảng 1,9 lít cho bé gái. Trẻ em bận rộn trong trò chơi có thể không nhận ra mình khát, vì vậy việc để bình nước trong ba lô và cung cấp nước trong các bữa ăn giúp hình thành thói quen. Ở người cao tuổi, một vấn đề khác xuất hiện: cảm giác khát có thể suy giảm theo tuổi tác. Do đó, người cao tuổi có thể không cảm thấy khát ngay cả khi cơ thể cần nước. Một số thuốc cũng có thể ảnh hưởng đến cân bằng chất lỏng. Cung cấp đồ uống cho người cao tuổi ở các khoảng thời gian đều đặn trong ngày và thêm súp, trái cây giàu nước vào bữa ăn là các biện pháp đơn giản nhưng hiệu quả. Người mắc bệnh mãn tính luôn nên thảo luận lượng chất lỏng hàng ngày với bác sĩ.
Trong thời tiết nóng và khi tập thể dục
Vào những ngày nóng và khi hoạt động thể chất, lượng chất lỏng mất qua mồ hôi tăng đáng kể. Không chỉ nước mà còn các khoáng chất như natri cũng bị đào thải qua mồ hôi. Đối với bài tập ngắn, nhẹ, nước lọc là đủ cho hầu hết mọi người. Tuy nhiên, trong các buổi tập cường độ cao kéo hơn một giờ và trong điều kiện rất nóng, có thể cần bổ sung muối đã mất. Một phương pháp thực tiễn là cân trước và sau khi tập: sự chênh lệch khoảng khái quát cho biết lượng chất lỏng đã mất. Tuy nhiên, uống quá nhiều nước trong khi tập khiến cân nặng tăng so với lúc bắt đầu sẽ làm tăng nguy cơ hạ natri huyết như đã nêu trên. Trong các đợt nắng nóng, Tổ chức Y tế Thế giới và các cơ quan y tế khuyến cáo tránh công việc nặng vào những giờ nóng nhất trong ngày, mặc quần áo màu sáng, nhẹ và uống nước thường xuyên mà không chờ đến khi khát. Nếu gặp chóng mặt, mệt mỏi cực độ hoặc lú lẫn, hãy di chuyển đến nơi mát và tìm kiếm sự trợ giúp y tế.
Sources and further reading
- EFSA (2010), Scientific Opinion on Dietary Reference Values for water, EFSA Journal 8(3):1459
- Valtin, H. (2002), American Journal of Physiology – Regulatory, Integrative and Comparative Physiology 283(5)
- Almond, C. S. D. et al. (2005), New England Journal of Medicine 352:1550–1556
Để lại bình luận
Địa chỉ email của bạn sẽ không được công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *