İçeriğe geç

Dünyayı aydınlatan bilgi

Paella Tarifi: Safranlı İspanyol Pilavı, Tavuk ve Deniz Ürünleriyle

Geniş tavada safran, kırmızı biber ve et suyuyla pişen pirinç, altında çıtır “socarrat” tabakası: Valensiya’nın ünlü yemeği paella’nın tavuklu ve karidesli ev versiyonu.

Paella Tarifi: Safranlı İspanyol Pilavı, Tavuk ve Deniz Ürünleriyle
Hazırlık20 dk
Pişirme40 dk
Porsiyon4

Paella, İspanya’nın doğusundaki Valensiya bölgesinin pirinç tarlalarında doğdu. Adını, pişirildiği geniş ve sığ tavadan alır. Geleneksel Valensiya paellası tavuk, tavşan ve fasulyeyle yapılır; deniz ürünlü ve karışık versiyonlar ise sonradan yaygınlaşmıştır.

İyi bir paellanın sırrı, pirincin karıştırılmadan pişmesi ve tavanın dibinde hafifçe kızaran, çıtır “socarrat” tabakasının oluşmasıdır. Bu tarif, hem tavuk hem de karidesle evdeki geniş bir tavada yapılabilecek dengeli bir versiyondur.

Malzemeler

  • 300 g yuvarlak taneli pirinç (bomba ya da kalrose)
  • 400 g tavuk but (parçalanmış)
  • 250 g karides (kabuğu soyulmuş)
  • 1 adet kırmızı biber (şeritler hâlinde)
  • 1 adet kuru soğan
  • 3 diş sarımsak
  • 2 adet domates (rendelenmiş)
  • 100 g taze ya da dondurulmuş bezelye
  • 1 tatlı kaşığı tatlı toz kırmızı biber (paprika)
  • Bir tutam safran (2 yemek kaşığı ılık suda bekletilmiş)
  • 1 litre sıcak tavuk suyu
  • 4 yemek kaşığı zeytinyağı
  • Tuz, servis için limon dilimleri

Hazırlanışı

  1. Geniş bir tavada zeytinyağını ısıtın, tuzlanmış tavukları her yüzü kızarana kadar pişirip kenara alın.
  2. Aynı tavada soğanı, sarımsağı ve kırmızı biberi yumuşayana kadar kavurun. Rendelenmiş domatesi ve paprikayı ekleyip suyunu çekene kadar pişirin.
  3. Pirinci ekleyip 1–2 dakika karıştırarak yağla kaplayın, tavukları geri koyun.
  4. Sıcak tavuk suyunu ve safranı ekleyin, tuzunu ayarlayın ve pirinci tavaya eşit şekilde yayın. Bu noktadan sonra karıştırmayın.
  5. Orta ateşte 10 dakika, ardından kısık ateşte 8–10 dakika pişirin. Son 5 dakikada karidesleri ve bezelyeyi üstüne yerleştirin.
  6. Son 1–2 dakikada ateşi kısa süre açarak tabanda çıtırlık oluşturun; hafif çıtırtı sesi duyulmalı.
  7. Ocaktan alıp üzerini temiz bir bezle örterek 5 dakika dinlendirin, limonla servis edin.

Püf noktaları

  • Pirinci yıkamayın; nişastası paellanın kıvamına katkı sağlar.
  • Tavanız ocağınızdan büyükse, eşit pişmesi için tavayı ara ara döndürün.
  • Et suyu sıcak olmalı; soğuk su pişmeyi düzensizleştirir.

Tarihçesi

Paella, İspanya’nın doğu kıyısındaki Valensiya’dan, özellikle Albufera gölü çevresindeki pirinç tarlalarından gelir. Adı, yemeğin piştiği geniş ve sığ tavanın adıdır; kelime Latince “patella” (tava) kökünden gelir. Asıl “paella valenciana”, tavuk, tavşan, yeşil fasulye ve “garrofó” denen iri beyaz fasulye ile yapılır ve safranla renklenir. Deniz ürünlü ve karışık paellalar daha sonra gelişmiştir. Tavanın dibinde oluşan hafif kızarmış, çıtır pirinç tabakasına “socarrat” denir ve paellanın en makbul kısmı sayılır.

Servis ve saklama

  • İspanya’da paella geleneksel olarak öğle yemeğinde, tavanın içinden ve kalabalık bir sofrada paylaşılarak yenir; üzerine limon dilimleri konur.
  • Pişince üzerini temiz bir bezle örtüp 5 dakika dinlendirin.
  • En iyisi taze yemektir; artanı hemen soğutup buzdolabında en fazla 1 gün saklayın ve iyice ısıtarak tüketin.

Paella valenciana ile deniz ürünlü paella arasındaki fark

Paella, İspanya'nın Valensiya bölgesinden çıkmıştır ve Valensiya'da geleneksel tarif, deniz ürünlerinden çok kara ürünleriyle yapılır. Bugün dünyada en çok bilinen karides ve midyeli paella ise ayrı bir türdür ve İspanyolcada genellikle "paella de marisco" diye anılır.

  • Paella valenciana: Geleneksel olarak tavuk, tavşan, yassı yeşil fasulye, iri beyaz fasulye (garrofó), domates, zeytinyağı, safran ve pirinçle yapılır.
  • Paella de marisco: Karides, midye, kalamar gibi deniz ürünleri ve balık suyuyla hazırlanır.
  • Karışık paella: Et ve deniz ürünlerini bir arada kullanır; turistik restoranlarda yaygındır.

Doğru tava ve "socarrat"

Paella adı aslında yemeğin pişirildiği geniş, sığ ve iki kulplu tavanın adıdır; kelimenin Latince "patella" (sığ kap) sözcüğünden geldiği kabul edilir. Geniş ve sığ tava, pirincin ince bir tabaka hâlinde eşit pişmesini sağlar. Bu yüzden paella, pilavdan farklı olarak pişerken karıştırılmaz.

İyi bir paellanın en çok aranan özelliği, tavanın dibinde oluşan hafif kızarmış ve çıtır pirinç tabakası olan "socarrat"tır. Pişirmenin son dakikalarında ateşi kısa süre açmak ve tavadan gelen hafif çıtırtıyı dinlemek bu tabakanın oluşmasına yardımcı olur; yanık kokusu geldiğinde ise ateş hemen kısılmalıdır. Valensiya'da bu yemekte genellikle yuvarlak taneli ve sıvıyı iyi emen bomba gibi pirinç türleri tercih edilir.

Sık sorulan sorular

Paellaya chorizo konur mu?

Geleneksel Valensiya paellasında chorizo kullanılmaz; ancak İspanya dışında yaygın bir eklemedir. Kendi damak zevkinize göre tercih edebilirsiniz.

Paella tavası yoksa ne kullanılır?

Geniş, sığ ve kalın tabanlı herhangi bir tava kullanılabilir. Önemli olan pirincin ince bir tabaka hâlinde yayılmasıdır.

Kaynaklar ve ileri okuma

  1. Real Academia Española (RAE) – "paella" maddesi
  2. DOP Arroz de Valencia – Paella valenciana
Paylaş
YulaHub'ı takip edinGünün en önemli haberlerini ilk siz öğrenin.
RSS

Bir yorum bırakın

E-posta adresiniz yayınlanmayacaktır. Gerekli alanlar * ile işaretlenmiştir